v0.6.0: ruimtes (verfemmer: functie, netto m², vloerafwerking, FIBO-wandpanelen, eigen verfkleur, vals plafond, ruimtestaat op de PDF), inrichting (sanitair, keuken, kookeiland, kasten, bed, zithoek, boiler; slepen met snappen op het wandvlak, draaien, kosten), kozijnen met deurrichting, glasdeur en schuifdeuren (inbouw/opbouw, deuren open in de loopmodus) plus dagkanten, gevel stucwerk en wandstukken splitsen met eigen gevel, dak over de hele woning met overkapping, geschilderd plafond, model Amstel als nieuw ontwerp, kosten en prijzen uit kosten/intern.csv en kosten/leveranciers.csv (CostCsv); easter egg verwijderd; overbodige comments opgeschoond (alleen copyright, uitzonderingen en valkuilen blijven)

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 <noreply@anthropic.com>

README.md

@@ -1,237 +1,287 @@
 # Tectum — configurator Van Emous Mantelzorgwoningen (intern)
 
-Losse, meerdere-bestanden-opzet van de eerdere single-file wand-tool, nu met
+Configurator voor mantelzorgwoningen: wand, vloer en woning (gekoppelde units)
-een menubalk om tussen objecttypen (muur/vloer) te schakelen.
+met 2D, 3D, specificaties en PDF-tekenbladen.
 
-Copyright © 2026 Machiel Heinen. Alle rechten
+Copyright © 2026 Machiel Heinen. Alle rechten voorbehouden; gebruik
-voorbehouden; gebruik uitsluitend met schriftelijke toestemming. Zie
+uitsluitend met schriftelijke toestemming. Zie [LICENTIE.md](LICENTIE.md).
-[LICENTIE.md](LICENTIE.md). Elk bronbestand begint met deze copyright-kop.
+Elk bronbestand begint met deze copyright-kop.
 
 ## Draaien
 
-**Optie 1 — direct openen (geen server nodig):**
-Dubbelklik `index.html`. Alles werkt met gewone `<script src="...">`-tags
-(geen ES-modules), dus dit werkt ook via `file://`.
-
-**Optie 2 — lokale server (optioneel):**
 ```
-cd project
+./start.sh            # of: python3 -m http.server 8000
-python3 -m http.server 8000
 ```
-en open `http://localhost:8000`.
+Open `http://localhost:8000`. Elke statische webserver volstaat; geen
+build-stap. Direct openen via `file://` werkt niet (texturen/lucht).
 
 ## Structuur
 
 ```
-index.html              app-shell: menubalk, splashscreen, over-deze-software
+index.html          app-shell: ribbon, splashscreen
-css/
+css/app.css         alle stijl
-  app.css               alle stijl, in één bestand
+js/vendor/          three.js r128, eigen OrbitControls, jsPDF
-js/
+js/core/            gedeelde helpers: geometrie, bouwfasen, ribbon, UI-kit, PDF-bladen,
-  vendor/
+                    labels, camerageheugen, weergavefilter, skybox, licentie, logo
-    three.min.js          three.js r128, lokaal gevendord (geen CDN meer)
+js/wall/            WallModel (logica) + wand-PDF + wand-editor
-    OrbitControls.js       eigen, compacte OrbitControls-vervanging (zie
+js/floor/           FloorModel (logica) + vloer-PDF + vloer-editor
-                            "Bewuste keuzes" hieronder) — leunt op three.min.js
+js/roof/            RoofModel: dak (plat/lessenaar/zadel) + dakrand (boeidelen/daktrim)
-  core/
+js/lighting/        LightingModel: gevellampen, boeideel-spots, binnenspots
-    geometry.js          gedeelde, pure functies (regelwerk-verdeling,
+js/elektra/         ElektraModel + ElektraPdf: meterkast, schakelaars (letters), wcd, groepen, leidingen
-                          polygon-oppervlaktes, clip-functies) — gebruikt
+js/sandwich/        SandwichModel: sandwichpanelen rondom
-                          door zowel wall.js als floor.js, niet gedupliceerd
+js/room/            RoomModel: ruimtes (verfemmer), functie, netto m², afwerking, vals plafond
-    canvas-labels.js     gedeelde stijl voor maatlabels ("X: 6000mm") in de
+js/interior/        FixtureModel: inrichting (sanitair, keuken, kasten, meubels, boiler)
-                          2D-canvassen van wand, vloer en unit
+js/unit/            UnitModel: 1 vloer + 4 wanden, naden, wandstukken
-    pdf-sheet.js         gedeelde PDF-bouwstenen: titelblok, maatlijn, tabel
+js/house/           HouseModel (woning) + woning-PDF + woning-editor
-    camera-memory.js     onthoudt de 3D-camerastand per tabblad + onderdeel
+js/cost/            CostModel (kostenberekening), posten + noodwaarden, CostCsv (CSV's), venster Kosten & tijden
-    view-filter.js       "Weergave"-dropdown met vinkjes voor de 3D-weergaven
+js/app.js           menubalk, versienummer, actieve editor
-    license.js           licentietekst voor "Over deze software" (kopie van
+json/defaults/      referentie-JSON's (niet runtime ingeladen)
-                          LICENTIE.md, dat bestand is leidend)
+kosten/             intern.csv (eigen waarden) + leveranciers.csv (live prijzen), bij het starten ingeladen
