v0.6.2: dakaansluiting L/T (vleugel met nokdak loopt het hoofddak in met kilkepers, of de kop wordt een schild met hoekkeper; eigen dakdeel en PDF-blad per unit, ook in de kosten), model IJssel (L-vorm met zadeldaken in riet), unit max 4,7 m breed; mansarde vervallen (oude ontwerpen worden een zadeldak met dezelfde nok); gevelbekleding volgt voorbij het wandeinde de daklijn (geen blok meer boven een steil dakvlak) en bij een bolle daklijn per punt de bovenkant van het dak; gevellampen standaard min. 500 mm h.o.h. (geen samengevoegde lamp meer boven een smal raam)

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 <noreply@anthropic.com>

README.md

@@ -1,237 +1,311 @@
 # Tectum — configurator Van Emous Mantelzorgwoningen (intern)
 
-Losse, meerdere-bestanden-opzet van de eerdere single-file wand-tool, nu met
-een menubalk om tussen objecttypen (muur/vloer) te schakelen.
+Configurator voor mantelzorgwoningen: wand, vloer en woning (gekoppelde units)
+met 2D, 3D, specificaties en PDF-tekenbladen.
 
-Copyright © 2026 Machiel Heinen. Alle rechten
-voorbehouden; gebruik uitsluitend met schriftelijke toestemming. Zie
-[LICENTIE.md](LICENTIE.md). Elk bronbestand begint met deze copyright-kop.
+Copyright © 2026 Machiel Heinen. Alle rechten voorbehouden; gebruik
+uitsluitend met schriftelijke toestemming. Zie [LICENTIE.md](LICENTIE.md).
+Elk bronbestand begint met deze copyright-kop.
 
 ## Draaien
 
-**Optie 1 — direct openen (geen server nodig):**
-Dubbelklik `index.html`. Alles werkt met gewone `<script src="...">`-tags
-(geen ES-modules), dus dit werkt ook via `file://`.
-
-**Optie 2 — lokale server (optioneel):**
 ```
-cd project
-python3 -m http.server 8000
+./start.sh            # of: python3 -m http.server 8000
 ```
-en open `http://localhost:8000`.
+Open `http://localhost:8000`. Elke statische webserver volstaat; geen
+build-stap. Direct openen via `file://` werkt niet (texturen/lucht).
 
 ## Structuur
 
 ```
-index.html              app-shell: menubalk, splashscreen, over-deze-software
-css/
-  app.css               alle stijl, in één bestand
-js/
-  vendor/
-    three.min.js          three.js r128, lokaal gevendord (geen CDN meer)
-    OrbitControls.js       eigen, compacte OrbitControls-vervanging (zie
-                            "Bewuste keuzes" hieronder) — leunt op three.min.js
-  core/
-    geometry.js          gedeelde, pure functies (regelwerk-verdeling,
-                          polygon-oppervlaktes, clip-functies) — gebruikt
-                          door zowel wall.js als floor.js, niet gedupliceerd
-    canvas-labels.js     gedeelde stijl voor maatlabels ("X: 6000mm") in de
-                          2D-canvassen van wand, vloer en unit
-    pdf-sheet.js         gedeelde PDF-bouwstenen: titelblok, maatlijn, tabel
-    camera-memory.js     onthoudt de 3D-camerastand per tabblad + onderdeel
-    view-filter.js       "Weergave"-dropdown met vinkjes voor de 3D-weergaven
-    license.js           licentietekst voor "Over deze software" (kopie van
-                          LICENTIE.md, dat bestand is leidend)
-    logo-data.js         logo als PNG-data voor de PDF-titelblokken
-                          (opnieuw genereren uit assets/logo.svg, zie kop)
-  wall/
-    wall-model.js         WallModel: ENIGE bron van de wand-logica (anker-
-                           resolutie openingen, regelwerk, 3D-opbouw, specs,
-                           validatie) — geen DOM
-    wall-pdf.js           WallPdf: het wand-tekenblad (aanzicht, boven- en
-                           zijaanzicht, materiaallijst) — losse wand én unit
-    wall.js               wand-editor (UI: invoer, 2D, interactie, JSON/PDF)
-  floor/
-    floor-model.js        FloorModel: ENIGE bron van de vloer-logica (balken,
-                           doorvoeren, chassis, 3D-opbouw, specs, validatie)
-    floor-pdf.js          FloorPdf: het vloer-tekenblad — losse vloer én unit
-    floor.js               vloer-editor (UI, uitsluitend cirkelvormige
-                            openingen/doorvoeren)
-  roof/
-    roof-model.js         RoofModel: plat dak = vloer (FloorModel) 180°
-                           gespiegeld + dakleer; dakrand (boeidelen met spots
-                           of daktrim) als één doorlopende rand om de woning
-  lighting/
-    lighting-model.js     LightingModel: buitenverlichting per unit (geen /
-                           boeideel-spots / gevellampen), gevellampen per
-                           wandstuk met terugval naar spots, override per wand
-  unit/
-    unit-model.js         UnitModel: 1 vloer + 4 wanden, hoekaansluiting,
-                           naden (wand vervalt deels/geheel) en wandstukken
-  house/
-    house-model.js        HouseModel: woning = gekoppelde units + binnenwanden;
-                           posities (koppelen aan zijde + uitlijning), naden,
-                           totalen
