v0.7.3: elektraleidingen nooit meer door een raam of deur (makeOpeningTest): een stijgleiding boven/onder een opening (wcd onder een raam) gaat eerst op dezelfde hoogte opzij tot naast de opening, langs dezelfde wand met een deur of raam ertussen via het plafond, gevellampen om verspringende gevelhoeken heen en het uit elkaar schuiven van buizen eindigt nooit in een opening (alle modellen 0 kruisingen); felsplaten als gevelafwerking (zink/antraciet/zwart, per woning, wand of wandstuk, opbouw als verticale rabat, kleuren gedeeld met het felsdak, in 3D, PDF en kosten); felsplaat op dak én gevel = geen boeideel, de dakplaat zet om over de rand zonder opstand, een boeideel ernaast stopt gelijk met zo'n rand (ook naast daktrim); zijwand bij een overkapping (Palen overkapping › Zijwand) in plaats van een hoekpaal, gestuukt, met de bekleding van de gevel in hetzelfde vlak aan de buitenkant (in 3D, plattegrond, PDF, DXF en kosten); model Reest (12,9 × 7,85 m, lessenaarsdak hoog aan de noordgevel over twee units in één vlak, overkapping bij de voordeur met witte zijwand, aanbouw met plat dak en daktrim, zuidgevel en dak in antraciet felsplaten, verder verticale rabat)

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 <noreply@anthropic.com>

README.md

@@ -18,17 +18,19 @@ build-stap. Direct openen via `file://` werkt niet (texturen/lucht).
 ## Structuur
 
 ```
-index.html          app-shell: ribbon, splashscreen
+index.html          app-shell: bovenbalk (menu, documenten, opslaan), sneltoetsen, splashscreen
 css/app.css         alle stijl
 js/vendor/          three.js r128, eigen OrbitControls, jsPDF
-js/core/            gedeelde helpers: geometrie, bouwfasen, ribbon, UI-kit, PDF-bladen,
+js/core/            gedeelde helpers: geometrie, weergavelagen (lagenmenu), menubalk, eigenschappenpaneel
+                    (inspector.js), UI-kit (werkbalk, weergave, popovers), PDF-bladen,
                     DXF-schrijver (dxf-writer.js), IFC-schrijver (ifc-writer.js), OBJ-schrijver
-                    (obj-writer.js), ZIP (zip-writer.js), labels, camerageheugen, weergavefilter,
+                    (obj-writer.js), ZIP (zip-writer.js), labels, camerageheugen,
                     skybox, licentie, logo
 js/wall/            WallModel (logica) + wand-PDF + wand-editor
 js/floor/           FloorModel (logica) + vloer-PDF + vloer-editor
 js/roof/            RoofModel: dak (plat/lessenaar/zadel) + dakrand (boeidelen/daktrim)
-                    PostModel: palen onder een overkapping/veranda (dak per unit te verlengen)
+                    PostModel: palen onder een overkapping/veranda (dak per unit te verlengen), of een dichte
+                    zijwand op een vrije hoek
 js/house/chimney-model.js  ChimneyModel: schoorsteen tegen een buitenwand (hol, sparing in de wand zoals een raam,
                     ook over een naad, zonder hout erin; sparing in het dak met raveelwerk (stijlen, balken, kreupele
                     balken), de beplating eindigt op het kader; onderbreekt de dakrand; een nokbalk stopt ervoor;
@@ -57,9 +59,11 @@ assets/             logo, texturen, skybox
 - **Assen/zijden.** Bovenaanzicht boven = noord: voor = noord, achter = zuid,
   links = west, rechts = oost (interne sleutels blijven voor/achter/…).
 - **Hoogtes** gelden vanaf bovenkant vloer (loopvlak).
-- **Bouwfasen** (`BuildStages`): regelwerk → elektra (buizen, dozen, meterkast) → beplating → vochtdoek →
+- **Weergavelagen** (`ViewLayers`): regelwerk, elektra, beplating, vochtdoek,
-  latwerk → gevel & dak → afgewerkt, de volgorde in de hal. De 3D toont de
+  latwerk, gevelbekleding, kozijnen, dakbedekking, afwerking, verlichting,
-  gekozen fase; lagen die daarin aan beide zijden zijn ingesloten worden niet
+  inrichting, ruimtes, dak en maten, elk los aan/uit; de snelkeuze Fase zet
+  alles tot en met een bouwfase aan (de volgorde in de hal). Lagen die aan
+  beide zijden zijn ingesloten worden niet
   gebouwd (stijlen tussen spaanplaat en doek, latten en doek achter de rabat,
   sporen tussen plafond en dakbedekking). Specificaties en totalen rekenen
   altijd met alle lagen.
@@ -82,7 +86,11 @@ assets/             logo, texturen, skybox
   en plafond naar de meterkast (strekkende meters per type, draad, buis,
   steekverbinders op module-naden), materiaallijst en eigen PDF-blad.
   Buizen minstens 50 mm uit elkaar (gebundeld alleen het laatste stuk naar
-  de meterkast). Vloer-wcd's met leiding door de vloer. Elektra ook op de
+  de meterkast). Nooit door een raam of deur (`makeOpeningTest`): een
+  stijgleiding boven/onder een opening (wcd onder een raam) gaat eerst op
+  dezelfde hoogte opzij tot naast de opening, langs dezelfde wand met een
+  deur of raam ertussen via het plafond, gevellampen om de gevelhoeken heen,
+  en uit elkaar schuiven van buizen eindigt nooit in een opening. Vloer-wcd's met leiding door de vloer. Elektra ook op de
   PDF-bladen per wand, vloer en dakvlak (plafond). Alles verplaatsbaar door
   te slepen in de plattegrond. Kosten (groep Elektra): buis + draad per
   meter, boorgaten (geteld op stijlen, regels en balken), dozen,
@@ -150,8 +158,16 @@ assets/             logo, texturen, skybox
 - **Overkapping:** bij een dak over de hele woning met `cover` loopt het
   dak door tot de omhullende rechthoek waar geen unit staat (bijv. een
   terras naast een kortere module), met een afgewerkte onderplaat in de
-  kleur van het boeideel (`HouseModel.coverExtensions`).
+  kleur van het boeideel (`HouseModel.coverExtensions`). Palen
-- **Dak over de hele woning:** tabblad Dak › "Over hele woning": één
+  (Woning › Dak › Palen overkapping) komen onder de vrije dakrand; met
+  "Zijwand" krijgt een vrije hoek geen paal maar een gestuukte wand van
+  200 mm van de dakhoek terug tot de gevel, langs de zijkant van de
+  overkapping (bij een hoek tussen twee vrije randen de kant met de kortste
+  weg naar de gevel); in 3D, plattegrond, PDF, DXF en kosten
+  (`PostModel`, `dak.zijwandM2`/`dak.zijwandMontage`). Ligt de buitenkant
+  in het vlak van een gevel, dan loopt die bekleding (felsplaten, rabat,
+  steen) erover door, gelijk met de gevel en tot onder de dakrand.
+- **Dak over de hele woning:** eigenschappen Woning › Dak › "Over hele woning": één
   dakvorm (zelfde invoer als per unit) over de omhullende rechthoek van alle
   units; een wolfsdak alleen bij een rechthoek (bij een L-/T-vorm zouden
   de wolfseinden kilkepers vragen, dan wordt het een zadeldak), bijv. een
@@ -185,12 +201,20 @@ assets/             logo, texturen, skybox
   aangrenzende, dan krijgt het een eigen rand rondom (boven het lage dak
   zonder spots). De rand van het lage dak loopt dan door tot de gevel van
   het hoge, of langs een zijgevel tot de volle overstek (onder de hoge
-  rand). Boeideel en daktrim steken 80 mm boven het dakleer uit.
+  rand). Boeideel en daktrim steken 80 mm boven het dakleer uit. Hebben
+  dak én gevel onder een rand felsplaten, dan komt er geen boeideel: de
+  dakplaat zet om over de rand, net vóór de gevelbekleding en zonder
+  opstand (`RoofModel.FELS_EDGE`, zetwerk zit in de prijs van de
+  felsplaten); een boeideel ernaast stopt gelijk met de buitenkant van zo'n
+  rand (ook naast daktrim).
 - **Gevel:** gevelbekleding per woning, met override per wand en per
   wandstuk: rabat (vochtdoek + kruislat + rabat 12 mm, kleur per woning,
   getekend als plankentextuur die over naden doorloopt), steen (181
-  texturen) of stucwerk (pleisterlaag 15 mm op cement-gebonden plaat, kleur
+  texturen), stucwerk (pleisterlaag 15 mm op cement-gebonden plaat, kleur
-  per woning, `WallModel.STUC`). Een zijde kan gesplitst worden (wand ›
+  per woning, `WallModel.STUC`) of felsplaten (staande naad, banen van
+  500 mm, zink/antraciet/zwart; opbouw als verticale rabat, kleuren gedeeld
+  met de felsplaten op het dak, `WallModel.FELS`; kosten `gevel.felsM2` en
+  `gevel.felsMontage`). Een zijde kan gesplitst worden (wand ›
   Wandstukken › Splitsen op, gemeten vanaf de linker vloerhoek van buitenaf):
   elk stuk wordt een eigen wand-element en kan een eigen gevel krijgen
   (bijv. stuc links, hout rechts). Steen is overal een
@@ -209,7 +233,7 @@ assets/             logo, texturen, skybox
   (o.a. tegels), FIBO-wandpanelen (decor, tot een hoogte of tot het plafond),
   eigen verfkleur en een vals plafond op een vaste hoogte (alleen waar het
   dak hoger ligt; wandafwerking en binnenspots volgen). Laag in de
-  plattegrond (Beeld › Tonen: Ruimtes), label met netto m², in de structuur,
+  plattegrond (Lagen › Ruimtes), label met netto m², in de structuur,
   het rapport, de kosten (vals plafond, FIBO) en op de PDF-plattegrond met
   een ruimtestaat. Het zaadpunt hoort bij een unit en schuift mee.
 - **Inrichting** (`interior/fixture-model.js`): zwevend toilet (wandcloset
@@ -217,8 +241,8 @@ assets/             logo, texturen, skybox
   (douchegoot, glaswand, regendouche), keukenblok (spoelbak, hoge kast met
   koelkast en oven, vaatwasser, bovenkasten), kookeiland met inductieplaat,
   kledingkast, bed, eettafel met stoelen, bank met chaise longue, fauteuil,
-  salontafel, tv-meubel, boiler en wasmachine. Binnen › Inrichting: kies
+  salontafel, tv-meubel, boiler en wasmachine. Gereedschap Inrichting (I): kies
-  een stuk en klik in de plattegrond; slepen, bij een wand snapt de rug op
+  een stuk in de werkbalk en klik in de plattegrond; slepen, bij een wand snapt de rug op
   het wandvlak (Alt = vrij), D = draaien, Del = verwijderen. Per stuk maten
   en opties (front, plek spoelbak, glaswand links/rechts, ...). In 2D, 3D
   (afgewerkte fase), de PDF-plattegrond, de structuur en de kosten (groep
@@ -226,26 +250,38 @@ assets/             logo, texturen, skybox
   schuift mee.
 - **Verlichting:** boeideel-spots of gevellampen (per gevel verdeeld,
   override per wand) en binnenspots in een raster per unit.
-- **Ribbon** (`core/ribbon.js`, vervangt de menubalk): Bestand · Start ·
+- **Indeling** (zelfde patroon als CAD/BIM-pakketten; elke functie op één plek):
-  Gevel · Dak · Binnen · Constructie · Verlichting · Rapport · Beeld · Extra,
+  bovenbalk met menu Bestand (nieuw, openen, opslaan, exporteren,
-  plus een gekleurd tabblad voor de selectie (unit, wandstuk, binnenwand of
+  projectgegevens, kosten & tijden) · Beeld · Help, de geopende ontwerpen als
-  naadwand) dat vanzelf opent. Velden staan in groepen naast elkaar, met
+  tabs en de knop Opslaan; links de structuur (groepen in-/uitklapbaar en
-  schuiven voor maten met een logisch bereik. Dubbelklik op een tabblad
+  onthouden; de groep met de selectie klapt vanzelf open); in het midden een werkbalk met
-  klapt de ribbon in. Plattegrond en 3D gebruiken de volle breedte; tabblad
+  gereedschap (Selecteren V, Binnenwand W, Ruimte R, Inrichting I, met de
-  Rapport toont het rapport (transport per unit, gewicht, afmetingen,
+  opties van het actieve gereedschap ernaast; Unit toevoegen) en weergave
-  kosten, hout, plaatwerk, met staafdiagrammen) in plaats van de plattegrond.
+  (Lagen, Omgeving, Doorsnede X, Render, Lopen L, Rapport 4, 2D + 3D / 2D /
-- **3D:** schuif Bouwfase linksonder; Beeld › Tonen: Dak/Lampen; Beeld ›
+  3D met 1/2/3); rechts het eigenschappenpaneel: de selectie (unit,
-  Doorsnede (wanden afgesneden op een instelbare hoogte, schuif in de ribbon
+  wandstuk, binnenwand, ruimte, inrichting, elektra) met kruimelpad terug,
-  en onder de 3D, snede wit afgedekt), binnenzijde in een
+  of zonder selectie de woning (kerncijfers en inklapbare secties Gevel,
-  verfkleur (afgewerkte fase), omgeving Ontwerp/Dag/Nacht, Render met lampen
+  Dak, Binnen, Verlichting, Elektra, Constructie); onderin een statusbalk
-  als echte lichtbronnen.
+  met de hint van het gereedschap en meldingen. Wand- en vloer/dak-editor
+  hebben dezelfde indeling (werkbalk boven, paneel met tabbladen en
+  Resultaat rechts; binnen de woning met "← Woning" of Esc terug). Help ›
+  Sneltoetsen (?) toont alle toetsen. Rapport toont transport per unit,
+  gewicht, afmetingen, kosten, hout en plaatwerk in plaats van de
+  plattegrond, als masonry (kaart in de kortste kolom, leesvolgorde blijft).
+- **3D en plattegrond:** één lagenmenu (Lagen in de werkbalk, met bouwfase
+  als snelkeuze) voor 3D en plattegrond; plattegrond zoomt met het
+  scrollwiel en de knoppen rechtsonder (F = passend), verschuiven met
+  slepen; Doorsnede (wanden afgesneden op een instelbare hoogte, schuif in
+  de werkbalk, snede wit afgedekt), binnenzijde in een verfkleur (afgewerkte
+  fase), omgeving Ontwerp/Dag/Nacht, Render met lampen als echte
+  lichtbronnen.
 - **Transport:** per unit buitenmaat (incl. gevelafwerking), hoogte en
   gewicht (vloer/wanden/dak) met een indicatieve breedteklasse.
 - **Uitvoer:** JSON opslaan/openen en een samenhangende PDF (aanzichten
   noord/oost/zuid/west als vlakke render met legenda afwerking, plattegrond,
   vloeren, wandstukken, binnenwanden, totalen).
-- **CAD-export (DXF):** Bestand › Exporteren › CAD (DXF), ook in de ribbon
+- **CAD-export (DXF):** Bestand › Exporteren › CAD (DXF); los van
-  Woning › Uitvoer; los van Opslaan/Ctrl+S. DXF R12 (AC1009), opent in elk
+  Opslaan/Ctrl+S. DXF R12 (AC1009), opent in elk
   CAD-pakket (AutoCAD, BricsCAD, DraftSight, LibreCAD, …); DWG maakt het
   CAD-pakket zelf met Opslaan als (echte DWG schrijven vergt een GPL- of
   commerciële bibliotheek). Modelruimte 1:1 in mm: plattegrond met noord
@@ -281,10 +317,14 @@ assets/             logo, texturen, skybox
   (`HouseIfc` COLORS). X = oost, Y = noord,
   Z = 0 op peil; zuidwesthoek van de units = 0,0 (zelfde als de DXF).
 - **Render-export (OBJ):** Bestand › Exporteren › Render (OBJ), ook in Woning ›
-  Uitvoer. De volledige afgewerkte woning (laatste bouwfase, dak, dakrand,
+  Uitvoer. Voor een sfeerimpressie: alleen wat in de afgewerkte woning te zien
-  lampen, ruimtes, inrichting; los van de gekozen fase, doorsnede en
+  is (dak, dakrand, lampen, ruimtes, inrichting; los van de gekozen lagen,
-  weergave-opties; zonder logobord, grond en lucht) als ZIP met `.obj`, `.mtl`
+  doorsnede en weergave-opties; zonder buizen en dozen, binnenste vloerbalken,
-  en `textures/*.png` (rabat, steen, riet, tegels). Meters, Y omhoog (de
+  latten en isolatie achter de gevel, lichtkegels, logobord, grond en lucht)
+  als ZIP met `.obj`, `.mtl`, `textures/*.png` (rabat, steen, riet, tegels) en
+  `<naam>_lampen.py`: in Blender uitvoeren importeert de OBJ en zet elke lamp
+  (gevellamp, dakrandspot, binnenspot) als echte spotlight met dezelfde plek,
+  richting en kegel als in de app (`LightingModel.lightSources`). Meters, Y omhoog (de
   standaard OBJ-import van Blender zet dat goed: noord = +Y), oorsprong op
   maaiveld onder het midden. Kleuren omgerekend van sRGB naar lineair (de app
   heeft geen kleurbeheer, Blender wel), PBR via `Pr`/`Pm`/`d`/`Ke` (ruwheid,
@@ -340,7 +380,7 @@ hout.balk.38x235;Constructiehout vuren C24 38×235;€/m;4,91;Houthandel Y;;2026
   pendiktes via de plotstijl. Geen doorsnede en geen dakaanzicht. Eenheid
   staat niet in het bestand: in CAD op millimeters zetten (UNITS) als het
   pakket erom vraagt.
-- OBJ: geen lichtbronnen (lampen alleen als gloeiend materiaal), geen
+- OBJ: lichtbronnen alleen via het meegeleverde Blender-script, geen
   reliëf-/normaalkaarten; glas als doorzichtig materiaal, in Blender eventueel
   op Glass BSDF zetten.