-    logo-data.js         logo als PNG-data voor de PDF-titelblokken
+assets/             logo, texturen, skybox
-                          (opnieuw genereren uit assets/logo.svg, zie kop)
-  wall/
-    wall-model.js         WallModel: ENIGE bron van de wand-logica (anker-
-                           resolutie openingen, regelwerk, 3D-opbouw, specs,
-                           validatie) — geen DOM
-    wall-pdf.js           WallPdf: het wand-tekenblad (aanzicht, boven- en
-                           zijaanzicht, materiaallijst) — losse wand én unit
-    wall.js               wand-editor (UI: invoer, 2D, interactie, JSON/PDF)
-  floor/
-    floor-model.js        FloorModel: ENIGE bron van de vloer-logica (balken,
-                           doorvoeren, chassis, 3D-opbouw, specs, validatie)
-    floor-pdf.js          FloorPdf: het vloer-tekenblad — losse vloer én unit
-    floor.js               vloer-editor (UI, uitsluitend cirkelvormige
-                            openingen/doorvoeren)
-  roof/
-    roof-model.js         RoofModel: plat dak = vloer (FloorModel) 180°
-                           gespiegeld + dakleer; dakrand (boeidelen met spots
-                           of daktrim) als één doorlopende rand om de woning
-  lighting/
-    lighting-model.js     LightingModel: buitenverlichting per unit (geen /
-                           boeideel-spots / gevellampen), gevellampen per
-                           wandstuk met terugval naar spots, override per wand
-  unit/
-    unit-model.js         UnitModel: 1 vloer + 4 wanden, hoekaansluiting,
-                           naden (wand vervalt deels/geheel) en wandstukken
-  house/
-    house-model.js        HouseModel: woning = gekoppelde units + binnenwanden;
-                           posities (koppelen aan zijde + uitlijning), naden,
-                           totalen
-    house-pdf.js          HousePdf: samenhangende PDF (plattegrond, per unit
-                           vloer + wandstukken, binnenwanden, totalen)
-    house.js              woning-editor (UI): navigatieboom, plattegrond met
-                           selecteren/binnenwand tekenen, eigenschappen, 3D;
-                           mount de echte wand-/vloer-editor per onderdeel
-  app.js                  menubalk-logica, versienummer, mount/unmount van
-                          de actieve editor
-json/
-  defaults/               referentie-JSON's die tonen wat "Nieuw" oplevert
-                          (worden NIET ingeladen via fetch(), zie hieronder)
-  premade/                bestemmingsmap voor opgeslagen/geëxporteerde designs
-assets/                  logo (preloader) + bestemmingsmap voor toekomstige
-                         GLB's/texturen
 ```
 
-## Bewuste keuzes / bekende beperkingen
+## Uitgangspunten
 
-- **Volledig CDN-vrij.** three.js (r128) staat lokaal in `js/vendor/three.min.js`.
+- **Eén bron per logica.** Rekenwerk en 3D-opbouw zitten alleen in de
-  OrbitControls is een eigen, compacte implementatie (`js/vendor/OrbitControls.js`)
+  `*Model`/`*Pdf`-modules; editors en woning hergebruiken die.
-  — het originele addon-bestand was niet beschikbaar om te vendoren, dus is de
+- **Geen ES-modules, geen CDN.** Gewone `<script>`-tags in vaste volgorde
-  gebruikte subset (roteren via slepen, zoomen via scrollwiel, pannen via
+  (zie `index.html`), alle libraries lokaal.
-  rechts-slepen, `target`/`update()`) opnieuw geschreven en losstaand getest
+- **Assen/zijden.** Bovenaanzicht boven = noord: voor = noord, achter = zuid,
-  (rotatie/zoom-richting/grenzen/pannen/dispose). Functioneel gelijkwaardig
+  links = west, rechts = oost (interne sleutels blijven voor/achter/…).
-  voor wat deze tool nodig heeft, maar geen 1-op-1 kopie van alle opties van
+- **Hoogtes** gelden vanaf bovenkant vloer (loopvlak).
-  de officiële addon (bijv. geen damping/inertia).
+- **Bouwfasen** (`BuildStages`): regelwerk → elektra (buizen, dozen, meterkast) → beplating → vochtdoek →
-- **Geen ES-modules.** Alle JS-bestanden zijn gewone `<script>`-tags, geladen
+  latwerk → gevel & dak → afgewerkt, de volgorde in de hal. De 3D toont de
-  in een vaste volgorde (`geometry.js` → `canvas-labels.js` → jsPDF →
+  gekozen fase; lagen die daarin aan beide zijden zijn ingesloten worden niet
-  `pdf-sheet.js` → `wall-model.js` → `wall-pdf.js` → `floor-model.js` →
+  gebouwd (stijlen tussen spaanplaat en doek, latten en doek achter de rabat,
-  `floor-pdf.js` → `roof-model.js` → `lighting-model.js` → `wall.js` → `floor.js` → `unit-model.js` → `house-model.js`
+  sporen tussen plafond en dakbedekking). Specificaties en totalen rekenen
-  → `house-pdf.js` → `house.js` → `app.js`).
+  altijd met alle lagen.