-    house-pdf.js          HousePdf: samenhangende PDF (plattegrond, per unit
-                           vloer + wandstukken, binnenwanden, totalen)
-    house.js              woning-editor (UI): navigatieboom, plattegrond met
-                           selecteren/binnenwand tekenen, eigenschappen, 3D;
-                           mount de echte wand-/vloer-editor per onderdeel
-  app.js                  menubalk-logica, versienummer, mount/unmount van
-                          de actieve editor
-json/
-  defaults/               referentie-JSON's die tonen wat "Nieuw" oplevert
-                          (worden NIET ingeladen via fetch(), zie hieronder)
-  premade/                bestemmingsmap voor opgeslagen/geëxporteerde designs
-assets/                  logo (preloader) + bestemmingsmap voor toekomstige
-                         GLB's/texturen
+index.html          app-shell: ribbon, splashscreen
+css/app.css         alle stijl
+js/vendor/          three.js r128, eigen OrbitControls, jsPDF
+js/core/            gedeelde helpers: geometrie, bouwfasen, ribbon, UI-kit, PDF-bladen,
+                    labels, camerageheugen, weergavefilter, skybox, licentie, logo
+js/wall/            WallModel (logica) + wand-PDF + wand-editor
+js/floor/           FloorModel (logica) + vloer-PDF + vloer-editor
+js/roof/            RoofModel: dak (plat/lessenaar/zadel) + dakrand (boeidelen/daktrim)
+js/lighting/        LightingModel: gevellampen, boeideel-spots, binnenspots
+js/elektra/         ElektraModel + ElektraPdf: meterkast, schakelaars (letters), wcd, groepen, leidingen
+js/sandwich/        SandwichModel: sandwichpanelen rondom
+js/room/            RoomModel: ruimtes (verfemmer), functie, netto m², afwerking, vals plafond
+js/interior/        FixtureModel: inrichting (sanitair, keuken, kasten, meubels, boiler)
+js/unit/            UnitModel: 1 vloer + 4 wanden, naden, wandstukken
+js/house/           HouseModel (woning) + woning-PDF + woning-editor
+js/cost/            CostModel (kostenberekening), posten + noodwaarden, CostCsv (CSV's), venster Kosten & tijden
+js/app.js           menubalk, versienummer, actieve editor
+json/defaults/      referentie-JSON's (niet runtime ingeladen)
+kosten/             intern.csv (eigen waarden) + leveranciers.csv (live prijzen), bij het starten ingeladen
+assets/             logo, texturen, skybox
 ```
 
-## Bewuste keuzes / bekende beperkingen
+## Uitgangspunten
 
-- **Volledig CDN-vrij.** three.js (r128) staat lokaal in `js/vendor/three.min.js`.
-  OrbitControls is een eigen, compacte implementatie (`js/vendor/OrbitControls.js`)
-  — het originele addon-bestand was niet beschikbaar om te vendoren, dus is de
-  gebruikte subset (roteren via slepen, zoomen via scrollwiel, pannen via
-  rechts-slepen, `target`/`update()`) opnieuw geschreven en losstaand getest
-  (rotatie/zoom-richting/grenzen/pannen/dispose). Functioneel gelijkwaardig
-  voor wat deze tool nodig heeft, maar geen 1-op-1 kopie van alle opties van
-  de officiële addon (bijv. geen damping/inertia).
-- **Geen ES-modules.** Alle JS-bestanden zijn gewone `<script>`-tags, geladen
-  in een vaste volgorde (`geometry.js` → `canvas-labels.js` → jsPDF →
-  `pdf-sheet.js` → `wall-model.js` → `wall-pdf.js` → `floor-model.js` →
-  `floor-pdf.js` → `roof-model.js` → `lighting-model.js` → `wall.js` → `floor.js` → `unit-model.js` → `house-model.js`
-  → `house-pdf.js` → `house.js` → `app.js`).
-  Reden: ES-module-imports (`import ... from`) breken bij rechtstreeks openen
-  via `file://` door browser-CORS-beleid. Dit was expliciet een vereiste
-  ("gewoon via een index file"), dus is hier bewust voor gekozen.
-- **`json/defaults/*.json` worden niet gefetcht.** Om dezelfde reden (fetch()
-  van lokale bestanden werkt ook niet betrouwbaar via `file://`): de
-  standaardwaarden van "Nieuw" staan hardcoded in `wall.js`/`floor.js` zelf,
-  en komen overeen met deze JSON-bestanden. De JSON's zijn dus referentie/
-  documentatie, en (voor wanden) een bestand dat je via "Importeer JSON" kan
-  inladen — geen runtime-configuratiebron.
-- **Alleen wall.js heeft Exporteer/Importeer JSON.** floor.js nog niet.
-- **Floor.js heeft nu dezelfde soorten logica als wall.js.** 2D-bovenaanzicht
-  + doorsnede, regelwerk (vloerbalken), cirkelvormige doorvoeren, een
-  onderlaag van OSB-plaat (standaard 22mm, dikte + oppervlak + volume +
-  gewicht), een isolatielaag (leegte tussen de balken, analytisch bepaald —
-  net als bij de wand krijgt isolatie zelf bewust geen dichtheid/gewicht),
-  een volwaardig 3D-perspectief (balken/isolatie/OSB met doorvoer-gaten/
-  chassis-wielen, met aan/uit-toggles voor OSB en isolatie, plus fullscreen-
-  2D/3D) en een specificaties-paneel met een gewichtstotaal. Losse,
-  optionele chassis-laag (4 transportwielen in een "dobbelsteen 4"-indeling,
-  exact gecentreerd op de vloer — spoorbreedte/wielbasis/wieldiameter
-  instelbaar, geen interactie met de balkposities).