 - IFC: onderdelen zijn driehoeksnetten (niet parametrisch); geen
@@ -376,7 +416,15 @@ hout.balk.38x235;Constructiehout vuren C24 38×235;€/m;4,91;Houthandel Y;;2026
   13 × 10 m, hoofdvolume met flauw zadeldak (twee lessenaars die op de naad
   de nok vormen) en een vleugel met plat dak, steenstrips rondom met een
   schoorsteen (800 mm, hart op de naad) in de oostgevel, kookeiland, logeerkamer en
-  apart toilet in de vleugel. De standaardmodellen staan in
+  apart toilet in de vleugel. Model **Reest** (`HouseModel.createReest`,
+  naar `examples/ontwerp_reest.pdf`): 12,9 × 7,85 m, hoofdvolume
+  11,5 × 4,8 m onder één lessenaarsdak (hoog aan de noordgevel, twee units
+  van 3,4 en 1,4 m met lessenaars in hetzelfde vlak) dat aan de westkop
+  1,4 m doorloopt als overkapping bij de voordeur, dicht met een witte
+  zijwand; aanbouw met plat dak (toilet, berging, entree met open doorgang
+  naar de woonkamer, daktrim i.p.v. boeidelen); zuidgevel en dak in
+  antraciet felsplaten (zuidrand zonder boeideel, de felsplaten lopen over
+  de zijwand door), verder verticale rabat. De standaardmodellen staan in
   `HouseModel.MODELS`; Bestand › Snel nieuw en het venster Nieuw worden
   daaruit opgebouwd (nieuw model = één regel plus een `create`-functie die
   `modelKit` gebruikt). De L-woning (8 × 3,6 m + 4,5 × 3,6 m) blijft

css/app.css

@@ -39,30 +39,6 @@
     }
 
 
-    #app-container { display: flex; width: 100%; height: 100%; }
-
-    #left-column {
-      flex: 1;
-      display: flex;
-      flex-direction: column;
-      height: 100%;
-      min-height: 0;
-      min-width: 0;
-      border-right: 1px solid var(--border);
-    }
-
-    #right-column {
-      flex: 1;
-      display: flex;
-      flex-direction: column;
-      height: 100%;
-      min-height: 0;
-      min-width: 0;
-    }
-
-    #app-container.fullscreen-3d #left-column { display: none; }
-    #app-container.fullscreen-2d #right-column { display: none; }
-
     #pane-2d-container {
       flex: 1;
       display: flex;
@@ -85,14 +61,6 @@
     .pane-2d-half { flex: 1; position: relative; min-width: 0; min-height: 0; background: var(--viewport-bg); }
     .pane-2d-half + .pane-2d-half { border-left: 1px solid var(--border); }
 
-    #control-panel {
-      height: 380px;
-      background: var(--van-emous-ultra-light);
-      border-top: 1px solid var(--border);
-      display: flex;
-      flex-direction: column;
-    }
-
     .tab-bar {
       display: flex;
       background: var(--van-emous-blue);
@@ -148,39 +116,6 @@
     }
     .tab-content.active { display: block; }
 
-    #pane-3d { flex: 1; position: relative; min-height: 0; background: var(--viewport-bg); }
-
-    #specs-panel-3d {
-      height: 380px;
-      background: var(--van-emous-ultra-light);
-      border-top: 1px solid var(--border);
-      overflow-y: auto;
-      padding: 15px 20px;
-    }
-    #specs-panel-3d .controls-grid { grid-template-columns: 1fr 1fr; }
-
-    .toolbar-3d {
-      position: absolute;
-      top: 15px;
-      right: 15px;
-      z-index: 10;
-      display: flex;
-      gap: 8px;
-    }
-    .btn-3d-toggle {
-      background: rgba(0, 0, 0, 0.75);
-      border: 1px solid var(--primary-on-dark);
-      color: var(--primary-on-dark);
-      padding: 6px 12px;
-      border-radius: 4px;
-      font-size: 12px;
-      font-weight: bold;
-      text-transform: uppercase;
-      letter-spacing: 0.5px;
-      cursor: pointer;
-    }
-    .btn-3d-toggle.active { background: var(--primary); border-color: var(--primary); color: #fff; }
-
     .pane-label {
       position: absolute;
       top: 15px;
@@ -292,28 +227,6 @@
     .material-toggle-btn:hover:not(.active) { border-color: var(--primary); color: var(--primary); }
 html, body { height: 100%; }
 
-#tab-bar {
-  height: 34px;
-  background: var(--van-emous-ultra-light);
-  border-bottom: 1px solid var(--border);
-  display: flex;
-  align-items: stretch;
-  overflow-x: auto;
-}
-.tab-item {
-  display: flex; align-items: center; gap: 8px;
-  padding: 0 12px; font-size: 12px; color: var(--text-muted);
-  border-right: 1px solid var(--border-soft); border-bottom: 2px solid transparent; cursor: pointer; white-space: nowrap;
-}
-.tab-item:hover { color: var(--text); }
-.tab-item.active { background: var(--surface); color: var(--text); border-bottom: 2px solid var(--primary); }
-.tab-item .tab-close {
-  color: var(--text-faint); font-size: 14px; line-height: 1; padding: 2px;
-}
-.tab-item .tab-close:hover { color: var(--danger); }
-
-body { display: flex; flex-direction: column; }
-#tab-bar { flex: none; }
 #workspace { width: 100vw; flex: 1; min-height: 0; position: relative; }
 #workspace-empty {
   height: 100%; display: flex; align-items: center; justify-content: center;
@@ -433,29 +346,6 @@ body { display: flex; flex-direction: column; }
 .new-option:hover:not(.disabled) { border-color: var(--primary); color: var(--primary); background: var(--primary-soft); }
 .new-option.disabled { opacity: .4; cursor: not-allowed; }
 
-#floor-app { display: flex; width: 100%; height: 100%; }
-#floor-left-column {
-  flex: 1; display: flex; flex-direction: column; height: 100%; min-height: 0; min-width: 0;
-  border-right: 1px solid var(--border);
-}
-#floor-right-column { flex: 1; display: flex; flex-direction: column; height: 100%; min-height: 0; min-width: 0; }
-#floor-app.fullscreen-3d #floor-left-column { display: none; }
-#floor-app.fullscreen-2d #floor-right-column { display: none; }
-#floor-pane-2d-container { flex: 1; display: flex; flex-direction: column; min-height: 0; width: 100%; }
-#floor-control-panel { height: 380px; background: var(--van-emous-ultra-light); border-top: 1px solid var(--border); display: flex; flex-direction: column; }
-#floor-control-panel .tab-content { padding: 15px 20px; overflow-y: auto; flex: 1; display: none; }
-#floor-control-panel .tab-content.active { display: block; }
-#floor-pane-3d { flex: 1; position: relative; min-height: 0; background: var(--viewport-bg); }
-#floor-specs-panel-3d {
-  height: 380px; background: var(--van-emous-ultra-light); border-top: 1px solid var(--border); overflow-y: auto; padding: 15px 20px;
-}
-#floor-specs-panel-3d .controls-grid { grid-template-columns: 1fr 1fr; }
-
-#house-app { display: flex; width: 100%; height: 100%; }
-#house-nav {
-  width: 240px; flex: none; display: flex; flex-direction: column; gap: 6px;
-  background: var(--van-emous-blue); border-right: 1px solid var(--border); padding: 10px 8px; overflow-y: auto;
-}
 .hn-title { font-size: 12px; font-weight: bold; color: var(--primary); text-transform: uppercase; letter-spacing: .8px; padding: 2px 6px 6px; }
 #house-nav-tree { display: flex; flex-direction: column; gap: 2px; }
 .hn-group { margin-top: 6px; }
@@ -475,50 +365,20 @@ body { display: flex; flex-direction: column; }
 .hn-item.disabled:hover { background: none; color: #9aa4b0; }
 .hn-actions { display: flex; gap: 6px; margin-top: 10px; }
 .hn-actions .io-btn { flex: 1; }
-#house-nav .io-status { margin: auto 0 0; padding: 6px; }
 
-#house-part-host { flex: 1; min-width: 0; min-height: 0; display: flex; flex-direction: column; }
-#house-part-host > #app-container,
-#house-part-host > #floor-app,
-#house-part-host > #house-overview { flex: 1; min-height: 0; height: auto; }
-
-#house-overview { display: flex; width: 100%; }
-.ho-views { flex: 1; display: flex; min-width: 0; min-height: 0; }
-.ho-pane { flex: 1; position: relative; min-height: 0; min-width: 0; background: var(--viewport-bg); }
-#ho-pane-plan { border-right: 1px solid var(--border); }
-@media (max-width: 1100px) {
-  .ho-views { flex-direction: column; }
-  #ho-pane-plan, .ho-report { border-right: none; border-bottom: 1px solid var(--border); }
-}
-#house-overview.fullscreen-3d #ho-pane-plan, #house-overview.fullscreen-3d .ho-report { display: none !important; }
-#house-overview.fullscreen-2d #ho-pane-3d { display: none; }
 .ho-report { display: none; flex: 1; min-width: 0; min-height: 0; overflow-y: auto; padding: 14px 18px 20px; background: var(--van-emous-ultra-light); border-right: 1px solid var(--border); }
 #house-overview.show-report .ho-report { display: block; }
 #house-overview.show-report #ho-pane-plan { display: none; }
-.ho-report .ui-spec-grid { grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(290px, 1fr)); align-items: start; }
 .ho-report-head { display: flex; align-items: baseline; gap: 12px; margin-bottom: 12px; }
 .ho-report-head h1 { margin: 0; font-size: 14px; }
 .ho-report-head span { font-size: 12px; color: var(--text-muted); }
 .ho-warn { position: absolute; top: 52px; left: 15px; right: 15px; z-index: 9; pointer-events: none; }
 .ho-warn .ui-warn { margin: 0 0 6px; max-width: 560px; }
-.ho-hint {
-  position: absolute; left: 15px; bottom: 10px; font-size: 11px; color: #bbb;
-  background: rgba(0, 0, 0, .6); padding: 3px 8px; border-radius: 4px; pointer-events: none;
-}
 .ho-prop-actions { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin-top: 12px; }
 .io-btn-danger { border-color: #e3b4b0; color: var(--danger); }
 .io-btn-danger:hover { border-color: var(--danger); color: var(--danger); background: var(--danger-soft); }
 .control-group input:disabled { opacity: .5; cursor: not-allowed; background: var(--border-soft); }
 
-.view-filter { position: relative; }
-.vf-menu {
-  position: absolute; right: 0; top: 100%; margin-top: 6px; min-width: 210px; display: none;
-  background: rgba(0, 0, 0, 0.88); border: 1px solid #444; border-radius: 4px; padding: 8px 12px; z-index: 20;
-}
-.vf-menu.open { display: block; }
-.vf-item { display: flex; align-items: center; gap: 8px; color: #eee; font-size: 13px; padding: 4px 0; cursor: pointer; user-select: none; }
-.vf-item input { accent-color: var(--primary-on-dark); width: 15px; height: 15px; cursor: pointer; }
-
 .bi { line-height: 1; vertical-align: -0.125em; }
 .ui-section { margin-bottom: 14px; }
 .ui-section h2, .ui-spec-card h2 {
@@ -574,7 +434,6 @@ body { display: flex; flex-direction: column; }
 .ui-tab-page { display: none; }
 .ui-tab-page.active { display: block; }
 
-.ui-spec-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(240px, 1fr)); gap: 12px; }
 .ui-spec-card { background: var(--surface); border: 1px solid var(--border-soft); border-radius: 6px; padding: 10px 12px; }
 .ui-spec-row { display: flex; justify-content: space-between; gap: 10px; font-size: 12px; padding: 3px 0; border-bottom: 1px dashed var(--border-soft); }
 .ui-spec-row:last-child { border-bottom: none; }
@@ -583,12 +442,10 @@ body { display: flex; flex-direction: column; }
 .ui-spec-total { border-top: 1px solid var(--border); margin-top: 4px; padding-top: 2px; }
 .ui-spec-total .ui-spec-val { color: var(--primary); }
 
-.btn-3d-toggle { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; }
 .hn-item .bi { margin-right: 6px; color: var(--text-muted); }
 .hn-item.active .bi, .hn-item:hover .bi { color: var(--primary); }
 .hn-label { display: inline-flex; align-items: center; }
 
-.render-only #specs-panel-3d, .render-only #floor-specs-panel-3d { display: none; }
 
 .control-group { min-height: 28px; margin-bottom: 3px; gap: 10px; }
 .control-group label { font-size: 12.5px; color: var(--text); }
@@ -606,9 +463,6 @@ h1 { display: flex; align-items: center; gap: 7px; font-size: 12px; font-weight:
 .hn-title { display: flex; align-items: center; gap: 6px; }
 .file-protocol-warning { position: fixed; left: 50%; bottom: 16px; transform: translateX(-50%); z-index: 9000; max-width: 640px; box-shadow: 0 8px 20px rgba(33,33,33,.2); }
 .file-protocol-warning code { background: rgba(0,0,0,.06); padding: 0 4px; border-radius: 3px; }
-.vf-option { gap: 9px; }
-.vf-option.active { color: var(--primary-on-dark); font-weight: 600; }
-.vf-menu .vf-option:hover { color: var(--primary-on-dark); }
 
 .hs-stone-preview { display: block; width: 128px; height: auto; margin: 4px 0 8px; border: 1px solid var(--border, #ccc); border-radius: 3px; }
 
@@ -635,21 +489,13 @@ h1 { display: flex; align-items: center; gap: 7px; font-size: 12px; font-weight:
 .ui-range input[type=number] { width: 84px; }
 .ui-swatch { height: 14px; border-radius: 3px; border: 1px solid var(--border); margin: 2px 0 6px; }
 
-.stage-bar {
+.plan-zoom { position: absolute; right: 12px; bottom: 12px; z-index: 10; display: flex; flex-direction: column; gap: 4px; }
-  position: absolute; left: 15px; bottom: 14px; z-index: 10; min-width: 300px; max-width: calc(100% - 30px);
+.plan-zoom button {
-  background: rgba(0, 0, 0, 0.75); border: 1px solid #444; border-radius: 6px; padding: 7px 12px 6px; color: #eee; font-size: 12px;
+  width: 30px; height: 30px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; cursor: pointer;
+  background: rgba(0, 0, 0, 0.75); border: 1px solid #555; border-radius: 4px; color: #eee; font-size: 14px;
 }
-.stage-row, .stage-extra { display: flex; align-items: center; gap: 10px; }
+.plan-zoom button:hover { border-color: var(--primary-on-dark); color: var(--primary-on-dark); }
-.stage-title { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; color: var(--primary-on-dark); font-weight: 600; white-space: nowrap; }
+.plan-zoom-val { text-align: center; font-size: 10px; color: #aaa; }
-.stage-range { flex: 1; min-width: 90px; accent-color: var(--primary-on-dark); }
-.stage-name { min-width: 84px; font-weight: 600; white-space: nowrap; }
-.stage-track { flex: 1; display: flex; flex-direction: column; min-width: 120px; }
-.stage-track .stage-range { width: 100%; margin: 0; }
-.stage-ticks { display: flex; justify-content: space-between; padding: 0 3px; font-size: 10px; color: #888; }
-.stage-ticks span { cursor: pointer; padding: 0 3px; }
-.stage-ticks span.on { color: var(--primary-on-dark); }
-.stage-extra { display: none; margin-top: 6px; padding-top: 6px; border-top: 1px solid #444; }
-.stage-extra.show { display: flex; }
 
 .viz { --series-1: #2a78d6; --series-2: #eb6834; --series-3: #1baf7a; --track: #eef1f5; }
 .viz-legend { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 12px; font-size: 11px; color: var(--text-muted); margin: -2px 0 8px; }
@@ -671,72 +517,316 @@ h1 { display: flex; align-items: center; gap: 7px; font-size: 12px; font-weight:
 .viz-val { font-size: 12px; font-weight: 600; font-variant-numeric: tabular-nums; color: var(--text); text-align: right; white-space: nowrap; }
 .viz-note { font-size: 11px; color: var(--text-faint); line-height: 1.45; margin-top: 6px; }
 
-#ribbon { flex: none; background: var(--van-emous-blue); border-bottom: 1px solid var(--border); position: relative; z-index: 100; user-select: none; }
+/* ===== Shell: bovenbalk (menu + documenten), editorindeling, werkbalk, eigenschappen, statusbalk ===== */
-.rb-top { display: flex; align-items: flex-end; height: 34px; padding: 0 8px; }
+:root { --panel-w: 340px; --nav-w: 230px; }
-.rb-brand { display: flex; align-items: center; height: 100%; padding: 0 14px 0 4px; font-weight: 700; color: var(--primary); letter-spacing: .5px; }
+body { display: flex; flex-direction: column; }
-.rb-tabs { display: flex; gap: 2px; height: 100%; align-items: flex-end; overflow-x: auto; scrollbar-width: none; }
-.rb-tab {
-  display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; height: 28px; padding: 0 14px; border: 1px solid transparent; border-bottom: none;
-  border-radius: 5px 5px 0 0; background: none; font: inherit; font-size: 12.5px; color: var(--nav-link-color); cursor: pointer; white-space: nowrap;
-}
-.rb-tab:hover { background: rgba(255, 255, 255, .55); color: var(--primary); }
-.rb-tab.active { background: var(--van-emous-ultra-light); border-color: var(--border); color: var(--primary); font-weight: 600; margin-bottom: -1px; height: 29px; }
-.rb-tab.rb-ctx { color: #fff; background: var(--primary); margin-left: 10px; }
-.rb-tab.rb-ctx:hover { background: var(--primary-hover); color: #fff; }
-.rb-tab.rb-ctx.active { background: var(--van-emous-ultra-light); color: var(--primary); box-shadow: inset 0 3px 0 var(--primary); }
-.rb-right { margin-left: auto; display: flex; align-items: center; height: 100%; gap: 10px; font-size: 11px; color: var(--text-muted); padding-left: 12px; }
-.rb-body {
-  position: relative; display: flex; align-items: stretch; height: 104px; padding: 6px 40px 4px 6px;
-  background: var(--van-emous-ultra-light); border-top: 1px solid var(--border); overflow-x: auto; overflow-y: hidden;
-}
-#ribbon.rb-collapsed .rb-body { display: none; }
-.rb-collapse { position: absolute; right: 8px; bottom: 6px; border: none; background: none; color: var(--text-faint); cursor: pointer; padding: 2px 4px; }
-.rb-collapse:hover { color: var(--primary); }
-.rb-group { display: flex; flex-direction: column; flex: none; padding: 0 12px; border-right: 1px solid var(--border-soft); }
-.rb-group:last-of-type { border-right: none; }
-.rb-group-body { flex: 1; display: grid; grid-auto-flow: column; grid-template-rows: repeat(3, 26px); column-gap: 16px; align-items: center; justify-content: start; }
-.rb-group-label { text-align: center; font-size: 10.5px; color: var(--text-faint); padding-top: 2px; white-space: nowrap; }
-.rb-btn {
-  display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; border: 1px solid transparent; background: none; border-radius: 4px;
-  font: inherit; font-size: 12px; color: var(--text); cursor: pointer; white-space: nowrap;
-}
-.rb-btn:hover:not(:disabled) { background: var(--primary-soft); border-color: rgba(185, 89, 19, .25); color: var(--primary); }
-.rb-btn:disabled { color: #a9b2bd; cursor: default; }
-.rb-btn.active { background: var(--primary-soft); border-color: var(--primary); color: var(--primary); }
-.rb-btn.rb-danger:hover:not(:disabled) { background: var(--danger-soft); border-color: var(--danger); color: var(--danger); }