-  Reden: ES-module-imports (`import ... from`) breken bij rechtstreeks openen
+- **Invoer volgt de logica:** de dakvorm is een eigenschap van de unit
-  via `file://` door browser-CORS-beleid. Dit was expliciet een vereiste
+  (plat/lessenaar/zadel, richting, goot- en nokhoogte of helling); de
-  ("gewoon via een index file"), dus is hier bewust voor gekozen.
+  wanden volgen.
-- **`json/defaults/*.json` worden niet gefetcht.** Om dezelfde reden (fetch()
+
-  van lokale bestanden werkt ook niet betrouwbaar via `file://`): de
+## Functionaliteit
-  standaardwaarden van "Nieuw" staan hardcoded in `wall.js`/`floor.js` zelf,
+
-  en komen overeen met deze JSON-bestanden. De JSON's zijn dus referentie/
+- **Wand:** openingen (raam/deur/voordeur) met ankers, ook boven elkaar
-  documentatie, en (voor wanden) een bestand dat je via "Importeer JSON" kan
+  (raam boven een deur; stijlen ertussen van dorpel tot dorpel), regelwerk
-  inladen — geen runtime-configuratiebron.
+  38x235 met dubbele hoekstijlen en een dubbele stijl naast deuren, zaagplan
-- **Alleen wall.js heeft Exporteer/Importeer JSON.** floor.js nog niet.
+  op handelslengtes, spaanplaat binnen, vochtdoek (met kruislat en trasraam)
-- **Floor.js heeft nu dezelfde soorten logica als wall.js.** 2D-bovenaanzicht
+  of cementplaat buiten.
-  + doorsnede, regelwerk (vloerbalken), cirkelvormige doorvoeren, een
+- **Elektra** (`elektra/`): meterkast (3×25 A) bij de voordeur, schakelaars
-  onderlaag van OSB-plaat (standaard 22mm, dikte + oppervlak + volume +
+  met letter (A binnen, B buiten, per unit een eigen; dezelfde letter bij de
-  gewicht), een isolatielaag (leegte tussen de balken, analytisch bepaald —
+  lampen erop), dubbele wcd's per unit, apparaten met eigen groep (kookgroep
-  net als bij de wand krijgt isolatie zelf bewust geen dichtheid/gewicht),
+  perilex, wasmachine, droger, warmtepomp, optioneel oven/vaatwasser).
-  een volwaardig 3D-perspectief (balken/isolatie/OSB met doorvoer-gaten/
+  Groepenverklaring met fasen en aardlekschakelaars, leidingen via stijlen
-  chassis-wielen, met aan/uit-toggles voor OSB en isolatie, plus fullscreen-
+  en plafond naar de meterkast (strekkende meters per type, draad, buis,
-  2D/3D) en een specificaties-paneel met een gewichtstotaal. Losse,
+  steekverbinders op module-naden), materiaallijst en eigen PDF-blad.
-  optionele chassis-laag (4 transportwielen in een "dobbelsteen 4"-indeling,
+  Buizen minstens 50 mm uit elkaar (gebundeld alleen het laatste stuk naar
-  exact gecentreerd op de vloer — spoorbreedte/wielbasis/wieldiameter
+  de meterkast). Vloer-wcd's met leiding door de vloer. Elektra ook op de
-  instelbaar, geen interactie met de balkposities).
+  PDF-bladen per wand, vloer en dakvlak (plafond). Alles verplaatsbaar door
-- **Single point of truth wand/vloer/unit.** Alle reken- en 3D-logica zit in
+  te slepen in de plattegrond. Kosten (groep Elektra): buis + draad per
-  `WallModel`/`FloorModel`. De losse editors én de unit roepen die aan, dus
+  meter, boorgaten (geteld op stijlen, regels en balken), dozen,
-  een wijziging in de wand- of vloerlogica geldt automatisch overal. De unit
+  afmonteren, groepenkast en keuring.
-  bewaart per onderdeel een gewone wand-/vloer-state; wandbreedtes worden
+- **Kozijnen** (`wall/kozijn-model.js`): per opening een vulling (geen, raam
-  afgeleid uit vloermaat + wanddiktes + hoekaansluiting, openingen houden
+  met vast glas en optioneel ventilatierooster, of deur met dorpel en
-  hun anker (links/midden/rechts). "Opslaan als" bij een unit geeft JSON +
+  optionele glasstrook of als glasdeur; zij- en bovenlicht vullen de rest van een grote
-  één samenhangende PDF: bovenaanzicht unit (U-1), vloer (V-1), elke wand
+  opening), kleur buiten en binnen (wit, grijs, antraciet, zwart). Volgt de
-  (W-1…W-4, via WallPdf/FloorPdf) en een totalenblad (balken, zaaglijst,
+  maat van de opening, ook een schuine bovenzijde. Deur: kant van het blad,
-  glaswol, plaatwerk, gewichten). Projectgegevens van de unit staan in
+  scharnierzijde en draairichting (naar binnen/buiten); openslaande deuren
-  `state.project` en gelden voor alle bladen.