-- **Single point of truth wand/vloer/unit.** Alle reken- en 3D-logica zit in
-  `WallModel`/`FloorModel`. De losse editors én de unit roepen die aan, dus
-  een wijziging in de wand- of vloerlogica geldt automatisch overal. De unit
-  bewaart per onderdeel een gewone wand-/vloer-state; wandbreedtes worden
-  afgeleid uit vloermaat + wanddiktes + hoekaansluiting, openingen houden
-  hun anker (links/midden/rechts). "Opslaan als" bij een unit geeft JSON +
-  één samenhangende PDF: bovenaanzicht unit (U-1), vloer (V-1), elke wand
-  (W-1…W-4, via WallPdf/FloorPdf) en een totalenblad (balken, zaaglijst,
-  glaswol, plaatwerk, gewichten). Projectgegevens van de unit staan in
-  `state.project` en gelden voor alle bladen.
-- **Standaarden (WallModel).** Muurbalk 38 x 235 mm (stijlen én regels),
-  ingekocht in 3600/4200/4800/5400 mm; een zaagplan (`planStockCutting` in
-  geometry.js) kiest per staaf de lengte met het minste snijverlies — bij een
-  unit over alle wanden samen. Stukken langer dan 5400 worden opgeknipt.
-  Elke wandkop heeft een dubbele hoekstijl (2 x 38 mm). De app start met een
-  unit.
-- **Woning (v0.2).** Bestand → Nieuw → Woning (1 unit) of Woning L-vorm. Een
-  unit koppel je aan een zijde van een andere unit (uitlijning start/midden/
-  eind + verschuiving). Op de naad vervalt de wand van beide units over het
-  gedeelde stuk; een wand kan daardoor in meerdere stukken uiteenvallen
-  (bijv. A-W2a/b), haakse wanden lopen dan door tot de vloerrand. Binnen-
-  wanden teken je in de plattegrond (standaard 100 mm, spaanplaat beide
-  zijden) en bewerk je met de gewone wand-editor. Een wandstuk dat aan een
-  naad eindigt loopt de naad in door met de dikte van de haakse buurwand,
-  zodat binnenhoeken (L-vorm) dicht zijn. Zijden heten naar windrichting
-  t.o.v. het bovenaanzicht (boven = noord): voor = noord, achter = zuid,
-  links = west, rechts = oost (intern blijven de oude sleutels). Oude unit-JSON's kunnen in
-  een woning worden geïmporteerd. Units kunnen (nog) niet gedraaid worden.
-- **Mijlpaal v0.4 — gevelopbouw.** Samenvatting van de v0.3.11–0.3.19-iteraties:
-  kruislat-latwerk op vochtdoek (richting gevelbekleding globaal), lampen op de
-  afgewerkte gevel (+52 mm), logo-watermerk op het doek, trasraam (cement-
-  gebonden plaat, 350 mm vanaf het loopvlak), sandwichpanelen rondom (600 mm de
-  grond in), hoekdoorloop van de buitenlagen over de hoekstijlen, en latwerk/
-  doek per doorlopende gevel over unit-naden heen. Details per onderdeel hieronder.
-- **Plat dak (v0.3).** Elke unit heeft een dak (tweede laag) dat standaard
-  de vloermaat volgt, maar een eigen maat/verschuiving mag krijgen. Opbouw =
-  vloer 180° gespiegeld (OSB als plafond onder, balken, dakleer bovenop); het
-  dak wordt bewerkt met de vloer-editor in dakmodus. De dakrand is woning-
-  breed: boeidelen (overstek 200–400 mm vanaf de dakrand = standaard de
-  gevel, 300 mm hoog, spots op 40% van de overstek, op elke (unit-)hoek en
-  daartussen verdeeld met min/max h.o.h.) of een daktrim van 80 mm. De rand
-  loopt als één geheel over de naden tussen units. Het dak ligt op de hoogste
-  wandbovenkant van de unit; bij units met verschillende hoogtes ligt de
-  dakrand op het hoogste dak.
-- **Dakrand & buitenverlichting (v0.3.3).** Boeidelen aan/uit per unit
-  (anders daktrim); de rand wordt per ribbe opgebouwd (in verstek, geen
-  zichtbare naad). Verlichting is woning-breed: type (geen / boeideel-spots /
-  gevellampen), lichtrichting en alle afstanden. Gevellampen worden per
-  GEVEL verdeeld (aansluitende wandstukken in hetzelfde vlak, ook over een
-  naad tussen units), niet per wand: op lamphoogte (standaard 1950) alleen op
-  vrije stukken >= 2000 mm (openingen incl. raamwerk eraf), eerste/laatste
-  300 mm van hoek/opening, daartussen min/max h.o.h.; smallere stukken krijgen
-  geen lampen. Gevellampen en boeideel-spots sluiten elkaar uit. De min.
-  h.o.h. geldt over alle lampen van een gevel samen (ook bij afstand hoek/
-  opening en overrides): te dicht bij elkaar = samengevoegd tot één lamp in
-  het midden. Per wandzijde blijft een override: automatisch / 500 mm
-  naast elke opening / geen. Standaard unithoogte 2600 mm.
-- **3D-weergave (v0.3.5).** Filters als dropdown met vinkjes. Woning:
-  Beplating (wandplaten, vloer- en plafondplaten, dakleer, boeideel/daktrim),
-  Isolatie, Dak, Lampen. "Volle render": avondscène met maaiveld, elke
-  gevellamp (per lichtrichting) en boeideel-spot is een echte SpotLight
-  (zonder schaduwen, om het licht te houden); de nep-lichtkegels zijn dan
-  verborgen.