-.rb-small { height: 24px; padding: 0 7px; }
-.rb-small .bi { font-size: 14px; color: var(--primary); }
-.rb-btn:disabled .bi { color: inherit; }
-.rb-big { grid-row: span 3; flex-direction: column; justify-content: center; gap: 4px; min-width: 64px; height: 76px; padding: 4px 8px; text-align: center; }
-.rb-big .bi { font-size: 24px; color: var(--primary); }
-.rb-big span { white-space: normal; max-width: 86px; line-height: 1.2; }
-.rb-kv { display: flex; justify-content: space-between; gap: 12px; font-size: 11.5px; color: var(--text-muted); min-width: 150px; }
-.rb-kv b { color: var(--text); font-variant-numeric: tabular-nums; }
-.rb-kv small { font-weight: normal; color: var(--text-faint); margin-left: 2px; }
-.rb-note { grid-row: span 3; max-width: 260px; font-size: 11px; line-height: 1.4; color: var(--text-muted); white-space: normal; align-self: center; }
-.rb-note.rb-warn { color: var(--danger); }
-.rb-group .ui-field { min-height: 0; height: 26px; gap: 8px; }
-.rb-group .ui-field label { font-size: 11.5px; color: var(--text-muted); white-space: nowrap; }
-.rb-group .ui-control input[type=number] { width: 70px; padding: 2px 5px; font-size: 12px; }
-.rb-group .ui-control select, .rb-group .ui-control input[type=text] { width: 132px; padding: 2px 4px; font-size: 12px; }
-.rb-group .ui-control input[type=color] { width: 46px; height: 22px; padding: 0; border: 1px solid var(--border); border-radius: 3px; background: none; }
-.rb-group .ui-unit { width: 20px; margin-left: 3px; font-size: 10.5px; }
-.rb-group .ui-switch { margin-right: 0; }
-.rb-group .ui-field-range { flex-wrap: nowrap; padding: 0; }
-.rb-group .ui-field-range label { flex: none; }
-.rb-group .ui-range { flex: none; gap: 6px; }
-.rb-group .ui-range input[type=range] { width: 96px; flex: none; }
-.rb-group .ui-range input[type=number] { width: 62px; }
-.rb-thumb { width: 26px; height: 26px; border-radius: 3px; border: 1px solid var(--border); object-fit: cover; display: block; }
-.rb-swatch { width: 26px; height: 22px; border-radius: 3px; border: 1px solid var(--border); }
-.rb-seg { display: inline-flex; border: 1px solid var(--border); border-radius: 4px; overflow: hidden; height: 24px; }
-.rb-seg .rb-btn { border-radius: 0; border: none; border-right: 1px solid var(--border-soft); height: 22px; padding: 0 8px; }
-.rb-seg .rb-btn:last-child { border-right: none; }
-.rb-seg .rb-btn.active { background: var(--primary); color: #fff; }
-.rb-seg .rb-btn.active .bi { color: #fff; }
-.rb-check { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; font-size: 12px; color: var(--text); cursor: pointer; white-space: nowrap; }
-.rb-check input { accent-color: var(--primary); }
 
-.rb-pair { display: flex; align-items: center; gap: 6px; }
+#topbar {
-.rb-cols { grid-row: span 3; display: grid; grid-auto-flow: column; grid-template-rows: repeat(3, 26px); column-gap: 18px; align-items: center; }
+  flex: none; height: 40px; display: flex; align-items: stretch; gap: 4px; padding: 0 10px 0 4px;
-.rb-cols:empty { display: none; }
+  background: var(--van-emous-blue); border-bottom: 1px solid var(--border); position: relative; z-index: 200; user-select: none;
+}
+.tb-brand { display: flex; align-items: center; padding: 0 12px 0 8px; font-weight: 700; color: var(--primary); letter-spacing: .5px; }
+#menubar { display: flex; align-items: center; }
+.mb-menu { position: relative; height: 100%; display: flex; align-items: center; }
+.mb-top { height: 28px; padding: 0 10px; border: none; background: none; border-radius: 4px; font: inherit; font-size: 13px; color: var(--text); cursor: pointer; }
+.mb-top:hover, .mb-menu.open .mb-top { background: rgba(255, 255, 255, .7); color: var(--primary); }
+.mb-drop {
+  display: none; position: absolute; top: calc(100% - 3px); left: 0; min-width: 260px; padding: 4px;
+  background: var(--surface); border: 1px solid var(--border); border-radius: 6px; box-shadow: 0 10px 28px rgba(33, 33, 33, .18); z-index: 300;
+}
+.mb-menu.open .mb-drop { display: block; }
+.mb-item {
+  display: grid; grid-template-columns: 22px 1fr auto; align-items: center; gap: 6px; width: 100%; padding: 6px 8px;
+  border: none; background: none; border-radius: 4px; font: inherit; font-size: 13px; color: var(--text); text-align: left; cursor: pointer;
+}
+.mb-item:hover:not(:disabled) { background: var(--primary-soft); color: var(--primary); }
+.mb-item:disabled { color: var(--text-faint); cursor: default; }
+.mb-ico .bi { color: var(--text-muted); }
+.mb-item:hover:not(:disabled) .mb-ico .bi, .mb-item.checked .mb-ico .bi { color: var(--primary); }
+.mb-item:disabled .mb-ico .bi { color: inherit; }
+.mb-keys { font-size: 11.5px; color: var(--text-faint); padding-left: 18px; white-space: nowrap; }
+.mb-sep { height: 1px; background: var(--border-soft); margin: 4px 6px; }
+.mb-head { font-size: 10.5px; text-transform: uppercase; letter-spacing: .6px; color: var(--text-faint); padding: 6px 8px 2px 36px; }
+
+#doc-tabs { display: flex; align-items: flex-end; gap: 2px; flex: 1; min-width: 0; margin-left: 14px; overflow: hidden; }
+.doc-tab {
+  display: flex; align-items: center; gap: 4px; flex: 0 1 auto; min-width: 70px; max-width: 220px; height: 32px; padding: 0 4px 0 12px;
+  border: 1px solid transparent; border-bottom: none; border-radius: 6px 6px 0 0; font-size: 12.5px; color: var(--text-muted); cursor: pointer;
+}
+.doc-tab:hover { background: rgba(255, 255, 255, .5); color: var(--text); }
+.doc-tab.active { background: var(--surface); border-color: var(--border); color: var(--text); font-weight: 600; height: 33px; margin-bottom: -1px; }
+.doc-name { flex: 1; min-width: 0; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; white-space: nowrap; }
+.doc-close { width: 20px; height: 20px; flex: none; border: none; background: none; border-radius: 4px; color: var(--text-faint); font-size: 15px; line-height: 1; cursor: pointer; }
+.doc-close:hover { background: var(--danger-soft); color: var(--danger); }
+.top-right { display: flex; align-items: center; gap: 12px; margin-left: auto; padding-left: 12px; font-size: 11px; color: var(--text-muted); white-space: nowrap; }
+.top-save {
+  display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; height: 28px; padding: 0 12px; border: 1px solid var(--primary); border-radius: 4px;
+  background: var(--primary); color: #fff; font: inherit; font-size: 12.5px; font-weight: 600; cursor: pointer;
+}
+.top-save:hover:not(:disabled) { background: var(--primary-hover); }
+.top-save:disabled { opacity: .45; cursor: default; }
+
+/* Editoren: [werkbalk + viewports] | paneel rechts. Dezelfde indeling voor woning, wand en vloer/dak. */
+.ed-app, #house-overview { display: flex; width: 100%; height: 100%; min-height: 0; }
+.ed-main { flex: 1; min-width: 0; min-height: 0; display: flex; flex-direction: column; }
+.ed-views, .ho-views { flex: 1; min-height: 0; min-width: 0; display: flex; }
+#left-column, #right-column, #floor-left-column, #floor-right-column { flex: 1; min-width: 0; min-height: 0; display: flex; flex-direction: column; }
+#left-column, #floor-left-column { border-right: 1px solid var(--border); }
+#floor-pane-2d-container { flex: 1; display: flex; flex-direction: column; min-height: 0; width: 100%; }
+#pane-3d, #floor-pane-3d { flex: 1; position: relative; min-height: 0; background: var(--viewport-bg); }
+.ed-app.fullscreen-3d #left-column, .ed-app.fullscreen-3d #floor-left-column { display: none; }
+.ed-app.fullscreen-2d #right-column, .ed-app.fullscreen-2d #floor-right-column { display: none; }
+.ed-panel { width: var(--panel-w); flex: none; min-height: 0; display: flex; flex-direction: column; background: var(--van-emous-ultra-light); border-left: 1px solid var(--border); }
+.ed-panel .tab-content { padding: 12px 14px; }
+.ed-panel .controls-grid { grid-template-columns: 1fr; gap: 4px; }
+.ed-panel .tab-btn { padding: 9px 4px; font-size: 12px; gap: 5px; }
+.ed-panel .io-toolbar:has(.io-status:empty) { display: none; }
+#specs-panel-3d, #floor-specs-panel-3d { padding: 0; }
+body.panels-hidden .ed-panel, body.panels-hidden #house-nav, body.panels-hidden .statusbar { display: none; }
+
+#house-app { display: flex; flex-direction: column; width: 100%; height: 100%; }
+.house-body { flex: 1; min-height: 0; display: flex; }
+#house-nav {
+  width: var(--nav-w); flex: none; display: flex; flex-direction: column; gap: 6px; padding: 10px 8px; overflow-y: auto;
+  background: var(--van-emous-blue); border-right: 1px solid var(--border);
+}
+#house-part-host { flex: 1; min-width: 0; min-height: 0; display: flex; flex-direction: column; }
+#house-part-host > .ed-app, #house-part-host > #house-overview { flex: 1; min-height: 0; height: auto; }
+.ho-pane { flex: 1; position: relative; min-height: 0; min-width: 0; background: var(--viewport-bg); }
+#ho-pane-plan { border-right: 1px solid var(--border); }
+#house-overview.fullscreen-3d #ho-pane-plan, #house-overview.fullscreen-3d .ho-report { display: none !important; }
+#house-overview.fullscreen-2d #ho-pane-3d { display: none; }
+@media (max-width: 1250px) {
+  :root { --panel-w: 300px; --nav-w: 190px; }
+  .ho-views, .ed-views { flex-direction: column; }
+  #ho-pane-plan, .ho-report, #left-column, #floor-left-column { border-right: none; border-bottom: 1px solid var(--border); }
+}
+
+.statusbar {
+  flex: none; height: 24px; display: flex; align-items: center; gap: 16px; padding: 0 12px;
+  background: var(--van-emous-blue); border-top: 1px solid var(--border); font-size: 11.5px; color: var(--text-muted);
+}
+.sb-hint { flex: 1; min-width: 0; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; white-space: nowrap; }
+.statusbar .io-status { white-space: nowrap; }
+
+/* Werkbalk boven de viewports */
+.ed-toolbar {
+  flex: none; display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: center; gap: 4px; min-height: 40px; padding: 4px 8px;
+  background: var(--surface); border-bottom: 1px solid var(--border); position: relative; z-index: 20; container-type: inline-size;
+}
+.tb-group { display: flex; align-items: center; gap: 2px; }
+.tb-spacer { flex: 1; }
+.tb-sep { width: 1px; height: 22px; background: var(--border-soft); margin: 0 6px; }
+.tb-btn {
+  display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; height: 30px; padding: 0 9px; border: 1px solid transparent; border-radius: 5px;
+  background: none; font: inherit; font-size: 12.5px; color: var(--text); cursor: pointer; white-space: nowrap; position: relative;
+}
+.tb-btn .bi { font-size: 15px; color: var(--text-muted); }
+.tb-btn .tb-caret { font-size: 10px; }
+.tb-btn:hover { background: var(--primary-soft); color: var(--primary); }
+.tb-btn:hover .bi, .tb-btn.active .bi, .tb-btn.open .bi { color: var(--primary); }
+.tb-btn.active, .tb-btn.open { background: var(--primary-soft); border-color: var(--primary); color: var(--primary); }
+.tb-btn.flag::after { content: ''; position: absolute; top: 4px; right: 4px; width: 6px; height: 6px; border-radius: 50%; background: var(--primary); }
+.tb-title { font-size: 12.5px; font-weight: 600; padding: 0 6px; white-space: nowrap; }
+.tb-seg { display: inline-flex; border: 1px solid var(--border); border-radius: 5px; overflow: hidden; }
+.tb-seg .tb-btn { height: 28px; padding: 0 8px; border: none; border-radius: 0; }
+.tb-seg .tb-btn + .tb-btn { border-left: 1px solid var(--border-soft); }
+.tb-seg .tb-btn.active { background: var(--primary); color: #fff; }
+.tb-seg .tb-btn.active .bi { color: #fff; }
+.tb-options:empty { display: none; }
+.tb-opt { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; margin-left: 4px; padding-left: 10px; border-left: 1px solid var(--border-soft); font-size: 12px; color: var(--text-muted); }
+.tb-opt select { height: 28px; max-width: 220px; padding: 0 6px; border: 1px solid var(--border); border-radius: 4px; background: var(--surface); font: inherit; font-size: 12.5px; color: var(--text); }
+.tb-range { display: none; align-items: center; gap: 6px; margin-left: 2px; font-size: 11.5px; color: var(--text-muted); font-variant-numeric: tabular-nums; }
+.tb-section.on .tb-range { display: inline-flex; }
+.tb-range input { width: 110px; accent-color: var(--primary); }
+#ho-section-val { min-width: 54px; }
+/* Smalle werkbalk: eerst de weergaveknoppen zonder tekst, daarna ook het gereedschap (titel blijft als tooltip). */
+@container (max-width: 1240px) { .tb-view .tb-btn > span, .tb-section .tb-btn > span, [data-tb="report"] > span { display: none; } }
+@container (max-width: 860px) { .tb-btn > span, .tb-opt > span { display: none; } }
+
+.tb-pop-wrap { position: relative; }
+.tb-pop {
+  display: none; position: absolute; top: calc(100% + 6px); right: 0; min-width: 170px; padding: 6px;
+  background: var(--surface); border: 1px solid var(--border); border-radius: 6px; box-shadow: 0 10px 28px rgba(33, 33, 33, .18); z-index: 50;
+}
+.tb-pop.open { display: block; }
+.pop-option {
+  display: flex; align-items: center; gap: 8px; width: 100%; padding: 6px 8px; border: none; border-radius: 4px; background: none;
+  font: inherit; font-size: 12.5px; color: var(--text); text-align: left; cursor: pointer;
+}
+.pop-option:hover { background: var(--primary-soft); color: var(--primary); }
+.pop-option.active { color: var(--primary); font-weight: 600; }
+.pop-layers { width: max-content; max-width: min(440px, 90vw); padding: 10px 12px; }
+.pop-row { display: flex; gap: 8px; margin-bottom: 6px; }
+.pop-phase { flex: 1; height: 28px; padding: 0 6px; border: 1px solid var(--border); border-radius: 4px; background: var(--surface); font: inherit; font-size: 12.5px; }
+.pop-groups { display: grid; grid-template-columns: repeat(2, minmax(170px, 1fr)); gap: 0 18px; }
+.pop-head { margin: 6px 0 2px; font-size: 10.5px; text-transform: uppercase; letter-spacing: .6px; color: var(--text-faint); }
+.pop-check { display: flex; align-items: center; gap: 7px; padding: 3px 2px; font-size: 12.5px; cursor: pointer; white-space: nowrap; }
+.pop-check:hover { color: var(--primary); }
+.pop-check input { margin: 0; accent-color: var(--primary); }
+.pop-check .bi { width: 14px; color: var(--text-muted); }
+
+/* Eigenschappenpaneel */
+.inspector { overflow-y: auto; background: var(--surface); }
+.ins-head { position: sticky; top: 0; z-index: 2; padding: 12px 14px 10px; background: var(--surface); border-bottom: 1px solid var(--border-soft); }
+.ins-crumbs { display: flex; align-items: center; gap: 4px; margin-bottom: 4px; font-size: 11.5px; color: var(--text-faint); }
+.ins-crumbs .bi { font-size: 9px; }
+.ins-crumb { padding: 0; border: none; background: none; font: inherit; color: var(--primary); cursor: pointer; }
+.ins-crumb:hover { text-decoration: underline; }
+.ins-head h2 { display: flex; align-items: center; gap: 8px; margin: 0; font-size: 15px; font-weight: 600; color: var(--text); }
+.ins-head h2 .bi { color: var(--primary); }
+.ins-sub { margin-top: 2px; font-size: 11.5px; color: var(--text-muted); }
+.ins-top { padding: 8px 14px 10px; border-bottom: 1px solid var(--border-soft); }
+.ins-summary { display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 0 14px; }
+.ins-summary .ins-wide { grid-column: 1 / -1; }
+.ins-kv { display: flex; justify-content: space-between; gap: 10px; padding: 3px 0; border-bottom: 1px dashed var(--border-soft); font-size: 12px; color: var(--text-muted); }
+.ins-kv b { color: var(--text); font-weight: 600; font-variant-numeric: tabular-nums; text-align: right; }
+.ins-kv small { margin-left: 2px; font-weight: normal; color: var(--text-faint); }
+.ins-section { border-bottom: 1px solid var(--border-soft); }
+.ins-section-head {
+  display: flex; align-items: center; gap: 8px; width: 100%; padding: 10px 14px; border: none; background: none;
+  font: inherit; font-size: 13px; font-weight: 600; color: var(--text); text-align: left; cursor: pointer;
+}
+.ins-section-head:hover { background: var(--van-emous-ultra-light); color: var(--primary); }
+.ins-section-head > .bi:first-child { width: 16px; color: var(--primary); }
+.ins-section-head .bi-chevron-down { margin-left: auto; font-size: 11px; color: var(--text-faint); transition: transform .15s; }
+.ins-section.open .ins-section-head .bi-chevron-down { transform: rotate(180deg); }
+.ins-collapsible:not(.open) .ins-section-body { display: none; }
+.ins-section-body { padding: 2px 14px 12px; }
+.ins-group + .ins-group { margin-top: 8px; }
+.ins-group h3 { margin: 8px 0 4px; font-size: 10.5px; font-weight: 600; text-transform: uppercase; letter-spacing: .6px; color: var(--text-faint); }
+.ins-group-body { display: flex; flex-direction: column; gap: 2px; }
+.ins-btn {
+  display: inline-flex; align-items: center; gap: 7px; align-self: flex-start; margin: 3px 0; padding: 5px 11px;
+  border: 1px solid var(--border); border-radius: 4px; background: var(--surface); font: inherit; font-size: 12.5px; color: var(--text); cursor: pointer;
+}
+.ins-btn .bi { color: var(--primary); }
+.ins-btn:hover:not(:disabled) { border-color: var(--primary); color: var(--primary); }
+.ins-btn.active { background: var(--primary-soft); border-color: var(--primary); color: var(--primary); }
+.ins-btn:disabled { opacity: .5; cursor: default; }
+.ins-btn.ins-danger { color: var(--danger); border-color: #e3b4b0; }
+.ins-btn.ins-danger .bi { color: var(--danger); }
+.ins-btn.ins-danger:hover { background: var(--danger-soft); border-color: var(--danger); color: var(--danger); }
+.ins-group-body > .ins-btn + .ins-btn { margin-top: 0; }
+.ins-note { margin: 4px 0; font-size: 11.5px; line-height: 1.45; color: var(--text-muted); }
+.ins-note.ins-warn { padding: 6px 8px; border-radius: 4px; background: var(--danger-soft); color: var(--danger); }