+  met zijlichten = twee deuren naast elkaar. Schuifdeur: 1 of 2 bladen
-- **Standaarden (WallModel).** Muurbalk 38 x 235 mm (stijlen én regels),
+  (uit elkaar), in de wand of op de wand aan een rail (binnen- of
-  ingekocht in 3600/4200/4800/5400 mm; een zaagplan (`planStockCutting` in
+  buitenzijde), glazen of dicht blad. In de plattegrond (app en PDF) een
-  geometry.js) kiest per staaf de lengte met het minste snijverlies — bij een
+  draaicirkel per deur en de schuifrichting per schuifdeur; in de loopmodus
-  unit over alle wanden samen. Stukken langer dan 5400 worden opgeknipt.
+  gaan deuren open (dubbele schuifdeur samen). Dagkanten (afgewerkte
-  Elke wandkop heeft een dubbele hoekstijl (2 x 38 mm). De app start met een
+  fase): binnen een geschilderde omranding, dagkantplaten tot het kozijn en
-  unit.
+  een vensterbank onder ramen; buiten een omranding in de kozijnkleur en
-- **Woning (v0.2).** Bestand → Nieuw → Woning (1 unit) of Woning L-vorm. Een
+  een waterslag onder ramen (`WallModel.build3D`).
-  unit koppel je aan een zijde van een andere unit (uitlijning start/midden/
+- **Plafond:** in de afgewerkte fase is de onderkant van het dak
-  eind + verschuiving). Op de naad vervalt de wand van beide units over het
+  geschilderd in de plafondkleur (Binnen › Wanden › Plafond), zolang
-  gedeelde stuk; een wand kan daardoor in meerdere stukken uiteenvallen
+  "Geschilderd" aan staat; anders kale OSB.
-  (bijv. A-W2a/b), haakse wanden lopen dan door tot de vloerrand. Binnen-
+- **Dakvorm/wandhoogte:** per unit een dakvorm (Unit › Dakvorm: plat,
-  wanden teken je in de plattegrond (standaard 100 mm, spaanplaat beide
+  lessenaar, zadel, mansarde of wolfsdak, met schuiven en hellingshoek).
-  zijden) en bewerk je met de gewone wand-editor. Een wandstuk dat aan een
+  Daaruit volgen de wanden: de kopgevels krijgen de daklijn (bij mansarde
-  naad eindigt loopt de naad in door met de dikte van de haakse buurwand,
+  met twee knikken, bij een wolfsdak afgeknot op het wolfseind, met
-  zodat binnenhoeken (L-vorm) dicht zijn. Zijden heten naar windrichting
+  daarboven driehoekige wolfseinden met de dakhelling tot de nok, met een
-  t.o.v. het bovenaanzicht (boven = noord): voor = noord, achter = zuid,
+  rechte nok ertussen), de haakse wanden staan vlak op de goothoogte. Het
-  links = west, rechts = oost (intern blijven de oude sleutels). Oude unit-JSON's kunnen in
+  bovenste deel van een wolfsdak is gewoon houtwerk: sporen, hoekkepers,
-  een woning worden geïmporteerd. Units kunnen (nog) niet gedraaid worden.
+  nokbalk en kopbalken (ook in zaaglijst, specificaties en kosten).
-- **Mijlpaal v0.4 — gevelopbouw.** Samenvatting van de v0.3.11–0.3.19-iteraties:
+  Goot en nok gelden over de volle vloermaat (goot boven de buitenkant van
-  kruislat-latwerk op vochtdoek (richting gevelbekleding globaal), lampen op de
+  de gevel); staat de kopgevel tussen de haakse wanden, dan loopt zijn
-  afgewerkte gevel (+52 mm), logo-watermerk op het doek, trasraam (cement-
+  daklijn daar precies op aan. Knik en wolfseind schalen mee met goot en
-  gebonden plaat, 350 mm vanaf het loopvlak), sandwichpanelen rondom (600 mm de
+  nok (verhouding). Bij een knik (mansarde) sluiten de dakvlakken in
-  grond in), hoekdoorloop van de buitenlagen over de hoekstijlen, en latwerk/
+  verstek aan. De PDF heeft voor een wolfsdak een eigen blad met het
-  doek per doorlopende gevel over unit-naden heen. Details per onderdeel hieronder.
+  bovenste deel (bovenaanzicht houtwerk + stuklijst).
-- **Plat dak (v0.3).** Elke unit heeft een dak (tweede laag) dat standaard
+  Grenzen (`UnitModel.LIMITS`): nok max 5 m, goot / plat dak max 3 m (vanaf
-  de vloermaat volgt, maar een eigen maat/verschuiving mag krijgen. Opbouw =
+  bovenkant vloer tot onderkant dak), unit max 4,3 x 14 m. Platte daken van verschillende hoogte krijgen elk hun eigen
-  vloer 180° gespiegeld (OSB als plafond onder, balken, dakleer bovenop); het
+  boeideel (versprongen, het lage loopt door tot onder het hoge). Wijzig je een
-  dak wordt bewerkt met de vloer-editor in dakmodus. De dakrand is woning-
+  wandhoogte in de wand-editor, dan geldt dezelfde regel vanuit die wand.