-- **Latwerk gevelbekleding (v0.3.11).** Bij vochtdoek komt er een kruislat
-  op (WallModel.computeBattens): latten 20x30 mm, handelslengte 4000, 400 mm
-  h.o.h. in beide richtingen, uitgespaard rond openingen en afgekapt op de
-  (schuine) bovenrand. De bovenste laag staat haaks op de gevelbekleding
-  (WEO/Novalit, 12 mm; richting per losse wand, in een woning voorlopig
-  globaal als woning-instelling). Gevellampen hangen op de afgewerkte gevel:
-  wandvlak + kruislat (40) + bekleding (12) = 52 mm naar buiten. Cement-gebonden
-  platen (steenstrips) krijgen geen latwerk. Latten tellen mee in gewicht,
-  specificaties, wand-PDF en woningtotalen; zichtbaar met "Beplating".
-- **Vochtdoek-bedrukking (v0.3.13).** Net als op de echte doeken staat het logo
-  als medium-grijs watermerk (geen kleur) onder 45° op het vochtdoek, 1,5 m
-  breed, herhaald per tegel van 2 m (WallModel.createMaterials, CanvasTexture).
-- **Trasraam (v0.3.14).** Woning-instelling (aan/uit + hoogte, standaard 350 mm
-  vanaf Y=0 van de vloer = het beloopbare vlak / bovenkant vloer). Onderaan
-  elke vochtdoek-gevel komt een strook cement-gebonden plaat (montage-
-  achterkant), vóór het doek; het doek loopt er ongewijzigd achter door en
-  het latwerk begint erboven. Zelfde plaat- en uitsparingslogica als de
-  buitenplaten, dus openingen blijven gerespecteerd (WallModel.trasraamFor,
-  build3D opts.trasraam, computeBattens). Telt mee in gewicht, wand-PDF en de
-  woningtotalen ("Cementplaat (trasraam)").
-- **Hoekdoorloop buitenlagen (v0.3.18).** Een wand die tussen twee doorlopende
-  wanden past, bedekt met zijn buitenlagen ook de kopse kant (hoekstijlen) van
-  die wanden: UnitModel geeft per wand(stuk) skinExt { left, right } (= dikte
-  van de doorlopende wand, 0 bij naden/vrije einden), WallModel.cornerExt telt
-  per laag de eigen diepte erbij. Latwerk en trasraam lopen door; vochtdoek
-  en cementplaat (liggen in de beplatingsruimte) krijgen een strook net vóór
-  het wandvlak.
-- **Latwerk en doek per gevel (v0.3.19).** HouseModel.assignFacades groepeert
-  collineaire, aansluitende buitenwandstukken over alle units tot gevels
-  (groupFacadeRuns in core/geometry.js, ook gebruikt door de buitenverlichting)
-  en geeft elk stuk p.facade { u0, extStart, isEnd }. Het verticale
-  latten-raster (400 h.o.h.) en het watermerk op het doek lopen daardoor over
-  unit-naden door; een eindlat komt alleen aan het einde van de gevel.
-- **Sandwichpanelen (v0.3.16).** Woning-instelling aan/uit. SandwichModel
-  (js/sandwich/sandwich-model.js) legt één doorlopende rand (in verstek) om de
-  vereniging van alle unit-vloeren: 40 mm dik, van het loopvlak (bovenkant
-  vloer) 600 mm naar beneden, de grond in. Plaat 495 x 1000 x 40 (9 kg),
-  verticaal: één plaat per 495 mm gevel, 1000 afgezaagd op 600. Naden per
-  495 mm; zichtbaar met "Beplating"; m2, aantal platen en gewicht (hele
-  platen) in de woningtotalen.
-- **Openingtypes.** Raam (500x1900), deur (900x2150) en voordeur (1150x2150);
-  type kiezen zet de standaardmaat, daarna vrij aan te passen. De app start
-  met een L-woning met een voordeur (noord, unit A) en 3 ramen (zuid, unit B).
-- **Woning-instellingen.** Regelwerk-h.o.h. (min/max) geldt globaal voor alle
-  buitenwanden resp. alle binnenwanden; in de wand-editor zijn die velden
-  binnen een woning vergrendeld.
-- **Versienummer** staat als enkele constante (`APP_VERSION`) in `app.js`.
-  Conventie: laatste cijfer per kleine iteratie, middelste per mijlpaal
-  (aangegeven in chat), eerste bij live-gang.
+- **Eén bron per logica.** Rekenwerk en 3D-opbouw zitten alleen in de
+  `*Model`/`*Pdf`-modules; editors en woning hergebruiken die.
+- **Geen ES-modules, geen CDN.** Gewone `<script>`-tags in vaste volgorde
+  (zie `index.html`), alle libraries lokaal.
+- **Assen/zijden.** Bovenaanzicht boven = noord: voor = noord, achter = zuid,
+  links = west, rechts = oost (interne sleutels blijven voor/achter/…).
+- **Hoogtes** gelden vanaf bovenkant vloer (loopvlak).