+/* Staal of foto in de eenheid-kolom, zodat het veld uitlijnt met de rest. */
+.ins-pair { position: relative; }
+.ins-pair > .ins-thumb, .ins-pair > .ins-swatch { position: absolute; right: 0; top: 50%; transform: translateY(-50%); }
+.ins-thumb { width: 26px; height: 26px; display: block; border: 1px solid var(--border); border-radius: 3px; object-fit: cover; }
+.ins-swatch { width: 26px; height: 22px; border: 1px solid var(--border); border-radius: 3px; }
+.ins-check { display: flex; align-items: center; gap: 7px; padding: 3px 0; font-size: 12.5px; cursor: pointer; }
+.ins-check input { margin: 0; accent-color: var(--primary); }
+.ins-cols { display: flex; flex-direction: column; }
+.ins-cols:empty { display: none; }
+.inspector .ui-field { min-height: 30px; }
+.inspector .ui-control input[type=number] { width: 96px; }
+.inspector .ui-control select, .inspector .ui-control input[type=text] { width: 150px; }
+.inspector .ui-control input[type=color] { width: 46px; height: 24px; padding: 0; border: 1px solid var(--border); border-radius: 3px; background: none; }
+.inspector .ui-switch { margin-right: 0; }
+.inspector .ui-range input[type=number] { width: 80px; }
+
+/* Dialogen */
+.dlg-overlay { position: fixed; inset: 0; z-index: 500; display: none; align-items: center; justify-content: center; background: rgba(33, 33, 33, .45); }
+.dlg-overlay.open { display: flex; }
+.dlg {
+  display: flex; flex-direction: column; width: 780px; max-width: 94%; max-height: 88vh;
+  background: var(--surface); border: 1px solid var(--border); border-radius: 8px; box-shadow: 0 12px 30px rgba(33, 33, 33, .2);
+}
+.dlg-head { display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; padding: 16px 20px 8px; }
+.dlg-head h2 { margin: 0; font-size: 15px; color: var(--primary); }
+.dlg-x { border: none; background: none; font-size: 20px; line-height: 1; color: var(--text-faint); cursor: pointer; }
+.dlg-x:hover { color: var(--danger); }
+.keys-body { overflow-y: auto; padding: 4px 20px 18px; columns: 2 300px; column-gap: 28px; }
+.keys-body section { break-inside: avoid; margin-bottom: 14px; }
+.keys-body h3 { margin: 0 0 6px; font-size: 11px; text-transform: uppercase; letter-spacing: .6px; color: var(--text-faint); }
+.keys-row { display: flex; justify-content: space-between; gap: 12px; padding: 3px 0; border-bottom: 1px dashed var(--border-soft); font-size: 12.5px; }
+.keys-row span:last-child { color: var(--text-muted); text-align: right; }
+kbd {
+  display: inline-block; min-width: 20px; padding: 1px 6px; border: 1px solid var(--border); border-bottom-width: 2px; border-radius: 4px;
+  background: var(--van-emous-ultra-light); font: 11.5px/1.5 ui-monospace, SFMono-Regular, Menlo, monospace; color: var(--text); text-align: center;
+}
+#new-modal { max-width: 92vw; }
+.new-options { flex-wrap: wrap; max-width: 640px; }
+.keys-mouse { font-weight: 600; color: var(--text); }
+#house-nav { overflow-x: hidden; }
+.hn-item { min-width: 0; }
+.hn-label { display: block; min-width: 0; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; white-space: nowrap; }
+.hn-meta { flex: none; max-width: 45%; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; white-space: nowrap; }
+/* Structuur: inklapbare groepen */
+.hn-item { align-items: center; }
+.hn-item .hn-label { flex: 1; }
+.hn-group:not(.open) .hn-children { display: none; }
+.hn-head { cursor: pointer; }
+.hn-head:hover { color: var(--primary); background: rgba(255, 255, 255, .6); }
+.hn-toggle {
+  flex: none; width: 18px; height: 18px; margin: 0 2px 0 -4px; padding: 0; display: inline-flex; align-items: center; justify-content: center;
+  border: none; border-radius: 3px; background: none; color: var(--text-faint); cursor: pointer;
+}
+.hn-toggle .bi { margin: 0 !important; font-size: 10px; color: inherit !important; transition: transform .15s; }
+.hn-group.open > .hn-item .hn-toggle .bi { transform: rotate(90deg); }
+.hn-toggle:hover { background: rgba(255, 255, 255, .8); color: var(--primary); }
+.hn-sub { padding-left: 30px; }
+
+/* Masonry: kaarten in de kortste kolom (leesvolgorde blijft links → rechts) */
+.ui-masonry { display: flex; align-items: flex-start; gap: 12px; }
+.ui-masonry-col { flex: 1; min-width: 0; display: flex; flex-direction: column; gap: 12px; }
+
+/* ===== Gelijktrekken oude onderdelen met de nieuwe stijl ===== */
+.io-btn { display: inline-flex; align-items: center; gap: 6px; padding: 5px 11px; font-family: inherit; font-size: 12px; }
+.ui-btn.ui-btn-primary:hover { background: var(--primary-hover); border-color: var(--primary-hover); color: #fff; }
+
+/* Viewportlabels: herkenbaar maar niet dominant */
+.pane-label {
+  top: 10px; left: 10px; padding: 3px 8px; border: none; border-radius: 4px; background: rgba(0, 0, 0, .55);
+  font-size: 11px; font-weight: 600; letter-spacing: .8px; color: #c9ced6;
+}
+.ho-warn { top: 40px; left: 10px; right: 10px; }
+
+/* Eigenschappenpaneel: getal naast schuif lijnt uit met gewone getalvelden; bredere keuzelijsten */
+.inspector .ui-range { gap: 0; }
+.inspector .ui-range input[type=range] { margin-right: 10px; }
+.inspector .ui-range input[type=number], .inspector .ui-control input[type=number] { width: 96px; }
+.inspector .ui-control select, .inspector .ui-control input[type=text] { width: 170px; }
+.inspector .ui-field label { flex: 1; min-width: 0; }
+
+/* Rapport- en resultaatkaarten: lange waarde schuift onder het label i.p.v. het label te pletten */
+.ui-spec-row { flex-wrap: wrap; }
+.ui-spec-val { margin-left: auto; }
+
+/* Wand-/vloerpaneel: koppen, velden en knoppen zoals het eigenschappenpaneel */
+.ed-panel h1 { margin: 12px 0 4px; font-size: 10.5px; font-weight: 600; text-transform: uppercase; letter-spacing: .6px; color: var(--text-faint); }
+.ed-panel h1 .bi { display: none; }
+.ed-panel .tab-content > :first-child h1:first-child, .ed-panel .controls-grid > div:first-child > h1:first-child { margin-top: 2px; }
+.ed-panel .spec-section h1 { margin: 0 0 6px; font-size: 12px; color: var(--primary); letter-spacing: .6px; }
+.ed-panel .spec-section h1 .bi { display: inline; }
+.ed-panel .divider { border: none; margin: 4px 0; }
+.ed-panel .control-group label { flex: 1; min-width: 0; line-height: 1.3; }
+.ed-panel .control-group > div { display: flex; align-items: center; flex: none; white-space: nowrap; }
+.ed-panel .control-group .unit { display: inline-block; width: 22px; margin-left: 3px; }
+.ed-panel .control-group > div > select:last-child, .ed-panel .control-group > div > input:last-child { margin-right: 25px; }
+.ed-panel .control-group .ui-switch { margin-right: 25px; }
+.ed-panel .control-group input[type=number], .ed-panel .control-group input[type=text], .ed-panel .control-group select { width: 110px; }
+.ed-panel .material-info { font-size: 11.5px; }
+
+.material-toggle-group { flex-wrap: wrap; }
+.material-toggle-btn {
+  flex: 1 1 auto; min-width: 0; padding: 6px 10px; border-radius: 4px; text-transform: none; letter-spacing: 0;
+  font-family: inherit; font-size: 12.5px; font-weight: 500;
+}
+.material-toggle-btn:disabled { opacity: .55; cursor: not-allowed; }
+
+.add-opening-btn {
+  width: 100%; justify-content: center; padding: 7px 10px; background: var(--surface); border: 1px dashed var(--border);
+  color: var(--text); font-weight: 500; font-family: inherit;
+}
+.add-opening-btn .bi { color: var(--primary); }
+.add-opening-btn:hover { background: var(--primary-soft); border-color: var(--primary); color: var(--primary); }
+.opening-card-title { text-transform: none; letter-spacing: 0; font-size: 13px; color: var(--text); }
+.opening-remove-btn { border-color: transparent; color: var(--text-faint); }
+.opening-remove-btn:hover { border-color: var(--danger); color: var(--danger); }
+#cost-settings-modal .cs-row input, #cost-settings-modal .cs-row select {
+  padding: 4px 6px; border: 1px solid var(--border); border-radius: 4px; background: var(--surface); font: inherit; font-size: 12.5px; color: var(--text);
+}
+#cost-settings-modal .cs-row input:focus, #cost-settings-modal .cs-row select:focus { border-color: var(--primary); outline: none; box-shadow: 0 0 0 2px var(--primary-soft); }
+#cost-settings-modal .cs-row input:disabled, #cost-settings-modal .cs-row input[readonly] { background: var(--border-soft); }

index.html

@@ -22,15 +22,23 @@
     <div class="splash-version"><span class="splash-name">Tectum</span> &mdash; Versie <span class="app-version-number">0.0.0</span></div>
   </div>
 
-  <header id="ribbon">
+  <header id="topbar">
-    <div class="rb-top">
+    <div class="tb-brand"><span class="splash-name">Tectum</span></div>
-      <div class="rb-brand"><span class="splash-name">Tectum</span></div>
+    <nav id="menubar" aria-label="Menu"></nav>
-      <div class="rb-tabs" role="tablist"></div>
+    <div id="doc-tabs" role="tablist" aria-label="Geopende ontwerpen"></div>
-      <div class="rb-right"><span class="app-version-slot"></span></div>
+    <div class="top-right">
+      <button type="button" id="top-save" class="top-save" title="Opslaan als JSON + PDF (Ctrl+S)"><i class="bi bi-save"></i><span>Opslaan</span></button>
+      <span class="app-version-slot"></span>
     </div>
-    <div class="rb-body"></div>
   </header>
 
+  <div id="keys-overlay" class="dlg-overlay">
+    <div class="dlg" role="dialog" aria-labelledby="keys-title">
+      <div class="dlg-head"><h2 id="keys-title">Sneltoetsen en bediening</h2><button type="button" class="dlg-x" data-close>&times;</button></div>
+      <div class="keys-body" id="keys-body"></div>
+    </div>
+  </div>
+
   <div id="about-overlay">
     <div id="about-modal">
       <img class="about-logo" src="assets/logo.svg" alt="Van Emous Mantelzorgwoningen">
@@ -42,14 +50,14 @@
       <div class="license-box" id="about-license"></div>
       <div class="about-footer">
         <span>&copy; 2026 Machiel Heinen &middot; ontwikkeld in opdracht van Van Emous Mantelzorgwoningen</span>
-        <button id="about-close" class="about-close">Sluiten</button>
+        <button id="about-close" class="about-close" data-esc>Sluiten</button>
       </div>
     </div>
   </div>
 
   <div id="new-overlay">
     <div id="new-modal">
-      <h2>Nieuw</h2>
+      <h2>Nieuw ontwerp</h2>
       <div class="new-options">
         <button class="new-option" data-kind="woning" data-template="single">
           <svg viewBox="0 0 48 48"><rect x="8" y="14" width="32" height="20" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><line x1="8" y1="24" x2="40" y2="24" stroke="currentColor" stroke-width="1" stroke-dasharray="2 2"/></svg>
@@ -67,27 +75,22 @@
           <svg viewBox="0 0 48 48"><rect x="6" y="6" width="36" height="36" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><line x1="6" y1="18" x2="42" y2="18" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><line x1="6" y1="30" x2="42" y2="30" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><line x1="18" y1="6" x2="18" y2="42" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><line x1="30" y1="6" x2="30" y2="42" stroke="currentColor" stroke-width="2"/></svg>
           <span>Los: vloer</span>
         </button>
-        <button class="new-option disabled" data-kind="dak" disabled title="Nog niet beschikbaar">
-          <svg viewBox="0 0 48 48"><path d="M4 30 L24 8 L44 30" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2"/><line x1="10" y1="30" x2="38" y2="30" stroke="currentColor" stroke-width="2"/></svg>
-          <span>Dak</span>
-        </button>
       </div>
     </div>
   </div>
 
-  <div id="tab-bar"></div>
   <div id="workspace"></div>
 
   <script src="js/core/license.js"></script>
   <script src="js/core/logo-data.js"></script>
   <script src="js/core/geometry.js"></script>
-  <script src="js/core/build-stages.js"></script>
+  <script src="js/core/view-layers.js"></script>
   <script src="js/core/canvas-labels.js"></script>
   <script src="js/core/camera-memory.js"></script>
   <script src="js/core/walk-controls.js"></script>
-  <script src="js/core/view-filter.js"></script>
   <script src="js/core/ui-kit.js"></script>
-  <script src="js/core/ribbon.js"></script>
+  <script src="js/core/menubar.js"></script>
+  <script src="js/core/inspector.js"></script>
   <script src="js/core/skybox.js"></script>
   <script src="js/vendor/jspdf.umd.min.js"></script>
   <script src="js/core/pdf-sheet.js"></script>

js/app.js

@@ -4,7 +4,7 @@
  * Alle rechten voorbehouden. Gebruik uitsluitend met schriftelijke toestemming.
  * Zie LICENTIE.md.
  */
-const APP_VERSION = '0.7.0';
+const APP_VERSION = '0.7.3';
 // 0.0.X per kleine iteratie, 0.X.0 per mijlpaal, X.0.0 bij live-gang.
 
 let tabs = [];
@@ -28,72 +28,83 @@ function defaultNameFor(kind) {
 function setWorkspaceEmpty() {
   document.getElementById('workspace').innerHTML = `<div id="workspace-empty">
     <div>Geen ontwerp geopend.</div>
-    <div style="font-size:11px;">Bestand &rarr; Nieuw &rarr; kies een objecttype</div>
+    <div style="font-size:12px;">Bestand &rsaquo; Nieuw (Ctrl+N)</div>
   </div>`;
 }
 
-function updateEditMenuState() {
+const editorHas = (fn) => !!(currentEditor && typeof currentEditor[fn] === 'function' && (!currentEditor.can || currentEditor.can(fn)));
-  Ribbon.refresh();
+const editorCall = (fn, ...args) => { if (editorHas(fn)) return currentEditor[fn](...args); };
+const viewState = () => editorCall('viewState') || {};
+
+// Menu met de sneltoets per item; KEY_HELP hieronder is het overzicht (Help › Sneltoetsen). Editor-acties werken alleen als de editor ze kent.
+const MENUS = [
+  { label: 'Bestand', items: [
+    { label: 'Nieuw…', icon: 'file-earmark-plus', keys: 'Ctrl+N', run: openNewModal },
+    { label: 'Openen…', icon: 'folder2-open', keys: 'Ctrl+O', run: () => editorCall('triggerImport'), enabled: () => editorHas('triggerImport') },
+    { label: 'Opslaan (JSON + PDF)', icon: 'save', keys: 'Ctrl+S', run: () => editorCall('exportDesign'), enabled: () => editorHas('exportDesign') },
+    { sep: true }, { head: 'Exporteren' },
+    { label: 'CAD (DXF)', icon: 'vector-pen', run: () => editorCall('exportDxf'), enabled: () => editorHas('exportDxf') },
+    { label: 'BIM (IFC)', icon: 'boxes', run: () => editorCall('exportIfc'), enabled: () => editorHas('exportIfc') },
+    { label: 'Render (OBJ)', icon: 'badge-3d', run: () => editorCall('exportObj'), enabled: () => editorHas('exportObj') },
+    { sep: true },
+    { label: 'Projectgegevens…', icon: 'card-text', run: () => editorCall('openProjectProperties'), enabled: () => editorHas('openProjectProperties') },
+    { label: 'Kosten & tijden…', icon: 'calculator', run: () => CostSettings.open() },
+    { sep: true },
+    { label: 'Ontwerp sluiten', icon: 'x-lg', run: () => activeTabId !== null && closeTab(activeTabId), enabled: () => activeTabId !== null }
+  ] },
+  { label: 'Beeld', items: [
+    ...UI.VIEWS.map(v => ({ label: v.label, icon: v.icon, keys: v.key1, run: () => editorCall('setView', v.key),
+      enabled: () => editorHas('setView'), checked: () => viewState().view === v.key })),
+    { label: 'Rapport', icon: 'clipboard-data', keys: '4', run: () => editorCall('toggleReport'), enabled: () => editorHas('toggleReport'), checked: () => !!viewState().report },
+    { sep: true },
+    { label: 'Doorsnede', icon: 'scissors', keys: 'X', run: () => editorCall('toggleSection'), enabled: () => editorHas('toggleSection'), checked: () => !!viewState().section },
+    { label: 'Plattegrond passend', icon: 'aspect-ratio', keys: 'F', run: () => editorCall('fitView'), enabled: () => editorHas('fitView') },
+    { label: 'Lopen', icon: 'person-walking', keys: 'L', run: () => editorCall('toggleWalk'), enabled: () => editorHas('toggleWalk'), checked: () => !!viewState().walk },
+    { sep: true },
+    { label: 'Panelen verbergen', icon: 'layout-sidebar-inset', keys: 'Ctrl+\\', run: togglePanels, checked: () => document.body.classList.contains('panels-hidden') },
+    { label: 'Volledig scherm', icon: 'fullscreen', keys: 'F11', run: toggleBrowserFullscreen, checked: () => !!document.fullscreenElement }
+  ] },
+  { label: 'Help', items: [
+    { label: 'Sneltoetsen en bediening', icon: 'keyboard', keys: '?', run: openKeys },
+    { label: 'Over Tectum', icon: 'info-circle', run: () => document.getElementById('about-overlay').classList.add('open') }
+  ] }
+];
+
+const KEY_HELP = [
+  ['Bestand', [['Ctrl+N', 'Nieuw ontwerp'], ['Ctrl+O', 'Openen'], ['Ctrl+S', 'Opslaan (JSON + PDF)']]],
+  ['Gereedschap (woning)', [['V', 'Selecteren'], ['W', 'Binnenwand tekenen'], ['R', 'Ruimte vullen'], ['I', 'Inrichting plaatsen'],
+    ['Esc', 'Gereedschap stoppen, daarna selectie opheffen'], ['Del', 'Selectie verwijderen'], ['D / Shift+D', 'Inrichting draaien'], ['Dubbelklik', 'Onderdeel bewerken (wand, vloer)']]],
+  ['Beeld', [['1 / 2 / 3', '2D + 3D, alleen 2D, alleen 3D'], ['4', 'Rapport aan/uit'], ['X', 'Doorsnede aan/uit'], ['F', 'Plattegrond passend'],
+    ['L', 'Lopen aan/uit'], ['Ctrl+\\', 'Panelen verbergen'], ['F11', 'Volledig scherm']]],
+  ['Wand-editor', [['Shift+H', 'Horizontaal spiegelen']]],
+  ['3D rondkijken', [['Slepen', 'Draaien'], ['Rechts slepen', 'Verschuiven'], ['Scrollwiel', 'Zoomen']], true],
+  ['Plattegrond', [['Scrollwiel', 'Zoomen'], ['Slepen op lege plek', 'Verschuiven'], ['Middelste muisknop', 'Verschuiven']], true],
+  ['Lopen', [['W / S', 'Vooruit / achteruit (ook pijl op/neer)'], ['A / D', 'Opzij'], ['← / →', 'Draaien'], ['Shift', 'Rennen'], ['E', 'Deur of schakelaar bedienen'], ['L / Esc', 'Stoppen met lopen']]],
+  ['Rondkijken tijdens lopen', [['Slepen', 'Rondkijken']], true]
+];
+
+function openKeys() {
+  // Muisacties als tekst, toetsen als <kbd>.