-  breed: boeidelen (overstek 200–400 mm vanaf de dakrand = standaard de
+  De daklijn van een wand hoort bij de wand zonder naden: loopt een wand
-  gevel, 300 mm hoog, spots op 40% van de overstek, op elke (unit-)hoek en
+  door een naad langer door (bijv. de kopgevel naast een gekoppelde unit),
-  daartussen verdeeld met min/max h.o.h.) of een daktrim van 80 mm. De rand
+  dan blijven nok en knikken op hun plaats (`UnitModel.topLineOn`).
-  loopt als één geheel over de naden tussen units. Het dak ligt op de hoogste
+- **Overkapping:** bij een dak over de hele woning met `cover` loopt het
-  wandbovenkant van de unit; bij units met verschillende hoogtes ligt de
+  dak door tot de omhullende rechthoek waar geen unit staat (bijv. een
-  dakrand op het hoogste dak.
+  terras naast een kortere module), met een afgewerkte onderplaat in de
-- **Dakrand & buitenverlichting (v0.3.3).** Boeidelen aan/uit per unit
+  kleur van het boeideel (`HouseModel.coverExtensions`).
-  (anders daktrim); de rand wordt per ribbe opgebouwd (in verstek, geen
+- **Dak over de hele woning:** tabblad Dak › "Over hele woning": één
-  zichtbare naad). Verlichting is woning-breed: type (geen / boeideel-spots /
+  dakvorm (zelfde invoer als per unit) over de omhullende rechthoek van alle
-  gevellampen), lichtrichting en alle afstanden. Gevellampen worden per
+  units; een wolfsdak alleen bij een rechthoek (bij een L-/T-vorm zouden
-  GEVEL verdeeld (aansluitende wandstukken in hetzelfde vlak, ook over een
+  de wolfseinden kilkepers vragen, dan wordt het een zadeldak), bijv. een
-  naad tussen units), niet per wand: op lamphoogte (standaard 1950) alleen op
+  grote wolfskap over twee units naast elkaar. Elke unit
-  vrije stukken >= 2000 mm (openingen incl. raamwerk eraf), eerste/laatste
+  houdt zijn eigen dakdeel (dekken, bovenste deel van het wolfsdak geknipt
-  300 mm van hoek/opening, daartussen min/max h.o.h.; smallere stukken krijgen
+  op de unit, PDF-bladen, kosten); de wanden van alle units volgen het
-  geen lampen. Gevellampen en boeideel-spots sluiten elkaar uit. De min.
+  woningdak. De daken per unit blijven bewaard (`roof.unitWalls`) en komen
-  h.o.h. geldt over alle lampen van een gevel samen (ook bij afstand hoek/
+  terug als je het weer uitzet.
-  opening en overrides): te dicht bij elkaar = samengevoegd tot één lamp in
+- **Vloer:** balken, cirkelvormige doorvoeren, OSB, optioneel chassis;
-  het midden. Per wandzijde blijft een override: automatisch / 500 mm
+  in de woning een vloerafwerking (textuur, bijv. visgraat).
-  naast elke opening / geen. Standaard unithoogte 2600 mm.
+- **Woning:** units koppelen aan een zijde (uitlijning + verschuiving); op
-- **3D-weergave (v0.3.5).** Filters als dropdown met vinkjes. Woning:
+  naden vervallen de buitenwanden en komt een naadwand met deur: midden op
-  Beplating (wandplaten, vloer- en plafondplaten, dakleer, boeideel/daktrim),
+  de naad in twee delen (één per unit), of als één binnenwand geheel in unit
-  Isolatie, Dak, Lampen. "Volle render": avondscène met maaiveld, elke
+  A of B. De hoogte volgt per deel de daklijn van zijn unit. Staat een unit
-  gevellamp (per lichtrichting) en boeideel-spot is een echte SpotLight
+  met een hogere daklijn tegen een lager dak, dan krijgt zijn buitenwand aan
-  (zonder schaduwen, om het licht te houden); de nep-lichtkegels zijn dan
+  de naadzijde een opbouw vanaf de bovenkant van het lage dak (ramen daar
-  verborgen.
+  teken je op die buitenwand) en stopt de naadwand op die hoogte. Loopt het
-- **Latwerk gevelbekleding (v0.3.11).** Bij vochtdoek komt er een kruislat
+  lage dak langs de naad schuin, dan loopt de naadwand door en krijgt het
-  op (WallModel.computeBattens): latten 20x30 mm, handelslengte 4000, 400 mm
+  uitstekende stuk buitenafwerking (vochtdoek + latwerk).
-  h.o.h. in beide richtingen, uitgespaard rond openingen en afgekapt op de
+  Binnenwanden teken je in de plattegrond.
-  (schuine) bovenrand. De bovenste laag staat haaks op de gevelbekleding
+- **Dak:** per unit opgebouwd als gespiegelde vloer + dakleer, in de vorm
-  (WEO/Novalit, 12 mm; richting per losse wand, in een woning voorlopig
+  die de wanden aangeven: plat, lessenaar (schuine kopgevels) of zadel
-  globaal als woning-instelling). Gevellampen hangen op de afgewerkte gevel:
+  (nok). Elk dakvlak is een eigen dek met de balken als sporen en een eigen
-  wandvlak + kruislat (40) + bekleding (12) = 52 mm naar buiten. Cement-gebonden
+  PDF-blad; doorvoeren gaan naar het vlak waarin ze vallen. Opbouw:
-  platen (steenstrips) krijgen geen latwerk. Latten tellen mee in gewicht,
+  plafondplaat (OSB) binnen, sporen, dakbeschot (OSB 18 mm) bovenop en
-  specificaties, wand-PDF en woningtotalen; zichtbaar met "Beplating".