+- **Bouwfasen** (`BuildStages`): regelwerk → elektra (buizen, dozen, meterkast) → beplating → vochtdoek →
+  latwerk → gevel & dak → afgewerkt, de volgorde in de hal. De 3D toont de
+  gekozen fase; lagen die daarin aan beide zijden zijn ingesloten worden niet
+  gebouwd (stijlen tussen spaanplaat en doek, latten en doek achter de rabat,
+  sporen tussen plafond en dakbedekking). Specificaties en totalen rekenen
+  altijd met alle lagen.
+- **Invoer volgt de logica:** de dakvorm is een eigenschap van de unit
+  (plat/lessenaar/zadel, richting, goot- en nokhoogte of helling); de
+  wanden volgen.
+
+## Functionaliteit
+
+- **Wand:** openingen (raam/deur/voordeur) met ankers, ook boven elkaar
+  (raam boven een deur; stijlen ertussen van dorpel tot dorpel), regelwerk
+  38x235 met dubbele hoekstijlen en een dubbele stijl naast deuren, zaagplan
+  op handelslengtes, spaanplaat binnen, vochtdoek (met kruislat en trasraam)
+  of cementplaat buiten.
+- **Elektra** (`elektra/`): meterkast (3×25 A) bij de voordeur, schakelaars
+  met letter (A binnen, B buiten, per unit een eigen; dezelfde letter bij de
+  lampen erop), dubbele wcd's per unit, apparaten met eigen groep (kookgroep
+  perilex, wasmachine, droger, warmtepomp, optioneel oven/vaatwasser).
+  Groepenverklaring met fasen en aardlekschakelaars, leidingen via stijlen
+  en plafond naar de meterkast (strekkende meters per type, draad, buis,
+  steekverbinders op module-naden), materiaallijst en eigen PDF-blad.
+  Buizen minstens 50 mm uit elkaar (gebundeld alleen het laatste stuk naar
+  de meterkast). Vloer-wcd's met leiding door de vloer. Elektra ook op de
+  PDF-bladen per wand, vloer en dakvlak (plafond). Alles verplaatsbaar door
+  te slepen in de plattegrond. Kosten (groep Elektra): buis + draad per
+  meter, boorgaten (geteld op stijlen, regels en balken), dozen,
+  afmonteren, groepenkast en keuring.
+- **Kozijnen** (`wall/kozijn-model.js`): per opening een vulling (geen, raam
+  met vast glas en optioneel ventilatierooster, of deur met dorpel en
+  optionele glasstrook of als glasdeur; zij- en bovenlicht vullen de rest van een grote
+  opening), kleur buiten en binnen (wit, grijs, antraciet, zwart). Volgt de
+  maat van de opening, ook een schuine bovenzijde. Deur: kant van het blad,
+  scharnierzijde en draairichting (naar binnen/buiten); openslaande deuren
+  met zijlichten = twee deuren naast elkaar. Schuifdeur: 1 of 2 bladen
+  (uit elkaar), in de wand of op de wand aan een rail (binnen- of
+  buitenzijde), glazen of dicht blad. In de plattegrond (app en PDF) een
+  draaicirkel per deur en de schuifrichting per schuifdeur; in de loopmodus
+  gaan deuren open (dubbele schuifdeur samen). Dagkanten (afgewerkte
+  fase): binnen een geschilderde omranding, dagkantplaten tot het kozijn en
+  een vensterbank onder ramen; buiten een omranding in de kozijnkleur en
+  een waterslag onder ramen (`WallModel.build3D`).
+- **Plafond:** in de afgewerkte fase is de onderkant van het dak
+  geschilderd in de plafondkleur (Binnen › Wanden › Plafond), zolang
+  "Geschilderd" aan staat; anders kale OSB.
+- **Dakvorm/wandhoogte:** per unit een dakvorm (Unit › Dakvorm: plat,
+  lessenaar, zadel of wolfsdak, met schuiven en hellingshoek).
+  Daaruit volgen de wanden: de kopgevels krijgen de daklijn (bij een
+  wolfsdak afgeknot op het wolfseind, met
+  daarboven driehoekige wolfseinden met de dakhelling tot de nok, met een
+  rechte nok ertussen), de haakse wanden staan vlak op de goothoogte. Het
+  bovenste deel van een wolfsdak is gewoon houtwerk: sporen, hoekkepers,
+  nokbalk en kopbalken (ook in zaaglijst, specificaties en kosten).
+  Goot en nok gelden over de volle vloermaat (goot boven de buitenkant van
+  de gevel); staat de kopgevel tussen de haakse wanden, dan loopt zijn
+  daklijn daar precies op aan. Het wolfseind schaalt mee met goot en
+  nok (verhouding). De PDF heeft voor een wolfsdak een eigen blad met het
+  bovenste deel (bovenaanzicht houtwerk + stuklijst).
+  Grenzen (`UnitModel.LIMITS`): nok max 5 m, goot / plat dak max 3 m (vanaf
+  bovenkant vloer tot onderkant dak), unit max 4,7 x 14 m. Platte daken van verschillende hoogte krijgen elk hun eigen
+  boeideel (versprongen, het lage loopt door tot onder het hoge). Wijzig je een
+  wandhoogte in de wand-editor, dan geldt dezelfde regel vanuit die wand.
+  De daklijn van een wand hoort bij de wand zonder naden: loopt een wand
+  door een naad langer door (bijv. de kopgevel naast een gekoppelde unit),
+  dan blijven nok en knikken op hun plaats (`UnitModel.topLineOn`).