+  document.getElementById('keys-body').innerHTML = KEY_HELP.map(([title, rows, mouse]) =>
+    `<section><h3>${title}</h3>${rows.map(([k, d]) => `<div class="keys-row"><span>${mouse ? `<span class="keys-mouse">${k}</span>`
+      : k.split(' / ').map(x => `<kbd>${x}</kbd>`).join(' / ')}</span><span>${d}</span></div>`).join('')}</section>`).join('');
+  document.getElementById('keys-overlay').classList.add('open');
 }
 
-const editorHas = (fn) => !!(currentEditor && typeof currentEditor[fn] === 'function');
+function togglePanels() {
-const editorCall = (fn) => { if (editorHas(fn)) currentEditor[fn](); };
+  document.body.classList.toggle('panels-hidden');
-const disabledUnless = (fn) => editorHas(fn) ? '' : 'disabled';
+  window.dispatchEvent(new Event('resize'));
-
-function appRibbonTabs() {
-  const { big, small } = Ribbon;
-  const wireClicks = (body) => body.querySelectorAll('[data-app]').forEach(b => b.addEventListener('click', () => {
-    const a = b.dataset.app;
-    if (a === 'new') openNewModal();
-    else if (a === 'new-kind') openNew(b.dataset.kind, b.dataset.template);
-    else if (a === 'fullscreen') toggleBrowserFullscreen();
-    else if (a === 'costs') CostSettings.open();
-    else if (a === 'about') document.getElementById('about-overlay').classList.add('open');
-    else editorCall(a);
-  }));
-  return [
-    { key: 'bestand', label: 'Bestand', order: 0, wire: wireClicks, groups: () => [
-      { label: 'Document', html:
-        big('Nieuw', 'file-earmark-plus', 'data-app="new" title="Nieuw ontwerp (Ctrl+N)"') +
-        big('Openen', 'folder2-open', `data-app="triggerImport" title="JSON-ontwerp openen" ${disabledUnless('triggerImport')}`) +
-        big('Opslaan', 'save', `data-app="exportDesign" title="Opslaan als JSON + PDF (Ctrl+S)" ${disabledUnless('exportDesign')}`) },
-      { label: 'Exporteren', html:
-        big('CAD (DXF)', 'vector-pen', `data-app="exportDxf" title="Plattegrond en gevels als DXF voor CAD (AutoCAD, BricsCAD, …), 1:1 in mm; daar op te slaan als DWG" ${disabledUnless('exportDxf')}`) +
-        big('BIM (IFC)', 'boxes', `data-app="exportIfc" title="Bouwconstructie als IFC4 (balken, platen, elektra) per element, zonder afwerking en inrichting" ${disabledUnless('exportIfc')}`) +
-        big('Render (OBJ)', 'badge-3d', `data-app="exportObj" title="Volledige afgewerkte woning als OBJ + MTL + texturen in een ZIP, voor renders in Blender" ${disabledUnless('exportObj')}`) },
-      { label: 'Snel nieuw', html:
-        Object.entries(HouseModel.MODELS).map(([key, m]) => small(m.label, m.icon, `data-app="new-kind" data-kind="woning" data-template="${key}"`)).join('') +
-        small('Woning', 'house', 'data-app="new-kind" data-kind="woning" data-template="single"') +
-        small('Woning L-vorm', 'bounding-box-circles', 'data-app="new-kind" data-kind="woning" data-template="L"') +
-        small('Los: muur', 'bricks', 'data-app="new-kind" data-kind="muur"') +
-        small('Los: vloer', 'grid-3x3', 'data-app="new-kind" data-kind="vloer"') },
-      { label: 'Project', html: big('Eigenschappen', 'card-text', `data-app="openProjectProperties" title="Projectgegevens voor de PDF" ${disabledUnless('openProjectProperties')}`) }
-    ] },
-    { key: 'beeld', label: 'Beeld', order: 80, wire: wireClicks, groups: () => [
-      { label: 'Venster', html:
-        small('Volledig scherm', 'fullscreen', 'data-app="fullscreen" title="F"') +
-        small('3D groot', 'badge-3d', `data-app="toggleFullscreen3D" title="T: standaard → 3D groot → alleen render" ${disabledUnless('toggleFullscreen3D')}`) +
-        small('2D groot', 'aspect-ratio', `data-app="toggleFullscreen2D" title="R" ${disabledUnless('toggleFullscreen2D')}`) },
-      { label: 'Camera', html:
-        big('Lopen', 'person-walking', `data-app="toggleWalk" title="Shift+T. W/S of pijltjes: vooruit/achteruit · A/D: opzij · pijl links/rechts: draaien · Shift: rennen · slepen: rondkijken" ${disabledUnless('toggleWalk')}`) +
-        small('Bediening', 'mouse', 'title="Rondom: slepen = draaien · rechts slepen = verschuiven · scrollwiel = zoomen. Lopen: Shift+T."') }
-    ] },
-    { key: 'extra', label: 'Extra', order: 90, wire: wireClicks, groups: () => [
-      { label: 'Bewerken', html: small('Horizontaal spiegelen', 'symmetry-vertical', `data-app="mirrorHorizontal" title="H" ${disabledUnless('mirrorHorizontal')}`) },
-      { label: 'Instellingen', html: big('Kosten & tijden', 'calculator', 'data-app="costs"') },
-      { label: 'Info', html: big('Over Tectum', 'info-circle', 'data-app="about"') }
-    ] }
-  ];
 }
 
 function renderTabBar() {
-  const bar = document.getElementById('tab-bar');
+  const bar = document.getElementById('doc-tabs');
   bar.innerHTML = tabs.map(tab => `
-    <div class="tab-item ${tab.id === activeTabId ? 'active' : ''}" data-tab-id="${tab.id}">
+    <div class="doc-tab ${tab.id === activeTabId ? 'active' : ''}" data-tab-id="${tab.id}" role="tab" aria-selected="${tab.id === activeTabId}" title="${UI.esc(tab.name)}">
-      <span class="tab-name">${tab.name}</span>
+      <span class="doc-name">${UI.esc(tab.name)}</span>
-      <span class="tab-close" data-close-id="${tab.id}">&times;</span>
+      <button type="button" class="doc-close" data-close-id="${tab.id}" title="Sluiten" aria-label="Sluiten">&times;</button>
     </div>
   `).join('');
+  document.getElementById('top-save').disabled = !editorHas('exportDesign');
 }
 
 function onTabSaved(tab, filenameWithExt) {
@@ -106,7 +117,6 @@ function onTabSaved(tab, filenameWithExt) {
 function mountEditorForTab(tab) {
   const ws = document.getElementById('workspace');
   ws.innerHTML = '';
-  Ribbon.setSource('editor', []);
   currentEditor = editorModuleFor(tab.kind).mount(ws, { onSaved: (filename) => onTabSaved(tab, filename), template: tab.template, cameraKey: 'tab' + tab.id });
   if (tab.stateJson && typeof currentEditor.loadStateJson === 'function') {
     currentEditor.loadStateJson(tab.stateJson);
@@ -124,7 +134,6 @@ function switchToTab(tabId) {
 
   activeTabId = tabId;
   mountEditorForTab(tabs.find(t => t.id === tabId));
-  updateEditMenuState();
   renderTabBar();
 }
 
@@ -142,7 +151,6 @@ function openNew(kind, template) {
   tabs.push(tab);
   activeTabId = tab.id;
   mountEditorForTab(tab);
-  updateEditMenuState();
   renderTabBar();
 }
 
@@ -183,17 +191,15 @@ function closeTab(tabId) {
     switchToTab(tabs[tabs.length - 1].id);
   } else {
     setWorkspaceEmpty();
-    Ribbon.setSource('editor', []);
-    updateEditMenuState();
     renderTabBar();
   }
 }
 
 function wireTabBar() {
-  document.getElementById('tab-bar').addEventListener('click', (e) => {
+  document.getElementById('doc-tabs').addEventListener('click', (e) => {
-    const closeBtn = e.target.closest('.tab-close');
+    const closeBtn = e.target.closest('.doc-close');
     if (closeBtn) { closeTab(parseInt(closeBtn.dataset.closeId, 10)); return; }
-    const item = e.target.closest('.tab-item');
+    const item = e.target.closest('.doc-tab');
     if (item) switchToTab(parseInt(item.dataset.tabId, 10));
   });
 }
@@ -237,41 +243,54 @@ function toggleBrowserFullscreen() {
   else document.documentElement.requestFullscreen();
 }
 
+// Alle dialogen; Esc gebruikt hun Annuleren-knop (data-esc), zodat bijv. projectgegevens worden teruggezet.
+const OVERLAYS = '.dlg-overlay.open, #about-overlay.open, #new-overlay.open, #house-project-overlay.open, #wall-project-overlay.open, #cost-settings-overlay.open';
+function closeOverlays() {
+  const open = document.querySelector(OVERLAYS);
+  if (open) {
+    const cancel = open.querySelector('[data-esc]');
+    if (cancel) cancel.click(); else open.classList.remove('open');
+    return true;
+  }
+  return Menubar.close() || UI.closePopovers();
+}
+
 function wireHotkeys() {
   document.addEventListener('keydown', (e) => {
     const inField = ['INPUT', 'SELECT', 'TEXTAREA'].includes(document.activeElement.tagName);
-
+    const k = e.key.toLowerCase();
-    if (e.ctrlKey && e.key.toLowerCase() === 's') {
+    // Dialoog open: alleen Esc (sluiten); geen sneltoetsen naar de editor erachter. Typen in de dialoog blijft werken.
-      e.preventDefault();
+    if (document.querySelector(OVERLAYS)) {
-      if (currentEditor && typeof currentEditor.exportDesign === 'function') currentEditor.exportDesign();
+      if (e.key === 'Escape') closeOverlays();
+      e.stopImmediatePropagation();
       return;
     }
-    if (e.ctrlKey && e.key.toLowerCase() === 'n') {
+    if (e.ctrlKey || e.metaKey) {
-      e.preventDefault();
+      const act = { s: () => editorCall('exportDesign'), n: openNewModal, o: () => editorCall('triggerImport'), '\\': togglePanels }[k];
-      openNewModal();
+      if (act && !e.altKey && !e.shiftKey) { e.preventDefault(); act(); }
       return;
     }
-    if (inField || e.ctrlKey || e.metaKey || e.altKey) return;
+    if (e.key === 'Escape' && closeOverlays()) { e.stopImmediatePropagation(); return; }
-
+    if (inField || e.altKey || viewState().walk && !['l', 'escape'].includes(k)) return;
-    if (e.key.toLowerCase() === 'f') {
+    const view = UI.VIEWS.find(v => v.key1 === e.key);
-      toggleBrowserFullscreen();
+    if (view) editorCall('setView', view.key);
-    } else if (e.key.toLowerCase() === 'h') {
+    else if (e.key === '4') editorCall('toggleReport');
-      if (currentEditor && typeof currentEditor.mirrorHorizontal === 'function') currentEditor.mirrorHorizontal();
+    else if (k === 'x') editorCall('toggleSection');
-    } else if (e.key.toLowerCase() === 't' && e.shiftKey) {
+    else if (k === 'f') editorCall('fitView');
-      if (currentEditor && typeof currentEditor.toggleWalk === 'function') currentEditor.toggleWalk();
+    else if (k === 'l') editorCall('toggleWalk');
-    } else if (e.key.toLowerCase() === 't') {
+    else if (k === 'h' && e.shiftKey) editorCall('mirrorHorizontal');
-      if (currentEditor && typeof currentEditor.toggleFullscreen3D === 'function') currentEditor.toggleFullscreen3D();
+    else if (e.key === '?') openKeys();
-    } else if (e.key.toLowerCase() === 'r') {
+  }, true);
-      if (currentEditor && typeof currentEditor.toggleFullscreen2D === 'function') currentEditor.toggleFullscreen2D();
-    }
-  });
 }
 
 document.addEventListener('DOMContentLoaded', () => {
   document.querySelectorAll('.app-version-slot').forEach(el => { el.textContent = 'v' + APP_VERSION; });
   document.querySelectorAll('.app-version-number').forEach(el => { el.textContent = APP_VERSION; });
-  Ribbon.init(document.getElementById('ribbon'));
+  Menubar.init(document.getElementById('menubar'), MENUS);
-  Ribbon.setSource('app', appRibbonTabs());
+  document.getElementById('top-save').addEventListener('click', () => editorCall('exportDesign'));
+  document.getElementById('keys-overlay').addEventListener('click', (e) => {
+    if (e.target.id === 'keys-overlay' || e.target.closest('[data-close]')) document.getElementById('keys-overlay').classList.remove('open');
+  });
   wireAbout();
   wireNewModal();
   wireHotkeys();

js/core/build-stages.js

@@ -1,62 +0,0 @@
-/*!
- * Tectum
- * Copyright © 2026 Machiel Heinen.
- * Alle rechten voorbehouden. Gebruik uitsluitend met schriftelijke toestemming.
- * Zie LICENTIE.md.
- */
-
-window.BuildStages = (() => {
-  const LIST = [
-    { key: 'regelwerk', label: 'Regelwerk', hint: 'Vloer-, wand- en dakbalken' },
-    { key: 'elektra', label: 'Elektra', hint: 'Installatiebuizen door wanden en plafond, dozen en meterkast' },
-    { key: 'beplating', label: 'Beplating', hint: 'Spaanplaat binnen, OSB vloer, plafond en dakbeschot, cementplaat buiten' },
-    { key: 'doek', label: 'Vochtdoek', hint: 'Vochtdoek op de buitenzijde' },
-    { key: 'latwerk', label: 'Latwerk', hint: 'Kruislat en trasraamplaat' },
-    { key: 'gevel', label: 'Gevel & dak', hint: 'Rabat, steen, kozijnen, dakbedekking, sandwichpanelen' },
-    { key: 'afwerking', label: 'Afgewerkt', hint: 'Dakrand, verlichting, vloerafwerking, verf binnen' }
-  ];
-  const FINAL = LIST.length - 1;
-  const INDEX = Object.fromEntries(LIST.map((s, i) => [s.key, i]));
-
-  const clamp = (stage) => (typeof stage === 'number' && isFinite(stage)) ? Math.max(0, Math.min(FINAL, Math.round(stage))) : FINAL;
-  const shows = (stage, key) => clamp(stage) >= INDEX[key];
-
-  function createBar(pane, stage, onChange) {
-    const el = document.createElement('div');
-    el.className = 'stage-bar';
-    el.innerHTML = `
-      <div class="stage-row">
-        <span class="stage-title"><i class="bi bi-layers"></i>Bouwfase</span>
-        <div class="stage-track">
-          <input type="range" class="stage-range" min="0" max="${FINAL}" step="1" value="${clamp(stage)}" aria-label="Bouwfase">
-          <div class="stage-ticks">${LIST.map((s, i) => `<span data-i="${i}" title="${s.label}: ${s.hint}">${i + 1}</span>`).join('')}</div>
-        </div>
-        <span class="stage-name"></span>
-      </div>
-      <div class="stage-extra"></div>`;
-    pane.appendChild(el);
-    const range = el.querySelector('.stage-range'), name = el.querySelector('.stage-name');
-    const sync = () => {
-      const i = clamp(Number(range.value));
-      name.textContent = LIST[i].label;
-      name.title = LIST[i].hint;
-      el.querySelectorAll('.stage-ticks span').forEach(t => t.classList.toggle('on', Number(t.dataset.i) <= i));
-    };
-    range.addEventListener('input', () => { sync(); onChange(clamp(Number(range.value))); });
-    el.querySelector('.stage-ticks').addEventListener('click', (e) => {
-      const t = e.target.closest('[data-i]');
-      if (!t) return;
-      range.value = t.dataset.i;
-      sync();
-      onChange(clamp(Number(range.value)));
-    });
-    // T, R, ... zijn sneltoetsen van de weergave, niet van de schuif.
-    range.addEventListener('keydown', (e) => { if (!/^Arrow|Home|End/.test(e.key)) range.blur(); });
-    // Na slepen focus loslaten, zodat de pijltoetsen weer naar de weergave (lopen) gaan.
-    el.addEventListener('pointerup', (e) => { if (e.target.matches('input[type=range]')) setTimeout(() => e.target.blur(), 0); });
-    sync();
-    return { el, extra: el.querySelector('.stage-extra'), set: (s) => { range.value = clamp(s); sync(); } };
-  }
-
-  return { LIST, FINAL, INDEX, clamp, shows, createBar };
-})();

js/core/inspector.js

@@ -0,0 +1,70 @@
+/*!
+ * Tectum
+ * Copyright © 2026 Machiel Heinen.
+ * Alle rechten voorbehouden. Gebruik uitsluitend met schriftelijke toestemming.
+ * Zie LICENTIE.md.
+ */
+// Eigenschappenpaneel rechts: eigenschappen van de selectie, of van de woning als er niets geselecteerd is.
+// Een sectie = { key, label, icon, groups() → [{ label, html }], wire(el) }; elke sectie krijgt een eigen element,
+// zodat wire() alleen de eigen knoppen koppelt.
+
+window.Inspector = (() => {
+  const { icon, esc } = UI;
+  const big = UI.btnOf('ins-btn ins-big');
+  const small = UI.btnOf('ins-btn');
+  const kv = (label, value, unit) =>
+    `<div class="ins-kv"><span>${label}</span><b>${value}${unit ? `<small>${unit}</small>` : ''}</b></div>`;
+
+  const PREF_KEY = 'tectum.inspector.open';
+  let open;
+  try { open = new Set(JSON.parse(localStorage.getItem(PREF_KEY) || 'null') || ['gevel']); } catch (e) { open = new Set(['gevel']); }
+  const saveOpen = () => { try { localStorage.setItem(PREF_KEY, JSON.stringify([...open])); } catch (e) { } };
+
+  // Een groepskop gelijk aan de sectienaam (bijv. Elektra › Elektra) vervalt.
+  const groupsHtml = (groups, secLabel) => groups.filter(Boolean).map(g =>
+    `<div class="ins-group${g.cls ? ' ' + g.cls : ''}">${g.label && g.label.toLowerCase() !== String(secLabel || '').toLowerCase() ? `<h3>${g.label}</h3>` : ''}<div class="ins-group-body">${g.html}</div></div>`).join('');
+
+  // view = { crumbs: [{ label, attrs }], title, icon, sub, top: html, sections: [...], collapsible, onBack }
+  function render(el, view) {
+    const scrollKey = view.title + '|' + (view.sub || '');
+    const keepScroll = el._insKey === scrollKey ? el.scrollTop : 0;
+    el._insKey = scrollKey;
+    el.innerHTML = `<div class="ins-head">
+        ${view.crumbs && view.crumbs.length ? `<div class="ins-crumbs">${view.crumbs.map(c => `<button type="button" class="ins-crumb" ${c.attrs || ''}>${esc(c.label)}</button>`).join(icon('chevron-right'))}${icon('chevron-right')}</div>` : ''}
+        <h2>${view.icon ? icon(view.icon) : ''}<span>${esc(view.title)}</span></h2>
+        ${view.sub ? `<div class="ins-sub">${esc(view.sub)}</div>` : ''}
+      </div>
+      ${view.top ? `<div class="ins-top">${view.top}</div>` : ''}
+      <div class="ins-sections"></div>`;
+    const host = el.querySelector('.ins-sections');
+    view.sections.filter(Boolean).forEach(sec => {
+      const node = document.createElement('section');
+      const collapsible = view.collapsible;
+      const isOpen = !collapsible || open.has(sec.key);
+      node.className = 'ins-section' + (collapsible ? ' ins-collapsible' : '') + (isOpen ? ' open' : '');
+      node.innerHTML = (collapsible ? `<button type="button" class="ins-section-head" aria-expanded="${isOpen}">${sec.icon ? icon(sec.icon) : ''}<span>${sec.label}</span>${icon('chevron-down')}</button>` : '') +
+        '<div class="ins-section-body"></div>';
+      host.appendChild(node);
+      // Een dichte sectie wordt pas opgebouwd (en gekoppeld) als hij opengaat.