+  daarop de bedekking per unit: dakleer, of bij een hellend dak riet
-- **Vochtdoek-bedrukking (v0.3.13).** Net als op de echte doeken staat het logo
+  (180 mm, 3,8 kg/m²) of felsplaten (staande naad, zink/antraciet/zwart);
-  als medium-grijs watermerk (geen kleur) onder 45° op het vochtdoek, 1,5 m
+  de dakrand schuift dan mee omhoog. De dakrand
-  breed, herhaald per tegel van 2 m (WallModel.createMaterials, CanvasTexture).
+  (boeidelen/daktrim, spots) loopt als één rand door en volgt de helling.
-- **Trasraam (v0.3.14).** Woning-instelling (aan/uit + hoogte, standaard 350 mm
+  Is een dak langs de naad minstens een boeideelhoogte hoger dan het
-  vanaf Y=0 van de vloer = het beloopbare vlak / bovenkant vloer). Onderaan
+  aangrenzende, dan krijgt het een eigen rand rondom (boven het lage dak
-  elke vochtdoek-gevel komt een strook cement-gebonden plaat (montage-
+  zonder spots). De rand van het lage dak loopt dan door tot de gevel van
-  achterkant), vóór het doek; het doek loopt er ongewijzigd achter door en
+  het hoge, of langs een zijgevel tot de volle overstek (onder de hoge
-  het latwerk begint erboven. Zelfde plaat- en uitsparingslogica als de
+  rand). Boeideel en daktrim steken 80 mm boven het dakleer uit.
-  buitenplaten, dus openingen blijven gerespecteerd (WallModel.trasraamFor,
+- **Gevel:** gevelbekleding per woning, met override per wand en per
-  build3D opts.trasraam, computeBattens). Telt mee in gewicht, wand-PDF en de
+  wandstuk: rabat (vochtdoek + kruislat + rabat 12 mm, kleur per woning,
-  woningtotalen ("Cementplaat (trasraam)").
+  getekend als plankentextuur die over naden doorloopt), steen (181
-- **Hoekdoorloop buitenlagen (v0.3.18).** Een wand die tussen twee doorlopende
+  texturen) of stucwerk (pleisterlaag 15 mm op cement-gebonden plaat, kleur
-  wanden past, bedekt met zijn buitenlagen ook de kopse kant (hoekstijlen) van
+  per woning, `WallModel.STUC`). Een zijde kan gesplitst worden (wand ›
-  die wanden: UnitModel geeft per wand(stuk) skinExt { left, right } (= dikte
+  Wandstukken › Splitsen op, gemeten vanaf de linker vloerhoek van buitenaf):
-  van de doorlopende wand, 0 bij naden/vrije einden), WallModel.cornerExt telt
+  elk stuk wordt een eigen wand-element en kan een eigen gevel krijgen
-  per laag de eigen diepte erbij. Latwerk en trasraam lopen door; vochtdoek
+  (bijv. stuc links, hout rechts). Steen is overal een
-  en cementplaat (liggen in de beplatingsruimte) krijgen een strook net vóór
+  steenstrip op een wit isolatieblok, samen 110 mm (`WallModel.STONE`).
-  het wandvlak.
+  Het trasraam (cementplaat of een eigen steen) komt onder beide, dus
-- **Latwerk en doek per gevel (v0.3.19).** HouseModel.assignFacades groepeert
+  twee stenen kan. Latwerk, doek en metselwerk lopen per gevel door over
-  collineaire, aansluitende buitenwandstukken over alle units tot gevels
+  unit-naden. Sandwichpanelen rondom, 600 mm de grond in.
-  (groupFacadeRuns in core/geometry.js, ook gebruikt door de buitenverlichting)
+- **Ruimtes** (`room/room-model.js`): elk door wanden afgesloten gebied is
-  en geeft elk stuk p.facade { u0, extStart, isEnd }. Het verticale
+  een ruimte, bepaald als een verfemmer: alles wat bereikbaar is zonder door
-  latten-raster (400 h.o.h.) en het watermerk op het doek lopen daardoor over
+  een wand te gaan (deuren en ramen tellen als wand). Exact op het raster van
-  unit-naden door; een eindlat komt alleen aan het einde van de gevel.
+  de wandvlakken, dus de netto vloer tot op de mm; kiertjes tot 30 mm tussen
-- **Sandwichpanelen (v0.3.16).** Woning-instelling aan/uit. SandwichModel
+  wanden worden dichtgezet. Gereedschap *Ruimte vullen* (Start/Binnen): kies
-  (js/sandwich/sandwich-model.js) legt één doorlopende rand (in verstek) om de
+  een functie (woonkamer, keuken, slaapkamer, badkamer, toilet, hal, ...) en
-  vereniging van alle unit-vloeren: 40 mm dik, van het loopvlak (bovenkant
+  klik in de plattegrond; of selecteer een gebied en kies daar de functie
-  vloer) 600 mm naar beneden, de grond in. Plaat 495 x 1000 x 40 (9 kg),
+  (nog eens klikken = de unit eronder). Per ruimte: naam, vloerafwerking
-  verticaal: één plaat per 495 mm gevel, 1000 afgezaagd op 600. Naden per
+  (o.a. tegels), FIBO-wandpanelen (decor, tot een hoogte of tot het plafond),
-  495 mm; zichtbaar met "Beplating"; m2, aantal platen en gewicht (hele
+  eigen verfkleur en een vals plafond op een vaste hoogte (alleen waar het
-  platen) in de woningtotalen.