+- **Dakaansluiting (L/T):** staat een unit met nokdak (zadel of
+  wolfsdak) met zijn nok haaks op de langszijde van een buur met nokdak
+  (vleugel tegen hoofdvolume), dan loopt de vleugel het hoofddak in tot
+  zijn nok, met kilkepers in de binnenhoeken (bij gelijke goot, nok en
+  overspanning onder 45°); het
+  wolfseind van de vleugel aan de naad vervalt. Ligt de vleugel gelijk met
+  een kop van het hoofdvolume, dan wordt die kop een schild in de vlakken
+  van de vleugel (hoekkeper, de goot loopt door; de kopgevel staat dan op
+  goothoogte, een wolfseind daar vervalt). Een vleugel die in een wolfseind
+  van het hoofdvolume zou steken sluit niet aan. Elke unit houdt zijn eigen
+  dakdeel (sporen, kreupele sporen, kepers, knik- en nokbalken; stalen
+  nokbalk alleen over de eigen nok) met een eigen PDF-blad
+  (`HouseModel.roofJoins`, `RoofModel.computeJoinedRoof`). Niet bij dak
+  over de hele woning; dakramen in zo'n dakdeel doen nog niet mee.
+- **Overkapping:** bij een dak over de hele woning met `cover` loopt het
+  dak door tot de omhullende rechthoek waar geen unit staat (bijv. een
+  terras naast een kortere module), met een afgewerkte onderplaat in de
+  kleur van het boeideel (`HouseModel.coverExtensions`).
+- **Dak over de hele woning:** tabblad Dak › "Over hele woning": één
+  dakvorm (zelfde invoer als per unit) over de omhullende rechthoek van alle
+  units; een wolfsdak alleen bij een rechthoek (bij een L-/T-vorm zouden
+  de wolfseinden kilkepers vragen, dan wordt het een zadeldak), bijv. een
+  grote wolfskap over twee units naast elkaar. Elke unit
+  houdt zijn eigen dakdeel (dekken, bovenste deel van het wolfsdak geknipt
+  op de unit, PDF-bladen, kosten); de wanden van alle units volgen het
+  woningdak. De daken per unit blijven bewaard (`roof.unitWalls`) en komen
+  terug als je het weer uitzet.
+- **Vloer:** balken, cirkelvormige doorvoeren, OSB, optioneel chassis;
+  in de woning een vloerafwerking (textuur, bijv. visgraat).
+- **Woning:** units koppelen aan een zijde (uitlijning + verschuiving); op
+  naden vervallen de buitenwanden en komt een naadwand met deur: midden op
+  de naad in twee delen (één per unit), of als één binnenwand geheel in unit
+  A of B. De hoogte volgt per deel de daklijn van zijn unit. Staat een unit
+  met een hogere daklijn tegen een lager dak, dan krijgt zijn buitenwand aan
+  de naadzijde een opbouw vanaf de bovenkant van het lage dak (ramen daar
+  teken je op die buitenwand) en stopt de naadwand op die hoogte. Loopt het
+  lage dak langs de naad schuin, dan loopt de naadwand door en krijgt het
+  uitstekende stuk buitenafwerking (vochtdoek + latwerk).
+  Binnenwanden teken je in de plattegrond.
+- **Dak:** per unit opgebouwd als gespiegelde vloer + dakleer, in de vorm
+  die de wanden aangeven: plat, lessenaar (schuine kopgevels) of zadel
+  (nok). Elk dakvlak is een eigen dek met de balken als sporen en een eigen
+  PDF-blad; doorvoeren gaan naar het vlak waarin ze vallen. Opbouw:
+  plafondplaat (OSB) binnen, sporen, dakbeschot (OSB 18 mm) bovenop en
+  daarop de bedekking per unit: dakleer, of bij een hellend dak riet
+  (180 mm, 3,8 kg/m²) of felsplaten (staande naad, zink/antraciet/zwart);
+  de dakrand schuift dan mee omhoog. De dakrand
+  (boeidelen/daktrim, spots) loopt als één rand door en volgt de helling.
+  Is een dak langs de naad minstens een boeideelhoogte hoger dan het
+  aangrenzende, dan krijgt het een eigen rand rondom (boven het lage dak
+  zonder spots). De rand van het lage dak loopt dan door tot de gevel van
+  het hoge, of langs een zijgevel tot de volle overstek (onder de hoge
+  rand). Boeideel en daktrim steken 80 mm boven het dakleer uit.
+- **Gevel:** gevelbekleding per woning, met override per wand en per
+  wandstuk: rabat (vochtdoek + kruislat + rabat 12 mm, kleur per woning,
+  getekend als plankentextuur die over naden doorloopt), steen (181
+  texturen) of stucwerk (pleisterlaag 15 mm op cement-gebonden plaat, kleur
+  per woning, `WallModel.STUC`). Een zijde kan gesplitst worden (wand ›
+  Wandstukken › Splitsen op, gemeten vanaf de linker vloerhoek van buitenaf):
+  elk stuk wordt een eigen wand-element en kan een eigen gevel krijgen
+  (bijv. stuc links, hout rechts). Steen is overal een
+  steenstrip op een wit isolatieblok, samen 110 mm (`WallModel.STONE`).
+  Het trasraam (cementplaat of een eigen steen) komt onder beide, dus
+  twee stenen kan. Latwerk, doek en metselwerk lopen per gevel door over
+  unit-naden. Sandwichpanelen rondom, 600 mm de grond in.