+      let built = false;
+      const build = () => {
+        if (built) return;
+        built = true;
+        node.querySelector('.ins-section-body').innerHTML = groupsHtml(sec.groups ? sec.groups() : [], sec.label);
+        if (sec.wire) sec.wire(node);
+      };
+      if (isOpen) build();
+      if (collapsible) node.querySelector('.ins-section-head').addEventListener('click', () => {
+        const now = !node.classList.contains('open');
+        if (now) build();
+        node.classList.toggle('open', now);
+        node.querySelector('.ins-section-head').setAttribute('aria-expanded', now);
+        if (now) open.add(sec.key); else open.delete(sec.key);
+        saveOpen();
+      });
+    });
+    el.scrollTop = keepScroll;
+  }
+
+  return { big, small, kv, render };
+})();

js/core/menubar.js

@@ -0,0 +1,62 @@
+/*!
+ * Tectum
+ * Copyright © 2026 Machiel Heinen.
+ * Alle rechten voorbehouden. Gebruik uitsluitend met schriftelijke toestemming.
+ * Zie LICENTIE.md.
+ */
+// Menubalk: menu = { label, items: [{ label, icon, keys, run, enabled(), checked() } | { sep: true } | { head }] }.
+// Beschikbaarheid wordt bij het openen bepaald; is een menu open, dan opent hover het buurmenu.
+
+window.Menubar = (() => {
+  let root = null, menus = [], openIdx = -1;
+
+  function itemHtml(it, mi, ii) {
+    if (it.sep) return '<div class="mb-sep"></div>';
+    if (it.head) return `<div class="mb-head">${it.head}</div>`;
+    const off = it.enabled && !it.enabled();
+    const on = it.checked && it.checked();
+    return `<button type="button" class="mb-item${on ? ' checked' : ''}" data-mi="${mi}" data-ii="${ii}"${off ? ' disabled' : ''}>
+      <span class="mb-ico">${on ? '<i class="bi bi-check2"></i>' : it.icon ? `<i class="bi bi-${it.icon}"></i>` : ''}</span>
+      <span class="mb-label">${it.label}</span><span class="mb-keys">${it.keys || ''}</span></button>`;
+  }
+
+  function close() {
+    if (openIdx < 0) return false;
+    openIdx = -1;
+    UI.release(close);
+    root.querySelectorAll('.mb-menu').forEach(m => m.classList.remove('open'));
+    root.querySelectorAll('.mb-drop').forEach(d => { d.innerHTML = ''; });
+    return true;
+  }
+
+  function openMenu(i) {
+    if (openIdx < 0) UI.claim(close);
+    else { root.querySelectorAll('.mb-menu').forEach(m => m.classList.remove('open')); root.querySelectorAll('.mb-drop').forEach(d => { d.innerHTML = ''; }); }
+    openIdx = i;
+    const wrap = root.querySelectorAll('.mb-menu')[i];
+    wrap.classList.add('open');
+    wrap.querySelector('.mb-drop').innerHTML = menus[i].items.map((it, ii) => itemHtml(it, i, ii)).join('');
+  }
+
+  function init(el, list) {
+    root = el;
+    menus = list;
+    el.innerHTML = menus.map((m, i) => `<div class="mb-menu"><button type="button" class="mb-top" data-menu="${i}">${m.label}</button><div class="mb-drop" role="menu"></div></div>`).join('');
+    el.addEventListener('click', (e) => {
+      e.stopPropagation();
+      const top = e.target.closest('[data-menu]');
+      if (top) { const i = Number(top.dataset.menu); if (openIdx === i) close(); else openMenu(i); return; }
+      const item = e.target.closest('.mb-item');
+      if (!item || item.disabled) return;
+      const it = menus[Number(item.dataset.mi)].items[Number(item.dataset.ii)];
+      close();
+      it.run();
+    });
+    el.addEventListener('mouseover', (e) => {
+      const top = e.target.closest('[data-menu]');
+      if (top && openIdx >= 0 && Number(top.dataset.menu) !== openIdx) openMenu(Number(top.dataset.menu));
+    });
+  }
+
+  return { init, close };
+})();

js/core/obj-writer.js

@@ -129,5 +129,70 @@ window.ObjWriter = (() => {
     };
   }
 
-  return { build };
+  // OBJ kent geen lampen: een Blender-script dat de OBJ importeert (als die er nog niet is) en de lampen als echte
+  // spotlights plaatst. sources: LightingModel.lightSources (m, Y omhoog); Blender is Z omhoog: (x, -z, y).
+  const BLENDER_WATT = { wandlamp: 10, dakrandspot: 8, binnenspot: 15 };
+  function blenderLights(sources, opts) {
+    const o = opts || {}, origin = o.origin || { x: 0, y: 0, z: 0 }, name = o.name || 'woning';
+    const c = new THREE.Color(o.color !== undefined ? o.color : 0xffd9a0);
+    const lin = (x) => x <= 0.04045 ? x / 12.92 : Math.pow((x + 0.055) / 1.055, 2.4);
+    const t = (v) => `(${v.map(f4).join(', ')})`;
+    const rows = sources.map(s => `    (${JSON.stringify(s.kind)}, ${t([s.x - origin.x, -(s.z - origin.z), s.y - origin.y])}, ${t([s.dir.x, -s.dir.z, s.dir.y])}, ` +
+      `${f3(Math.min(Math.PI, s.angle * 2))}, ${f3(s.penumbra)}, ${BLENDER_WATT[s.kind] || 10}),\n`).join('');
+    return `# Tectum${o.app ? ' ' + o.app : ''}: lampen voor ${name}.obj
+# Blender: Scripting > Open > dit bestand > Run Script. Importeert ${name}.obj uit dezelfde map
+# (IMPORTEER = False als je de OBJ al zelf hebt geïmporteerd) en zet elke lamp als spotlight in de
+# collectie "Tectum lampen"; opnieuw uitvoeren vervangt de lampen.
+# HELDERHEID schaalt alle lampen; vermogens in watt per soort staan in de lijst (soort, plek, richting,
+# kegel, zachte rand, watt).
+import bpy, os
+from mathutils import Vector
+
+IMPORTEER = True
+HELDERHEID = 1.0
+KLEUR = (${f3(lin(c.r))}, ${f3(lin(c.g))}, ${f3(lin(c.b))})
+OBJ = "${name}.obj"
+LAMPEN = [
+${rows}]
+
+def map_van_script():
+    for area in bpy.context.screen.areas if bpy.context.screen else []:
+        if area.type == 'TEXT_EDITOR' and area.spaces.active.text and area.spaces.active.text.filepath:
+            return os.path.dirname(bpy.path.abspath(area.spaces.active.text.filepath))
+    return os.path.dirname(bpy.data.filepath) if bpy.data.filepath else ""
+
+pad = os.path.join(map_van_script(), OBJ)
+if IMPORTEER and not any(ob.get("tectum") == OBJ for ob in bpy.data.objects):
+    if not os.path.exists(pad):
+        raise Exception(f"{OBJ} niet gevonden naast dit script; zet IMPORTEER = False na een eigen import")
+    if hasattr(bpy.ops.wm, "obj_import"):
+        bpy.ops.wm.obj_import(filepath=pad)
+    else:
+        bpy.ops.import_scene.obj(filepath=pad)
+    for ob in bpy.context.selected_objects:
+        ob["tectum"] = OBJ
+
+oud = bpy.data.collections.get("Tectum lampen")
+if oud:
+    for ob in list(oud.objects):
+        bpy.data.objects.remove(ob, do_unlink=True)
+    bpy.data.collections.remove(oud)
+col = bpy.data.collections.new("Tectum lampen")
+bpy.context.scene.collection.children.link(col)
+for i, (soort, plek, richting, kegel, rand, watt) in enumerate(LAMPEN):
+    licht = bpy.data.lights.new(f"{soort}_{i + 1}", 'SPOT')
+    licht.energy = watt * HELDERHEID
+    licht.color = KLEUR
+    licht.spot_size = kegel
+    licht.spot_blend = rand
+    licht.shadow_soft_size = 0.03
+    ob = bpy.data.objects.new(licht.name, licht)
+    ob.location = plek
+    ob.rotation_euler = Vector(richting).to_track_quat('-Z', 'Y').to_euler()
+    col.objects.link(ob)
+print(f"Tectum: {len(LAMPEN)} lampen geplaatst")
+`;
+  }
+
+  return { build, blenderLights };
 })();

js/core/ribbon.js

@@ -1,116 +0,0 @@
-/*!
- * Tectum
- * Copyright © 2026 Machiel Heinen.
- * Alle rechten voorbehouden. Gebruik uitsluitend met schriftelijke toestemming.
- * Zie LICENTIE.md.
- */
-
-window.Ribbon = (() => {
-  const sources = {};
-  const SOURCE_ORDER = ['app', 'editor'];
-  let root = null, tabsEl = null, bodyEl = null;
-  let activeKey = null, lastPlainKey = null;
-  let auto = true;
-  let collapsed = false, notified = null;
-  const listeners = [];
-  const PREF_KEY = 'tectum.ribbon.collapsed';
-
-  const icon = (n) => `<i class="bi bi-${n}" aria-hidden="true"></i>`;
-  const big = (label, iconName, attrs, cls) =>
-    `<button type="button" class="rb-btn rb-big${cls ? ' ' + cls : ''}" ${attrs || ''}>${icon(iconName)}<span>${label}</span></button>`;
-  const small = (label, iconName, attrs, cls) =>
-    `<button type="button" class="rb-btn rb-small${cls ? ' ' + cls : ''}" ${attrs || ''}>${icon(iconName)}<span>${label}</span></button>`;
-  const kv = (label, value, unit) =>
-    `<div class="rb-kv"><span>${label}</span><b>${value}${unit ? `<small>${unit}</small>` : ''}</b></div>`;
-
-  function allTabs() {
-    const byKey = new Map();
-    SOURCE_ORDER.concat(Object.keys(sources).filter(n => !SOURCE_ORDER.includes(n))).forEach(name => {
-      (sources[name] || []).forEach(t => {
-        if (!byKey.has(t.key)) byKey.set(t.key, { key: t.key, label: t.label, order: t.order || 0, contextual: !!t.contextual, icon: t.icon, parts: [] });
-        const m = byKey.get(t.key);
-        if (t.order !== undefined && name !== 'app') m.order = t.order;
-        if (t.label && name !== 'app') m.label = t.label;
-        if (t.contextual) m.contextual = true;
-        m.parts.push(t);
-      });
-    });
-    return Array.from(byKey.values()).sort((a, b) => (a.contextual - b.contextual) || (a.order - b.order));
-  }
-
-  function renderTabs(list) {
-    tabsEl.innerHTML = list.map(t =>
-      `<button type="button" class="rb-tab${t.key === activeKey ? ' active' : ''}${t.contextual ? ' rb-ctx' : ''}" data-rb-tab="${t.key}">${t.contextual && t.icon ? icon(t.icon) : ''}<span>${t.label}</span></button>`).join('');
-  }
-
-  function renderBody(list) {
-    const tab = list.find(t => t.key === activeKey);
-    if (!tab) { bodyEl.innerHTML = ''; return; }
-    const groups = [];
-    tab.parts.forEach(p => (p.groups ? p.groups() : []).forEach(g => g && groups.push(g)));
-    bodyEl.innerHTML = groups.map(g =>
-      `<section class="rb-group${g.cls ? ' ' + g.cls : ''}"><div class="rb-group-body">${g.html}</div><div class="rb-group-label">${g.label}</div></section>`).join('') +
-      `<button type="button" class="rb-collapse" title="Ribbon inklappen (dubbelklik op een tabblad)">${icon('chevron-up')}</button>`;
-    tab.parts.forEach(p => p.wire && p.wire(bodyEl));
-  }
-
-  function render() {
-    if (!root) return;
-    const list = allTabs();
-    if (!list.some(t => t.key === activeKey) || (auto && !list.some(t => t.key === activeKey && t.contextual))) {
-      const pick = [lastPlainKey, 'start'].find(k => list.some(t => t.key === k));
-      activeKey = pick || (list.find(t => !t.contextual) || {}).key || null;
-    }
-    renderTabs(list);
-    renderBody(list);
-    root.classList.toggle('rb-collapsed', collapsed);
-    if (notified !== activeKey) { notified = activeKey; listeners.forEach(fn => fn(activeKey)); }
-  }
-
-  function activate(key) {
-    const list = allTabs();
-    const tab = list.find(t => t.key === key);
-    if (!tab) return;
-    activeKey = key;
-    auto = false;
-    if (!tab.contextual) lastPlainKey = key;
-    if (collapsed) { collapsed = false; savePref(); }
-    render();
-    tab.parts.forEach(p => p.onShow && p.onShow());
-  }
-
-  function savePref() { try { localStorage.setItem(PREF_KEY, collapsed ? '1' : '0'); } catch (e) { } }
-
-  function init(el) {
-    root = el;
-    try { collapsed = localStorage.getItem(PREF_KEY) === '1'; } catch (e) { collapsed = false; }
-    tabsEl = el.querySelector('.rb-tabs');
-    bodyEl = el.querySelector('.rb-body');
-    tabsEl.addEventListener('click', (e) => {
-      const b = e.target.closest('[data-rb-tab]');
-      if (!b) return;
-      if (b.dataset.rbTab === activeKey && collapsed) { collapsed = false; savePref(); render(); return; }
-      activate(b.dataset.rbTab);
-    });
-    tabsEl.addEventListener('dblclick', (e) => {
-      if (!e.target.closest('[data-rb-tab]')) return;
-      collapsed = !collapsed; savePref(); render();
-    });
-    bodyEl.addEventListener('click', (e) => {
-      if (e.target.closest('.rb-collapse')) { collapsed = true; savePref(); render(); }
-    });
-    render();
-  }
-
-  function setSource(name, tabs, opts) {
-    sources[name] = tabs || [];
-    const ctx = (tabs || []).find(t => t.contextual);
-    if (opts && opts.focus && ctx) { activeKey = ctx.key; if (collapsed) { collapsed = false; savePref(); } }
-    render();
-    if (opts && opts.focus && ctx && ctx.onShow) ctx.onShow();
-  }
-
-  function onChange(fn) { listeners.push(fn); return () => { const i = listeners.indexOf(fn); if (i >= 0) listeners.splice(i, 1); }; }
-
-  return { init, setSource, activate, refresh: render, active: () => activeKey, onChange, big, small, kv };
-})();

js/core/skybox.js

@@ -161,32 +161,26 @@ window.Skybox = (() => {
   function createToggle(toolbar, onChange) {
     let m = getMode();
     const wrap = document.createElement('div');
-    wrap.className = 'view-filter';
+    wrap.className = 'tb-pop-wrap';
-    wrap.innerHTML = `<button type="button" class="btn-3d-toggle vf-btn" title="Omgeving"></button>
+    wrap.innerHTML = `<button type="button" class="tb-btn" title="Omgeving in 3D"></button>
-      <div class="vf-menu">${MODES.map(k => `<div class="vf-item vf-option" data-mode="${k}"><i class="bi bi-${LABELS[k][0]}"></i>${LABELS[k][1]}</div>`).join('')}</div>`;
+      <div class="tb-pop">${MODES.map(k => `<button type="button" class="pop-option" data-mode="${k}"><i class="bi bi-${LABELS[k][0]}"></i>${LABELS[k][1]}</button>`).join('')}</div>`;
     toolbar.appendChild(wrap);
-    const btn = wrap.querySelector('.vf-btn'), menu = wrap.querySelector('.vf-menu');
+    const btn = wrap.querySelector('.tb-btn'), menu = wrap.querySelector('.tb-pop');
+    const close = UI.popover(btn, menu);
     const sync = () => {
-      btn.innerHTML = `<i class="bi bi-${LABELS[m][0]}"></i>${LABELS[m][1]}<i class="bi bi-chevron-down"></i>`;
+      btn.innerHTML = `<i class="bi bi-${LABELS[m][0]}"></i><span>${LABELS[m][1]}</span><i class="bi bi-chevron-down tb-caret"></i>`;
-      menu.querySelectorAll('.vf-option').forEach(o => o.classList.toggle('active', o.dataset.mode === m));
+      menu.querySelectorAll('.pop-option').forEach(o => o.classList.toggle('active', o.dataset.mode === m));
     };
-    btn.addEventListener('click', (e) => { e.stopPropagation(); menu.classList.toggle('open'); });
     menu.addEventListener('click', (e) => {
-      e.stopPropagation();
+      const opt = e.target.closest('.pop-option');
-      const opt = e.target.closest('.vf-option');
       if (!opt) return;
-      menu.classList.remove('open');
+      close();
       if (opt.dataset.mode === m) return;
       m = opt.dataset.mode;
       remember(m);
       sync();
       onChange(m);
     });
-    const closeOnOutside = () => {
-      if (!document.body.contains(wrap)) { document.removeEventListener('click', closeOnOutside); return; }
-      menu.classList.remove('open');
-    };
-    document.addEventListener('click', closeOnOutside);
     sync();
     return wrap;
   }

js/core/ui-kit.js

@@ -80,8 +80,10 @@ window.UI = (() => {
   const info = (text) => `<div class="ui-info">${icon('info-circle')}<span>${text}</span></div>`;
   const warn = (text) => `<div class="ui-warn">${icon('exclamation-triangle')}<span>${text}</span></div>`;
   const grid = (...cols) => `<div class="ui-grid">${cols.map(c => `<div>${c}</div>`).join('')}</div>`;
-  const button = (label, iconName, attrs, cls) =>
+  // Eén knopbouwer; base = de knopsoort (ui-btn, tb-btn, ins-btn …), cls = extra klassen.
-    `<button type="button" class="ui-btn${cls ? ' ' + cls : ''}" ${attrs || ''}>${iconName ? icon(iconName) : ''}<span>${label}</span></button>`;
+  const btnOf = (base) => (label, iconName, attrs, cls) =>
+    `<button type="button" class="${base}${cls ? ' ' + cls : ''}" ${attrs || ''}>${iconName ? icon(iconName) : ''}${label ? `<span>${label}</span>` : ''}</button>`;
+  const button = btnOf('ui-btn');
   const actions = (...btns) => `<div class="ui-actions">${btns.join('')}</div>`;
 
   const activeTabs = {};
@@ -128,16 +130,79 @@ window.UI = (() => {
     if (el) el.addEventListener('change', (e) => { fn(e.target.checked); after && after(); });
   }
 
-  function cycle3D(el) {
+  // Weergave van een editor: klassen fullscreen-2d/-3d op het editor-element (de looptocht bewaart en herstelt className).