+  dak hoger ligt; wandafwerking en binnenspots volgen). Laag in de
-- **Openingtypes.** Raam (500x1900), deur (900x2150) en voordeur (1150x2150);
+  plattegrond (Beeld › Tonen: Ruimtes), label met netto m², in de structuur,
-  type kiezen zet de standaardmaat, daarna vrij aan te passen. De app start
+  het rapport, de kosten (vals plafond, FIBO) en op de PDF-plattegrond met
-  met een L-woning met een voordeur (noord, unit A) en 3 ramen (zuid, unit B).
+  een ruimtestaat. Het zaadpunt hoort bij een unit en schuift mee.
-- **Woning-instellingen.** Regelwerk-h.o.h. (min/max) geldt globaal voor alle
+- **Inrichting** (`interior/fixture-model.js`): zwevend toilet (wandcloset
-  buitenwanden resp. alle binnenwanden; in de wand-editor zijn die velden
+  aan een voorzetwand), fontein, badmeubel met spiegel, inloopdouche
-  binnen een woning vergrendeld.
+  (douchegoot, glaswand, regendouche), keukenblok (spoelbak, hoge kast met
-- **Versienummer** staat als enkele constante (`APP_VERSION`) in `app.js`.
+  koelkast en oven, vaatwasser, bovenkasten), kookeiland met inductieplaat,
-  Conventie: laatste cijfer per kleine iteratie, middelste per mijlpaal
+  kledingkast, bed, eettafel met stoelen, bank met chaise longue, fauteuil,
-  (aangegeven in chat), eerste bij live-gang.
+  salontafel, tv-meubel, boiler en wasmachine. Binnen › Inrichting: kies
+  een stuk en klik in de plattegrond; slepen, bij een wand snapt de rug op
+  het wandvlak (Alt = vrij), D = draaien, Del = verwijderen. Per stuk maten
+  en opties (front, plek spoelbak, glaswand links/rechts, ...). In 2D, 3D
+  (afgewerkte fase), de PDF-plattegrond, de structuur en de kosten (groep
+  Inrichting; los meubilair telt niet mee). Het stuk hoort bij een unit en
+  schuift mee.
+- **Verlichting:** boeideel-spots of gevellampen (per gevel verdeeld,
+  override per wand) en binnenspots in een raster per unit.
+- **Ribbon** (`core/ribbon.js`, vervangt de menubalk): Bestand · Start ·
+  Gevel · Dak · Binnen · Constructie · Verlichting · Rapport · Beeld · Extra,
+  plus een gekleurd tabblad voor de selectie (unit, wandstuk, binnenwand of
+  naadwand) dat vanzelf opent. Velden staan in groepen naast elkaar, met
+  schuiven voor maten met een logisch bereik. Dubbelklik op een tabblad
+  klapt de ribbon in. Plattegrond en 3D gebruiken de volle breedte; tabblad
+  Rapport toont het rapport (transport per unit, gewicht, afmetingen,
+  kosten, hout, plaatwerk, met staafdiagrammen) in plaats van de plattegrond.
+- **3D:** schuif Bouwfase linksonder; Beeld › Tonen: Dak/Lampen; Beeld ›
+  Doorsnede (wanden afgesneden op een instelbare hoogte, schuif in de ribbon
+  en onder de 3D, snede wit afgedekt), binnenzijde in een
+  verfkleur (afgewerkte fase), omgeving Ontwerp/Dag/Nacht, Render met lampen
+  als echte lichtbronnen.
+- **Transport:** per unit buitenmaat (incl. gevelafwerking), hoogte en
+  gewicht (vloer/wanden/dak) met een indicatieve breedteklasse.
+- **Uitvoer:** JSON opslaan/openen en een samenhangende PDF (aanzichten
+  noord/oost/zuid/west als vlakke render met legenda afwerking, plattegrond,
+  vloeren, wandstukken, binnenwanden, totalen).
+
+## Kosten en prijzen (CSV)
+
+Alle waarden van het kostenmodel staan in twee CSV-bestanden in `kosten/`, die
+de app bij het starten ophaalt. Elke waarde staat op één plek; de CSV's zijn
+leidend en de app bewaart niets in de browser.
+
+- `kosten/intern.csv`: eigen waarden: tijden, uurloon, bezetting, kosten per
+  uur, opslagen, marge (alles behalve prijzen).
+- `kosten/leveranciers.csv`: alle inkoopprijzen (bijv. uit API-scripts van
+  leveranciers), ook constructiehout per balkmaat.
+- `js/cost/cost-defaults.js`: welke posten er zijn (labels, eenheden, keuzes)
+  en noodwaarden voor wat een CSV mist.