+- **Ruimtes** (`room/room-model.js`): elk door wanden afgesloten gebied is
+  een ruimte, bepaald als een verfemmer: alles wat bereikbaar is zonder door
+  een wand te gaan (deuren en ramen tellen als wand). Exact op het raster van
+  de wandvlakken, dus de netto vloer tot op de mm; kiertjes tot 30 mm tussen
+  wanden worden dichtgezet. Gereedschap *Ruimte vullen* (Start/Binnen): kies
+  een functie (woonkamer, keuken, slaapkamer, badkamer, toilet, hal, ...) en
+  klik in de plattegrond; of selecteer een gebied en kies daar de functie
+  (nog eens klikken = de unit eronder). Per ruimte: naam, vloerafwerking
+  (o.a. tegels), FIBO-wandpanelen (decor, tot een hoogte of tot het plafond),
+  eigen verfkleur en een vals plafond op een vaste hoogte (alleen waar het
+  dak hoger ligt; wandafwerking en binnenspots volgen). Laag in de
+  plattegrond (Beeld › Tonen: Ruimtes), label met netto m², in de structuur,
+  het rapport, de kosten (vals plafond, FIBO) en op de PDF-plattegrond met
+  een ruimtestaat. Het zaadpunt hoort bij een unit en schuift mee.
+- **Inrichting** (`interior/fixture-model.js`): zwevend toilet (wandcloset
+  aan een voorzetwand), fontein, badmeubel met spiegel, inloopdouche
+  (douchegoot, glaswand, regendouche), keukenblok (spoelbak, hoge kast met
+  koelkast en oven, vaatwasser, bovenkasten), kookeiland met inductieplaat,
+  kledingkast, bed, eettafel met stoelen, bank met chaise longue, fauteuil,
+  salontafel, tv-meubel, boiler en wasmachine. Binnen › Inrichting: kies
+  een stuk en klik in de plattegrond; slepen, bij een wand snapt de rug op
+  het wandvlak (Alt = vrij), D = draaien, Del = verwijderen. Per stuk maten
+  en opties (front, plek spoelbak, glaswand links/rechts, ...). In 2D, 3D
+  (afgewerkte fase), de PDF-plattegrond, de structuur en de kosten (groep
+  Inrichting; los meubilair telt niet mee). Het stuk hoort bij een unit en
+  schuift mee.
+- **Verlichting:** boeideel-spots of gevellampen (per gevel verdeeld,
+  override per wand) en binnenspots in een raster per unit.
+- **Ribbon** (`core/ribbon.js`, vervangt de menubalk): Bestand · Start ·
+  Gevel · Dak · Binnen · Constructie · Verlichting · Rapport · Beeld · Extra,
+  plus een gekleurd tabblad voor de selectie (unit, wandstuk, binnenwand of
+  naadwand) dat vanzelf opent. Velden staan in groepen naast elkaar, met
+  schuiven voor maten met een logisch bereik. Dubbelklik op een tabblad
+  klapt de ribbon in. Plattegrond en 3D gebruiken de volle breedte; tabblad
+  Rapport toont het rapport (transport per unit, gewicht, afmetingen,
+  kosten, hout, plaatwerk, met staafdiagrammen) in plaats van de plattegrond.
+- **3D:** schuif Bouwfase linksonder; Beeld › Tonen: Dak/Lampen; Beeld ›
+  Doorsnede (wanden afgesneden op een instelbare hoogte, schuif in de ribbon
+  en onder de 3D, snede wit afgedekt), binnenzijde in een
+  verfkleur (afgewerkte fase), omgeving Ontwerp/Dag/Nacht, Render met lampen
+  als echte lichtbronnen.
+- **Transport:** per unit buitenmaat (incl. gevelafwerking), hoogte en
+  gewicht (vloer/wanden/dak) met een indicatieve breedteklasse.
+- **Uitvoer:** JSON opslaan/openen en een samenhangende PDF (aanzichten
+  noord/oost/zuid/west als vlakke render met legenda afwerking, plattegrond,
+  vloeren, wandstukken, binnenwanden, totalen).
+
+## Kosten en prijzen (CSV)
+
+Alle waarden van het kostenmodel staan in twee CSV-bestanden in `kosten/`, die
+de app bij het starten ophaalt. Elke waarde staat op één plek; de CSV's zijn
+leidend en de app bewaart niets in de browser.
+
+- `kosten/intern.csv`: eigen waarden: tijden, uurloon, bezetting, kosten per
+  uur, opslagen, marge (alles behalve prijzen).
+- `kosten/leveranciers.csv`: alle inkoopprijzen (bijv. uit API-scripts van
+  leveranciers), ook constructiehout per balkmaat.
+- `js/cost/cost-defaults.js`: welke posten er zijn (labels, eenheden, keuzes)
+  en noodwaarden voor wat een CSV mist.
+
+```
+# intern.csv
+code;omschrijving;eenheid;waarde
+arbeid.uurloon;Uurloon productie (all-in);€/u;45
+zagen.methode;Zaagmethode;;robot
+
+# leveranciers.csv
+code;omschrijving;eenheid;prijs;leverancier;artikelnummer;bijgewerkt
+elektra.wcdEnkel;Wandcontactdoos enkel met randaarde;€/st.;6,00;Groothandel X;123456;2026-10-09
+hout.balk.38x235;Constructiehout vuren C24 38×235;€/m;4,91;Houthandel Y;;2026-10-09
+```
+
+- Verplicht: `code` en `waarde` (of `prijs`), excl. btw; `6,00`, `6.00`,
+  `1.234,50` en `€ 6` mogen; bij een keuze de sleutel of de tekst.
+  Scheidingsteken `;`, `,` of tab; regels met `#` worden overgeslagen.