-    el.classList.remove('fullscreen-2d');
+  const VIEWS = [
-    if (!el.classList.contains('fullscreen-3d')) el.classList.add('fullscreen-3d');
+    { key: 'split', icon: 'layout-split', label: '2D + 3D', key1: '1' },
-    else if (!el.classList.contains('render-only')) el.classList.add('render-only');
+    { key: '2d', icon: 'square', label: 'Alleen 2D', key1: '2' },
-    else el.classList.remove('fullscreen-3d', 'render-only');
+    { key: '3d', icon: 'box', label: 'Alleen 3D', key1: '3' }
-  }
+  ];
-  function toggle2D(el) {
+  const viewOf = (el) => el.classList.contains('fullscreen-3d') ? '3d' : el.classList.contains('fullscreen-2d') ? '2d' : 'split';
-    el.classList.remove('fullscreen-3d', 'render-only');
+  function setView(el, mode) {
-    el.classList.toggle('fullscreen-2d');
+    el.classList.toggle('fullscreen-3d', mode === '3d');
+    el.classList.toggle('fullscreen-2d', mode === '2d');
+    el.classList.remove('render-only');
+    el.querySelectorAll('[data-view]').forEach(b => b.classList.toggle('active', b.dataset.view === mode));
   }
 
-  return { esc, icon, hint, num, range, onRange, setRange, sel, toggle, color, onColor, text, onText, section, info, warn, grid, button, actions, tabs, wireTabs, specCard, onNum, onSel, onToggle, cycle3D, toggle2D };
+  const tb = btnOf('tb-btn');
+  const tbSep = () => '<span class="tb-sep"></span>';
+  const viewSeg = (mode) => `<div class="tb-seg" role="group" aria-label="Weergave">${VIEWS.map(v =>
+    tb('', v.icon, `data-view="${v.key}" title="${v.label} (${v.key1})"`, v.key === mode ? 'active' : '')).join('')}</div>`;
+
+  // Werkbalk van een editor: [left] … [Lagen, Omgeving] [after] | [2D + 3D, 2D, 3D]. Gedeeld door woning, wand en vloer.
+  // o: left/after (html), onResize, layers (opties voor ViewLayers.createMenu), onSky, beforeView(mode).
+  function editorBar(toolbar, root, o) {
+    toolbar.innerHTML = `${o.left || ''}<div class="tb-spacer"></div><div class="tb-group tb-view"></div>${o.after || ''}${tbSep()}${viewSeg(viewOf(root))}`;
+    const group = toolbar.querySelector('.tb-view');
+    if (o.layers) ViewLayers.createMenu(group, o.layers);
+    if (o.onSky) Skybox.createToggle(group, o.onSky);
+    const bar = {
+      setView(mode) {
+        if (o.beforeView) o.beforeView(mode);
+        setView(root, mode);
+        requestAnimationFrame(o.onResize);
+      },
+      viewState: () => ({ view: viewOf(root) })
+    };
+    toolbar.querySelectorAll('[data-view]').forEach(b => b.addEventListener('click', () => bar.setView(b.dataset.view)));
+    return bar;
+  }
+
+  // Eén uitklapper tegelijk (popover of menu): wie opent, sluit de vorige. claim bij openen, release bij sluiten.
+  let openPop = null;
+  function claim(close) { if (openPop && openPop !== close) openPop(); openPop = close; }
+  function release(close) { if (openPop === close) openPop = null; }
+  const closePopovers = () => { if (openPop) { openPop(); return true; } return false; };
+  document.addEventListener('click', () => closePopovers());
+
+  // Uitklappaneel onder een knop; sluit bij klik buiten, Esc of een andere uitklapper.
+  function popover(btn, panel) {
+    const close = () => { panel.classList.remove('open'); btn.classList.remove('open'); release(close); };
+    btn.addEventListener('click', (e) => {
+      e.stopPropagation();
+      if (panel.classList.contains('open')) { close(); return; }
+      claim(close);
+      panel.classList.add('open');
+      btn.classList.add('open');
+    });
+    panel.addEventListener('click', (e) => e.stopPropagation());
+    return close;
+  }
+
+  // Kaarten verdelen over kolommen van min. minW breed; telkens in de kortste kolom. Opnieuw aanroepen bij een andere breedte.
+  function masonry(el, minW, gap) {
+    if (!el) return;
+    gap = gap === undefined ? 12 : gap;
+    const cards = el._cards || (el._cards = [...el.children]);
+    const n = Math.max(1, Math.floor((el.clientWidth + gap) / (minW + gap)));
+    if (el._cols === n) return;
+    el._cols = n;
+    el.classList.add('ui-masonry');
+    const cols = Array.from({ length: n }, () => { const c = document.createElement('div'); c.className = 'ui-masonry-col'; return c; });
+    el.replaceChildren(...cols);
+    cards.forEach(card => cols.reduce((a, b) => b.offsetHeight < a.offsetHeight ? b : a).appendChild(card));
+  }
+
+  return { esc, icon, hint, num, range, onRange, setRange, sel, toggle, color, onColor, text, onText, section, info, warn, grid, button, actions, tabs, wireTabs, specCard, onNum, onSel, onToggle, btnOf,
+    VIEWS, viewOf, setView, tb, tbSep, viewSeg, editorBar, popover, claim, release, closePopovers, masonry };
 })();

js/core/view-filter.js

@@ -1,43 +0,0 @@
-/*!
- * Tectum
- * Copyright © 2026 Machiel Heinen.
- * Alle rechten voorbehouden. Gebruik uitsluitend met schriftelijke toestemming.
- * Zie LICENTIE.md.
- */
-
-function createViewFilter(toolbar, items, onChange) {
-  const state = {};
-  items.forEach(it => { state[it.key] = it.checked !== false; });
-
-  const wrap = document.createElement('div');
-  wrap.className = 'view-filter';
-  wrap.innerHTML = `
-    <button type="button" class="btn-3d-toggle vf-btn"><i class="bi bi-eye"></i>Weergave<i class="bi bi-chevron-down"></i></button>
-    <div class="vf-menu">
-      ${items.map(it => `<label class="vf-item"><input type="checkbox" data-key="${it.key}" ${state[it.key] ? 'checked' : ''}> ${it.label}</label>`).join('')}
-    </div>`;
-  toolbar.insertBefore(wrap, toolbar.firstChild);
-
-  const menu = wrap.querySelector('.vf-menu');
-  const btn = wrap.querySelector('.vf-btn');
-  btn.addEventListener('click', (e) => {
-    e.stopPropagation();
-    menu.classList.toggle('open');
-    btn.classList.toggle('active', menu.classList.contains('open'));
-  });
-  menu.addEventListener('click', (e) => e.stopPropagation());
-  menu.addEventListener('change', (e) => {
-    const key = e.target.dataset.key;
-    if (!key) return;
-    state[key] = e.target.checked;
-    onChange(Object.assign({}, state));
-  });
-  const closeOnOutside = () => {
-    if (!document.body.contains(wrap)) { document.removeEventListener('click', closeOnOutside); return; }
-    menu.classList.remove('open');
-    btn.classList.remove('active');
-  };
-  document.addEventListener('click', closeOnOutside);
-
-  return { state: () => Object.assign({}, state) };
-}

js/core/view-layers.js

@@ -0,0 +1,115 @@
+/*!
+ * Tectum
+ * Copyright © 2026 Machiel Heinen.
+ * Alle rechten voorbehouden. Gebruik uitsluitend met schriftelijke toestemming.
+ * Zie LICENTIE.md.
+ */
+
+window.ViewLayers = (() => {
+  // phase: bouwvolgorde voor de snelkeuze "Fase" (en IFC); lagen zonder phase blijven daarbij aan.
+  const LIST = [
+    { key: 'regelwerk', label: 'Regelwerk', icon: 'grid-3x3', phase: 0, hint: 'Vloer-, wand- en dakbalken, stalen nokbalk' },
+    { key: 'elektra', label: 'Elektra', icon: 'lightning-charge', phase: 1, hint: 'Meterkast, buizen, dozen, schakelaars en wcd\'s' },
+    { key: 'beplating', label: 'Beplating', icon: 'square', phase: 2, hint: 'Spaanplaat binnen, OSB vloer, plafond en dakbeschot, cementplaat buiten' },
+    { key: 'doek', label: 'Vochtdoek', icon: 'droplet', phase: 3, hint: 'Vochtdoek op de buitenzijde' },
+    { key: 'latwerk', label: 'Latwerk', icon: 'distribute-vertical', phase: 4, hint: 'Kruislat en trasraamplaat' },
+    { key: 'gevel', label: 'Gevelbekleding', icon: 'bricks', phase: 5, hint: 'Rabat, felsplaten, steenstrips, stuc, schoorsteen, sandwichpanelen' },
+    { key: 'kozijnen', label: 'Kozijnen', icon: 'window', phase: 5, hint: 'Kozijnen, deuren en glas' },
+    { key: 'dakbedekking', label: 'Dakbedekking', icon: 'house-up', phase: 5, hint: 'Dakleer of riet' },
+    { key: 'afwerking', label: 'Afwerking', icon: 'brush', phase: 6, hint: 'Vloerafwerking, verf, plafond, dakrand, dagkanten, logobord' },
+    { key: 'lampen', label: 'Verlichting', icon: 'lightbulb', phase: 6, hint: 'Gevellampen, spots en binnenverlichting' },
+    { key: 'inrichting', label: 'Inrichting', icon: 'lamp', phase: 6, hint: 'Sanitair, keuken, kasten, bed, zithoek' },
+    { key: 'ruimtes', label: 'Ruimtes', icon: 'bounding-box', phase: 6, hint: 'Ruimtes met functie, vloer en wandpanelen' },
+    { key: 'dak', label: 'Dak', icon: 'house', hint: 'Het hele dak met dakrand, overkapping en palen; uit om van boven in de woning te kijken' },
+    { key: 'maten', label: 'Maten', icon: 'rulers', hint: 'Maatvoering in de plattegrond' }
+  ];
+  const KEYS = LIST.map(l => l.key);
+  const PHASES = ['Regelwerk', 'Elektra', 'Beplating', 'Vochtdoek', 'Latwerk', 'Gevel & dak', 'Afgewerkt'];
+
+  const all = () => Object.fromEntries(KEYS.map(k => [k, true]));
+  const normalize = (layers) => Object.fromEntries(KEYS.map(k => [k, !layers || layers[k] !== false]));
+  const shows = (layers, key) => !layers || layers[key] !== false;
+  // Alles tot en met een bouwfase (0..6), zoals de vroegere bouwfase-schuif.
+  const upTo = (phase) => Object.fromEntries(LIST.map(l => [l.key, l.phase === undefined || l.phase <= phase]));
+  const phaseOf = (layers) => PHASES.findIndex((_, p) => LIST.every(l => l.phase === undefined || (l.phase <= p) === shows(layers, l.key)));
+
+  // Verbergt meshes met een van de materialen (ook afgeleide met userData.base), bijv. het regelwerk.
+  function hideByMaterial(group, materials) {
+    if (!group) return;
+    const set = new Set(materials.filter(Boolean));
+    group.traverse(o => {
+      if (!o.isMesh) return;
+      const m0 = Array.isArray(o.material) ? o.material[0] : o.material;
+      if (m0 && (set.has(m0) || set.has(m0.userData && m0.userData.base))) o.visible = false;
+    });
+  }
+
+  const GROUPS = [
+    ['Casco', ['regelwerk', 'elektra', 'beplating', 'doek', 'latwerk']],
+    ['Buiten', ['gevel', 'kozijnen', 'dakbedekking', 'dak']],
+    ['Binnen', ['afwerking', 'lampen', 'inrichting', 'ruimtes']],
+    ['Plattegrond', ['maten']]
+  ];
+
+  // De enige plek voor zichtbaarheid: knop "Lagen" in de werkbalk met een uitklappaneel.
+  // keys beperkt de lagen (wand-editor); extras zijn editor-eigen schakelaars, bijv. beplating binnen/buiten.
+  function createMenu(toolbar, o) {
+    const items = o.keys ? LIST.filter(l => o.keys.includes(l.key)) : LIST;
+    const extras = o.extras || [];
+    const extra = Object.fromEntries(extras.map(x => [x.key, x.checked !== false]));
+    const check = (attr, key, label, hint, ic) =>
+      `<label class="pop-check" title="${hint || ''}"><input type="checkbox" ${attr}="${key}">${ic ? `<i class="bi bi-${ic}"></i>` : ''}<span>${label}</span></label>`;
+    const wrap = document.createElement('div');
+    wrap.className = 'tb-pop-wrap';
+    wrap.innerHTML = `<button type="button" class="tb-btn" title="Zichtbaarheid van lagen in 2D en 3D"><i class="bi bi-layers"></i><span>Lagen</span><i class="bi bi-chevron-down tb-caret"></i></button>
+      <div class="tb-pop pop-layers">
+        ${items.length ? `<div class="pop-row">
+          <select class="pop-phase" title="Alles tot en met een bouwfase; Dak en Maten blijven zoals ze staan">
+            <option value="">Bouwfase…</option>${PHASES.map((p, i) => `<option value="${i}">${i + 1}. ${p}</option>`).join('')}
+          </select>
+          <button type="button" class="ui-btn" data-all>Alles</button>
+        </div>
+        <div class="pop-groups">${GROUPS.map(([label, keys]) => {
+          const g = items.filter(l => keys.includes(l.key));
+          return g.length ? `<div class="pop-group"><div class="pop-head">${label}</div>${g.map(l => check('data-layer', l.key, l.label, l.hint, l.icon)).join('')}</div>` : '';
+        }).join('')}</div>` : ''}
+        ${extras.length ? `<div class="pop-group"><div class="pop-head">${o.extrasLabel || 'Weergave'}</div>${extras.map(x => check('data-extra', x.key, x.label, x.hint)).join('')}</div>` : ''}
+      </div>`;
+    toolbar.appendChild(wrap);
+    const btn = wrap.querySelector('.tb-btn'), panel = wrap.querySelector('.tb-pop');
+    UI.popover(btn, panel);
+    let cur = normalize(o.layers);
+    const sel = panel.querySelector('.pop-phase');
+    const sync = () => {
+      panel.querySelectorAll('[data-layer]').forEach(c => { c.checked = cur[c.dataset.layer]; });
+      panel.querySelectorAll('[data-extra]').forEach(c => { c.checked = extra[c.dataset.extra]; });
+      if (sel) { const p = phaseOf(cur); sel.value = p >= 0 ? String(p) : ''; }
+      const hidden = items.some(l => !cur[l.key]) || extras.some(x => !extra[x.key]);
+      btn.classList.toggle('flag', hidden);
+    };
+    const emit = () => { sync(); o.onChange && o.onChange(Object.assign({}, cur)); };
+    panel.addEventListener('change', (e) => {
+      const t = e.target;
+      if (t.dataset.layer) { cur = Object.assign({}, cur, { [t.dataset.layer]: t.checked }); emit(); }
+      else if (t.dataset.extra) { extra[t.dataset.extra] = t.checked; sync(); o.onExtra && o.onExtra(Object.assign({}, extra)); }
+      else if (t === sel && sel.value !== '') {
+        const keep = Object.fromEntries(LIST.filter(l => l.phase === undefined).map(l => [l.key, cur[l.key]]));
+        cur = Object.assign(upTo(Number(sel.value)), keep);
+        emit();
+      }
+    });
+    // Alles = ook de editor-eigen schakelaars weer aan.
+    const all = panel.querySelector('[data-all]');
+    if (all) all.addEventListener('click', () => {
+      const extraOff = extras.some(x => !extra[x.key]);
+      extras.forEach(x => { extra[x.key] = true; });
+      cur = ViewLayers.all();
+      emit();
+      if (extraOff && o.onExtra) o.onExtra(Object.assign({}, extra));
+    });
+    sync();
+    return { el: wrap, set: (l) => { cur = normalize(l); sync(); } };
+  }
+
+  return { LIST, KEYS, PHASES, GROUPS, all, normalize, shows, upTo, phaseOf, hideByMaterial, createMenu };
+})();

js/cost/cost-defaults.js

@@ -95,7 +95,9 @@ window.COST_DEFAULTS = {
       steenM2: { label: 'Steenstrips (gevel + trasraam)', unit: '€/m²', value: 60 },
       steenMontage: { label: 'Montage steenstrips', unit: 's/m²', value: 1800 },
       stucM2: { label: 'Stucwerk gevel (wapening + sierpleister op cementgebonden plaat)', unit: '€/m²', value: 45 },
-      stucMontage: { label: 'Stucwerk aanbrengen (wapenen, pleisteren)', unit: 's/m²', value: 1500 }
+      stucMontage: { label: 'Stucwerk aanbrengen (wapenen, pleisteren)', unit: 's/m²', value: 1500 },
+      felsM2: { label: 'Felsplaten gevel, staande naad (staal, klangen, ondergrond)', unit: '€/m²', value: 70 },
+      felsMontage: { label: 'Montage felsplaten gevel (ook dagkanten en hoeken)', unit: 's/m²', value: 2100 }
     }
   },
 
@@ -123,7 +125,9 @@ window.COST_DEFAULTS = {
       nokPersoneel: { label: 'Personeel bij plaatsen nokbalk (i.p.v. de bezetting)', unit: 'man', value: 3 },
       paalHoutM3: { label: 'Paalhout overkapping (eiken, geschaafd)', unit: '€/m³', value: 2400 },
       paalvoet: { label: 'Paalvoet verzinkt, verstelbaar (incl. ankers)', unit: '€/st.', value: 40 },
-      paalMontage: { label: 'Paal plaatsen: stellen, aftoppen, vastzetten aan het dak', unit: 's/st.', value: 2700 }
+      paalMontage: { label: 'Paal plaatsen: stellen, aftoppen, vastzetten aan het dak', unit: 's/st.', value: 2700 },
+      zijwandM2: { label: 'Zijwand overkapping (regelwerk, cementgebonden plaat en stuc aan beide kanten, fundering)', unit: '€/m²', value: 140 },
+      zijwandMontage: { label: 'Zijwand overkapping maken en plaatsen', unit: 's/m²', value: 5400 }
     }
   },
 

js/cost/cost-model.js

@@ -155,6 +155,8 @@ window.CostModel = (() => {
       add(el, 'Gevel', 'Gevel', `Vochtdoek (${fmtM(doekM)} m¹ wand)`, doek, 'm²', doek * G.vochtdoekM2, doekM * G.vochtdoekMontageM);
       const rabat = p.buitenMateriaal === 'vochtdoek' ? (st.rabatAreaM2 || 0) : 0;
       add(el, 'Gevel', 'Gevel', 'Rabat', rabat, 'm²', rabat * G.rabatM2, rabat * G.rabatMontage);
+      const fels = p.buitenMateriaal === 'vochtdoek' ? (st.felsAreaM2 || 0) : 0;
+      add(el, 'Gevel', 'Gevel', 'Felsplaten (staande naad)', fels, 'm²', fels * (G.felsM2 || 0), fels * (G.felsMontage || 0));
       const steen = (st.stoneAreaM2 || 0) + (st.trasraamStoneAreaM2 || 0);
       add(el, 'Gevel', 'Gevel', 'Steenstrips', steen, 'm²', steen * G.steenM2, steen * G.steenMontage);
       const stuc = st.stucAreaM2 || 0;
@@ -242,6 +244,11 @@ window.CostModel = (() => {
       const pp = totals.posts;
       add(wo, 'Hout', 'Dak', `${pp.wood} palen ${pp.size}×${pp.size} mm (${pp.count} st.)`, pp.lengthM, 'm', pp.m3 * D.paalHoutM3, pp.count * D.paalMontage);
       add(wo, 'Staal', 'Dak', 'Paalvoeten', pp.count, 'st.', pp.count * D.paalvoet, 0);
+      add(wo, 'Gevel', 'Dak', `Zijwand overkapping (${pp.walls || 0} st.)`, pp.wallM2 || 0, 'm²', (pp.wallM2 || 0) * (D.zijwandM2 || 0), (pp.wallM2 || 0) * (D.zijwandMontage || 0));
+      // Buitenkant zoals de gevel ernaast (stuc zit al in de zijwand).