+
+```
+# intern.csv
+code;omschrijving;eenheid;waarde
+arbeid.uurloon;Uurloon productie (all-in);€/u;45
+zagen.methode;Zaagmethode;;robot
+
+# leveranciers.csv
+code;omschrijving;eenheid;prijs;leverancier;artikelnummer;bijgewerkt
+elektra.wcdEnkel;Wandcontactdoos enkel met randaarde;€/st.;6,00;Groothandel X;123456;2026-10-09
+hout.balk.38x235;Constructiehout vuren C24 38×235;€/m;4,91;Houthandel Y;;2026-10-09
+```
+
+- Verplicht: `code` en `waarde` (of `prijs`), excl. btw; `6,00`, `6.00`,
+  `1.234,50` en `€ 6` mogen; bij een keuze de sleutel of de tekst.
+  Scheidingsteken `;`, `,` of tab; regels met `#` worden overgeslagen.
+- `code` = `<groep>.<sleutel>` uit `cost-defaults.js`, of `hout.balk.<b>x<h>`
+  voor constructiehout per balkmaat in €/m (zonder balkmaat: m³-prijs × volume).
+- `omschrijving` is de naam van de post in de app (leeg = die uit `cost-defaults.js`).
+- `eenheid` is optioneel; ingevuld moet die gelijk zijn aan die van de post,
+  anders wordt de regel geweigerd.
+- Een prijs in intern.csv of een tijd in leveranciers.csv wordt geweigerd
+  ("hoort in …"). Meerdere regels met dezelfde code in leveranciers.csv
+  (leveranciers): de laagste prijs telt.
+- Onbekende codes (bijv. onderdelen die de app nog niet rekent) en fouten staan
+  bovenaan in Kosten & tijden.
+- Kosten & tijden: **Toepassen** geldt tot herladen (om te proberen);
+  **intern.csv downloaden** om het bestand in `kosten/` te vervangen.
+  Prijsvelden staan vast. Bij Leveranciers: **Sjabloon** (alle prijscodes),
+  **Tijdelijk laden** (tot herladen of **Terug naar server**).
+
+## Bekende beperkingen
+
+- Tijdelijk (verwijderen voor productie): zaagmachine-overzicht (zaagmeters bij
+  2400 m/u, zaagsneden, hoeken) in de app en op het totalenblad (`SAW_M_PER_H`).
+- Tijdelijk: een nieuwe woning is het voorbeeldontwerp "Vlinderwoning"
+  (92 m², drie units, vlinderdak met riet + platte tuinkamer, ook als
+  `json/premade/vlinderwoning.json`); uit te zetten met `TEST_DEFAULT` in
+  `js/house/house-model.js`. Bij het starten opent model **Amstel**
+  (`HouseModel.createAmstel`, naar `examples/ontwerp_amstel.pdf`): 11,24 ×
+  7,2 m, twee modules onder één plat dak dat over het terras doorloopt,
+  stucwerk wit met verticaal hout aan de slaapkamerkant, binnenwanden,
+  dubbele schuifdeur tussen woonkamer en hal, en complete inrichting.
+  Langer maken: beide units breder (alles is vanaf de westgevel gemaat).
+  Ook via Bestand › Woning Amstel. De L-woning (8 × 3,6 m + 4,5 × 3,6 m)
+  blijft beschikbaar als "Woning L-vorm".
+- Netto m² per ruimte telt de hele vloer, ook onder een laag schuin dak
+  (geen NEN 2580-correctie voor hoogte < 1,5 m).
+- Units kunnen niet gedraaid worden.
+- Getekende binnenwanden volgen de dakvorm (nog) niet.
+- De dak-editor toont het dek in de plattegrond (niet per schuin dakvlak).
+- Geen schaduw per lamp in de render (browserlimiet).
+- Eigen OrbitControls: roteren/zoomen/pannen, geen damping.
+
+## Versie
+
+`APP_VERSION` in `js/app.js`: laatste cijfer per iteratie, middelste per
+mijlpaal (met git-tag), eerste bij live-gang. De changelog staat in git.

assets/README.txt

@@ -1,2 +1,9 @@
-Bestemmingsmap voor toekomstige assets: GLB-modellen (ramen/deuren),
+Assets voor de 3D-weergave en de PDF:
-texturen/bumpmaps, e.d. Nog leeg.
+- logo.svg / logo-animated.svg  logo (splash, about); PDF-logo staat als data in js/core/logo-data.js
+- skybox.webp                   equirectangulair panorama dag (4096x2048), "Lucht: Dag" (core/skybox.js)
+- skybox-night.webp             equirectangulair panorama nacht (4096x2048), "Lucht: Nacht"
+- tiles.jpg                     tegeltextuur (1024x1024) voor de ronde vloer onder het object
+- textures/buitenmuur/          steen voor het trasraam: "<code> - Witte voeg.jpg" (2062x1125, 2 mm/px,
+                                naadloos), voorvertoning in thumb/32|64|128/*.png (WallModel.TRASRAAM_STONES)
+- textures/vloer/               vloerafwerking (FloorModel.FINISHES), bijv. visgraat_001.jpg (1500x1500, tegel 3 m); thumb/32|64|128/*.png
+- textures/dak/                 dakbedekking: riet_<nr>.jpg (1024x1024, tegel 1 m); nummers in RoofModel RIET.nrs; thumb/32|64|128/*.png