+- `code` = `<groep>.<sleutel>` uit `cost-defaults.js`, of `hout.balk.<b>x<h>`
+  voor constructiehout per balkmaat in €/m (zonder balkmaat: m³-prijs × volume).
+- `omschrijving` is de naam van de post in de app (leeg = die uit `cost-defaults.js`).
+- `eenheid` is optioneel; ingevuld moet die gelijk zijn aan die van de post,
+  anders wordt de regel geweigerd.
+- Een prijs in intern.csv of een tijd in leveranciers.csv wordt geweigerd
+  ("hoort in …"). Meerdere regels met dezelfde code in leveranciers.csv
+  (leveranciers): de laagste prijs telt.
+- Onbekende codes (bijv. onderdelen die de app nog niet rekent) en fouten staan
+  bovenaan in Kosten & tijden.
+- Kosten & tijden: **Toepassen** geldt tot herladen (om te proberen);
+  **intern.csv downloaden** om het bestand in `kosten/` te vervangen.
+  Prijsvelden staan vast. Bij Leveranciers: **Sjabloon** (alle prijscodes),
+  **Tijdelijk laden** (tot herladen of **Terug naar server**).
+
+## Bekende beperkingen
+
+- Tijdelijk (verwijderen voor productie): zaagmachine-overzicht (zaagmeters bij
+  2400 m/u, zaagsneden, hoeken) in de app en op het totalenblad (`SAW_M_PER_H`).
+- Tijdelijk: een nieuwe woning is het voorbeeldontwerp "Vlinderwoning"
+  (92 m², drie units, vlinderdak met riet + platte tuinkamer, ook als
+  `json/premade/vlinderwoning.json`); uit te zetten met `TEST_DEFAULT` in
+  `js/house/house-model.js`. Bij het starten opent model **Amstel**
+  (`HouseModel.createAmstel`, naar `examples/ontwerp_amstel.pdf`): 11,24 ×
+  7,2 m, twee modules onder één plat dak dat over het terras doorloopt,
+  stucwerk wit met verticaal hout aan de slaapkamerkant, binnenwanden,
+  dubbele schuifdeur tussen woonkamer en hal, en complete inrichting.
+  Langer maken: beide units breder (alles is vanaf de westgevel gemaat).
+  Model **Wetering** (`HouseModel.createWetering`, naar
+  `examples/ontwerp_wetering.pdf`): 10,5 × 4,8 m, twee units van 2,6 en
+  2,2 m zonder naadwand (open woonkamer over de volle diepte), verticaal
+  rabat grijs, plat dak met zwart boeideel, hoekkeuken met kookplaat,
+  badkamer, slaapkamer met kledingkast. Model **IJssel**
+  (`HouseModel.createIJssel`, naar `examples/ontwerp_ijssel.pdf`): L-vorm
+  14 × 4,6 m met een vleugel van 4,6 × 3 m, twee units met zadeldak en
+  riet die met een kil en een hoekkeper op elkaar aansluiten, stucwerk wit,
+  openslaande deuren in de westgevel. De standaardmodellen staan in
+  `HouseModel.MODELS`; Bestand › Snel nieuw en het venster Nieuw worden
+  daaruit opgebouwd (nieuw model = één regel plus een `create`-functie die
+  `modelKit` gebruikt). De L-woning (8 × 3,6 m + 4,5 × 3,6 m) blijft
+  beschikbaar als "Woning L-vorm".
+- Netto m² per ruimte telt de hele vloer, ook onder een laag schuin dak
+  (geen NEN 2580-correctie voor hoogte < 1,5 m).
+- Units kunnen niet gedraaid worden.
+- Getekende binnenwanden volgen de dakvorm (nog) niet.
+- De dak-editor toont het dek in de plattegrond (niet per schuin dakvlak).
+- Geen schaduw per lamp in de render (browserlimiet).
+- Eigen OrbitControls: roteren/zoomen/pannen, geen damping.
+
+## Versie
+
+`APP_VERSION` in `js/app.js`: laatste cijfer per iteratie, middelste per
+mijlpaal (met git-tag), eerste bij live-gang. De changelog staat in git.

assets/README.txt

@@ -1,2 +1,9 @@
-Bestemmingsmap voor toekomstige assets: GLB-modellen (ramen/deuren),
-texturen/bumpmaps, e.d. Nog leeg.
+Assets voor de 3D-weergave en de PDF:
+- logo.svg / logo-animated.svg  logo (splash, about); PDF-logo staat als data in js/core/logo-data.js
+- skybox.webp                   equirectangulair panorama dag (4096x2048), "Lucht: Dag" (core/skybox.js)
+- skybox-night.webp             equirectangulair panorama nacht (4096x2048), "Lucht: Nacht"
+- tiles.jpg                     tegeltextuur (1024x1024) voor de ronde vloer onder het object
+- textures/buitenmuur/          steen voor het trasraam: "<code> - Witte voeg.jpg" (2062x1125, 2 mm/px,
+                                naadloos), voorvertoning in thumb/32|64|128/*.png (WallModel.TRASRAAM_STONES)
+- textures/vloer/               vloerafwerking (FloorModel.FINISHES), bijv. visgraat_001.jpg (1500x1500, tegel 3 m); thumb/32|64|128/*.png
+- textures/dak/                 dakbedekking: riet_<nr>.jpg (1024x1024, tegel 1 m); nummers in RoofModel RIET.nrs; thumb/32|64|128/*.png