+      const G = S.gevel, oo = pp.outsideM2 || {};
+      [['fels', 'felsplaten', G.felsM2, G.felsMontage], ['rabat', 'rabat', G.rabatM2, G.rabatMontage], ['steen', 'steenstrips', G.steenM2, G.steenMontage]].forEach(([k, label, m2, sec]) =>
+        add(wo, 'Gevel', 'Gevel', `Zijwand overkapping buitenzijde ${label}`, oo[k] || 0, 'm²', (oo[k] || 0) * (m2 || 0), (oo[k] || 0) * (sec || 0)));
     }
     if (parts.sandwich) {
       const sw = parts.sandwich;

js/cost/cost-settings.js

@@ -24,13 +24,13 @@ window.CostSettings = (() => {
         <div class="cs-body"></div>
         <div class="material-info">Bedragen excl. btw. De CSV's in kosten/ zijn leidend: Toepassen geldt tot herladen; om een wijziging te houden "intern.csv downloaden" en het bestand in kosten/ vervangen, of met "Wijzigingen downloaden" alleen de aangepaste velden (met de standaardwaarde ernaast) opslaan. Prijzen pas je aan in leveranciers.csv (CSV = daaruit, anders noodwaarde). Een veld dat afwijkt van intern.csv is gemarkeerd.</div>
         <div class="modal-footer">
-          <button type="button" class="io-btn" data-cs="reset">Standaard</button>
+          <button type="button" class="ui-btn" data-cs="reset">Standaard</button>
-          <button type="button" class="io-btn" data-cs="export">intern.csv downloaden</button>
+          <button type="button" class="ui-btn" data-cs="export">intern.csv downloaden</button>
-          <button type="button" class="io-btn" data-cs="export-changes" title="Alleen de velden die afwijken van intern.csv">Wijzigingen downloaden</button>
+          <button type="button" class="ui-btn" data-cs="export-changes" title="Alleen de velden die afwijken van intern.csv">Wijzigingen downloaden</button>
-          <button type="button" class="io-btn" data-cs="import">Importeren&hellip;</button>
+          <button type="button" class="ui-btn" data-cs="import">Importeren&hellip;</button>
           <span style="flex:1"></span>
-          <button type="button" class="io-btn" data-cs="cancel">Annuleren</button>
+          <button type="button" class="ui-btn" data-cs="cancel" data-esc>Annuleren</button>
-          <button type="button" class="material-toggle-btn active" data-cs="save" style="flex:none; padding:6px 18px;">Toepassen</button>
+          <button type="button" class="ui-btn ui-btn-primary" data-cs="save">Toepassen</button>
         </div>
         <input type="file" data-file="import" accept=".csv,.json,text/csv,application/json,text/plain" style="display:none">
         <input type="file" data-file="leveranciers" accept=".csv,text/csv,text/plain" style="display:none">

js/elektra/elektra-model.js

@@ -143,9 +143,68 @@ window.ElektraModel = (() => {
     return null;
   }
 
-  function makeRouter(units) {
+  // Gaat het stuk p→q (wereld, mm) door een raam of deur? Een wand telt over zijn dikte plus 5 mm, de opening 1 mm
+  // kleiner: een buis naast de opening of erboven/eronder mag.
+  function makeOpeningTest(units, interior) {
+    const pieces = [];
+    units.forEach(u => u.walls.forEach(w => w.pieces.forEach(p => { if (p.config.openings.length) pieces.push(p); })));
+    interior.forEach(p => { if (p.config.openings.length) pieces.push(p); });
+    const clip = (r, a, b, lo, hi) => {
+      const d = b - a;
+      if (Math.abs(d) < 1e-9) return a > lo && a < hi ? r : null;
+      let t0 = (lo - a) / d, t1 = (hi - a) / d;
+      if (t0 > t1) [t0, t1] = [t1, t0];
+      return Math.max(r[0], t0) < Math.min(r[1], t1) ? [Math.max(r[0], t0), Math.min(r[1], t1)] : null;
+    };
+    return (p, q) => pieces.some(pc => {
+      const pl = pc.place, c = Math.cos(pl.rotY), s = Math.sin(pl.rotY), half = pl.thickness / 2 + 5;
+      const loc = (v) => { const dx = v.x - pl.cx, dz = v.z - pl.cz; return { u: dx * c - dz * s + pl.width / 2, n: dx * s + dz * c, y: v.y - pl.floorTop }; };
+      const A = loc(p), B = loc(q);
+      const inWall = clip([0, 1], A.n, B.n, -half, half);
+      return !!inWall && pc.config.openings.some(op => {
+        let r = clip(inWall, A.u, B.u, op.x + 1, op.x + op.w - 1);
+        r = r && clip(r, A.y, B.y, op.y + 1, WallModel.openingTopMax(op) - 1);
+        if (!r) return false;
+        // Schuine bovenkant: alleen onder de daklijn van de opening.
+        return [0, 0.25, 0.5, 0.75, 1].some(k => {
+          const t = r[0] + (r[1] - r[0]) * k, u = A.u + (B.u - A.u) * t, y = A.y + (B.y - A.y) * t;
+          return y < WallModel.openingTopAt(op, u) - 1;
+        });
+      });
+    });
+  }
+
+  // rooms: leidingen lopen boven een vals plafond, niet tegen de onderkant van een hoog dak.
+  // blocked(p, q): het stuk gaat door een wandopening (makeOpeningTest).
+  function makeRouter(units, rooms, blocked) {
     const unitAt = (x, z) => units.find(u => x >= u.rect.x0 - 1 && x <= u.rect.x1 + 1 && z >= u.rect.z0 - 1 && z <= u.rect.z1 + 1) || null;
-    const ceilAt = (x, z) => {
+    // Vals plafond (mm boven vloer) van de ruimte op (x,z): undefined = in een wand of naad (geen gebied), null = geen
+    // vals plafond (ook een gebied zonder functie: niet het plafond van de buurruimte door de wand heen overnemen).
+    const roomPlenum = (x, z) => {
+      if (!rooms || !rooms.roomAt) return undefined;
+      const r = rooms.roomAt(x, z);
+      if (r) return r.ceilingActive ? r.ceiling : null;
+      return rooms.regionAt && rooms.regionAt(x, z) ? null : undefined;
+    };
+    // Absoluut; in een binnenwand het laagste valse plafond ernaast: de leiding gaat daar door de wand, niet omhoog.
+    const plenumAt = (x, z) => {
+      const u = unitAt(x, z);
+      if (!u) return null;
+      let v = roomPlenum(x, z);
+      if (v === undefined) {
+        v = null;
+        [[1, 0], [-1, 0], [0, 1], [0, -1]].forEach(([dx, dz]) => {
+          for (const d of [60, 120, 200, 300]) {
+            const o = roomPlenum(x + dx * d, z + dz * d);
+            if (o === undefined) continue;
+            if (o !== null) v = v === null ? o : Math.min(v, o);
+            break;
+          }
+        });
+      }
+      return v === null ? null : u.layout.floorTop + v;
+    };
+    const roofCeilAt = (x, z) => {
       let u = unitAt(x, z);
       if (!u) u = units.reduce((best, c) => {
         const dx = Math.max(c.rect.x0 - x, 0, x - c.rect.x1), dz = Math.max(c.rect.z0 - z, 0, z - c.rect.z1);
@@ -155,24 +214,159 @@ window.ElektraModel = (() => {
       const r = u.rect;
       return u.roof.ceilingAt(Math.max(r.x0 + 1, Math.min(r.x1 - 1, x)), Math.max(r.z0 + 1, Math.min(r.z1 - 1, z)));
     };
+    // Leidingvlak: het valse plafond waar dat lager ligt dan het dak, anders de onderkant van het dak.
+    const plenumOn = (x, z) => { const v = plenumAt(x, z); return v !== null && v < roofCeilAt(x, z) - 1 ? v : null; };
+    const ceilAt = (x, z) => { const v = plenumOn(x, z); return v !== null ? v : roofCeilAt(x, z); };
+    const inPlenum = (x, z, y) => y < roofCeilAt(x, z) - 50;
+    // Over het plafond het vlak volgen: knikken in het dak (nok, kil) als tussenpunt, de overgang vals plafond/dak
+    // verticaal op de grens (in de wand), zodat de buis nooit los door de ruimte of buiten het dak loopt.
+    function followCeiling(pts) {
+      const same = (u, v) => (u === null && v === null) || (u !== null && v !== null && Math.abs(u - v) < 1);
+      const out = [pts[0]];
+      pts.slice(1).forEach((q, i) => {
+        const p = pts[i], len = Math.hypot(q.x - p.x, q.z - p.z);
+        if (p.ceil && q.ceil && !p.floor && !q.floor && len > 1) {
+          const at = (t) => ({ x: p.x + (q.x - p.x) * t, z: p.z + (q.z - p.z) * t });
+          const hOf = (pt, st) => st !== null ? st : roofCeilAt(pt.x, pt.z);
+          const mk = (pt, y) => Object.assign({}, p, pt, { y, wall: null, ceil: true, floor: false, plenum: inPlenum(pt.x, pt.z, y) });
+          const n = Math.max(2, Math.ceil(len / 100));
+          // Begin/eind op een wandvlak 50 mm de ruimte in meten, net als top(): anders telt de buurruimte achter de wand mee.
+          const probe = (pt, e) => e.wall && e.wall.n ? { x: pt.x + e.wall.n.x * 50, z: pt.z + e.wall.n.z * 50 } : pt;
+          const S = Array.from({ length: n + 1 }, (_, k) => {
+            const pt = at(k / n), pr = k === 0 ? probe(pt, p) : k === n ? probe(pt, q) : pt, st = plenumOn(pr.x, pr.z);
+            return { t: k / n, pt, st, y: hOf(pt, st) };
+          });
+          for (let k = 1; k <= n; k++) {
+            const A = S[k - 1], B = S[k];
+            if (!same(A.st, B.st)) {
+              let lo = A.t, hi = B.t;
+              for (let it = 0; it < 10; it++) { const m = (lo + hi) / 2, pm = at(m); if (same(plenumOn(pm.x, pm.z), A.st)) lo = m; else hi = m; }
+              const pb = at((lo + hi) / 2);
+              out.push(mk(pb, hOf(pb, A.st)), mk(pb, hOf(pb, B.st)));
+            } else if (k < n && same(B.st, S[k + 1].st) && Math.abs(A.y - 2 * B.y + S[k + 1].y) > 2) out.push(mk(B.pt, B.y));
+          }
+        }
+        out.push(q);
+      });
+      return out;
+    }
     const floorAt = (x, z) => { const u = unitAt(x, z) || units[0]; return u.layout.floorTop; };
+    const clampTo = (v, lo, hi) => lo > hi ? (lo + hi) / 2 : Math.max(lo, Math.min(hi, v));
+    const segInside = (p, q) => {
+      const n = Math.max(1, Math.ceil(Math.hypot(q.x - p.x, q.z - p.z) / 50));
+      for (let k = 0; k <= n; k++) if (!unitAt(p.x + (q.x - p.x) * k / n, p.z + (q.z - p.z) * k / n)) return false;
+      return true;
+    };
+    // Punt buiten de woning (gevellamp, dakrandspot): eerst loodrecht naar de dichtstbijzijnde unit.
+    const clampIn = (p) => {
+      if (unitAt(p.x, p.z)) return null;
+      let best = null;
+      units.forEach(u => {
+        const r = u.rect, x = clampTo(p.x, r.x0 + 1, r.x1 - 1), z = clampTo(p.z, r.z0 + 1, r.z1 - 1), d = Math.hypot(x - p.x, z - p.z);
+        if (!best || d < best.d) best = { x, z, d };
+      });
+      return best && { x: best.x, z: best.z };
+    };
+    // Knikpunten in de plattegrond tussen a en b (exclusief), haaks en binnen de units: bij een L- of T-vorm mag de
+    // knik niet in de lege hoek buiten de woning vallen. Eerst x dan z (zoals altijd), anders z dan x, anders via een unit.
+    function corners(a, b, viaCeiling) {
+      const A = clampIn(a), B = clampIn(b), pa = A || a, pb = B || b;
+      const cands = [[{ x: pb.x, z: pa.z }], [{ x: pa.x, z: pb.z }]];
+      units.forEach(u => {
+        const r = u.rect, xm = clampTo((pa.x + pb.x) / 2, r.x0 + 150, r.x1 - 150), zm = clampTo((pa.z + pb.z) / 2, r.z0 + 150, r.z1 - 150);
+        cands.push([{ x: xm, z: pa.z }, { x: xm, z: pb.z }], [{ x: pa.x, z: zm }, { x: pb.x, z: zm }]);
+      });
+      let best = null;
+      cands.forEach(c => {
+        const pts = [pa].concat(c, [pb]);
+        if (!pts.slice(1).every((q, i) => segInside(pts[i], q))) return;
+        let len = pts.slice(1).reduce((t, q, i) => t + Math.abs(q.x - pts[i].x) + Math.abs(q.z - pts[i].z), 0);
+        // Over het plafond telt op- en neergaan mee: liever door een laag vals plafond dan over de nok.
+        if (viaCeiling) pts.slice(1).forEach((q, i) => {
+          const p = pts[i], m = Math.max(1, Math.ceil(Math.hypot(q.x - p.x, q.z - p.z) / 200));
+          let prev = ceilAt(p.x, p.z);
+          for (let k = 1; k <= m; k++) { const y = ceilAt(p.x + (q.x - p.x) * k / m, p.z + (q.z - p.z) * k / m); len += Math.abs(y - prev); prev = y; }
+        });
+        if (!best || len < best.len - 1) best = { len, c };
+      });
+      return [A].concat(best ? best.c : cands[0], [B]).filter(Boolean)
+        .filter(q => Math.hypot(q.x - a.x, q.z - a.z) > 0.5 && Math.hypot(q.x - b.x, q.z - b.z) > 0.5);
+    }
+    const strictlyInside = (x, z) => units.some(u => x > u.rect.x0 + 5 && x < u.rect.x1 - 5 && z > u.rect.z0 + 5 && z < u.rect.z1 - 5);
+    const clear = (pts) => !blocked || pts.slice(1).every((q, i) => !blocked(pts[i], q));
+    // Wandpunt dat recht omhoog/omlaag door een raam of deur zou gaan (wcd onder een raam, meterkast onder een
+    // bovenlicht): eerst op dezelfde hoogte opzij tot naast de opening (stijl + 60 mm), de dichtstbijzijnde kant
+    // die vrij is. yTo(punt) = hoogte waar de leiding heen gaat. null = recht kan, of nergens plek.
+    function sidestep(p, yTo) {
+      const f = p.face;
+      if (!f || !blocked || !blocked(p, { x: p.x, y: yTo(p), z: p.z })) return null;
+      const y = p.y - f.piece.place.floorTop, u0 = uAt(f, p), lo = Math.min(y, yTo(p) - f.piece.place.floorTop);
+      const cands = [];
+      f.piece.config.openings.forEach(op => {
+        if (WallModel.openingTopMax(op) > lo) cands.push(op.x - f.sw - 60, op.x + op.w + f.sw + 60);
+      });
+      const pick = cands.filter(u => u > f.u0 + 50 && u < f.u1 - 50).sort((m, n) => Math.abs(m - u0) - Math.abs(n - u0)).find(u => {
+        const q = Object.assign({}, p, facePoint(f, u, y, 0));
+        return !blocked(p, q) && !blocked(q, { x: q.x, y: yTo(q), z: q.z });
+      });
+      return pick === undefined ? null : Object.assign({}, p, facePoint(f, pick, y, 0));
+    }
+    // Gevellamp naar gevellamp: langs de gevel (om de hoeken heen), nooit dwars door de woning.
+    function outside(a, b) {
+      const gap = (p) => Math.min(...units.map(u => Math.max(u.rect.x0 - p.x, 0, p.x - u.rect.x1) + Math.max(u.rect.z0 - p.z, 0, p.z - u.rect.z1)));
+      const d = Math.max(60, gap(a), gap(b));
+      const cands = [[{ x: b.x, z: a.z }], [{ x: a.x, z: b.z }]];
+      units.forEach(u => {
+        [u.rect.x0 - d, u.rect.x1 + d].forEach(x => cands.push([{ x, z: a.z }, { x, z: b.z }]));
+        [u.rect.z0 - d, u.rect.z1 + d].forEach(z => cands.push([{ x: a.x, z }, { x: b.x, z }]));
+      });
+      const free = (p, q) => {
+        const n = Math.max(1, Math.ceil(Math.hypot(q.x - p.x, q.z - p.z) / 50));
+        for (let k = 1; k < n; k++) if (strictlyInside(p.x + (q.x - p.x) * k / n, p.z + (q.z - p.z) * k / n)) return false;
+        return true;
+      };
+      let best = null;
+      cands.forEach(c => {
+        const pts = [a].concat(c, [b]);
+        if (!pts.slice(1).every((q, i) => free(pts[i], q))) return;
+        const len = pts.slice(1).reduce((t, q, i) => t + Math.abs(q.x - pts[i].x) + Math.abs(q.z - pts[i].z), 0);
+        if (!best || len < best.len - 1) best = { len, c };
+      });
+      return best ? best.c : [strictlyInside(b.x, a.z) ? { x: a.x, z: b.z } : { x: b.x, z: a.z }];
+    }
     function path(a, b) {
-      const P = (p, wall, ceil, floor) => ({ x: p.x, y: p.y, z: p.z, wall: wall || null, ceil: !!ceil, floor: !!floor });
+      const P = (p, wall, ceil, floor) => ({ x: p.x, y: p.y, z: p.z, wall: wall || null, ceil: !!ceil, floor: !!floor, plenum: !!ceil && inPlenum(p.x, p.z, p.y) });
       if (a.mount === 'vloer' || b.mount === 'vloer') {
         const fa = floorAt(a.x, a.z) - FLOOR_DEPTH, fb = floorAt(b.x, b.z) - FLOOR_DEPTH;
-        return [P(a, a.face, false, a.mount === 'vloer'), P({ x: a.x, y: fa, z: a.z }, a.face, false, true), P({ x: b.x, y: fa, z: a.z }, null, false, true),
+        const A2 = a.mount === 'vloer' ? null : sidestep(a, () => fa), B2 = b.mount === 'vloer' ? null : sidestep(b, () => fb);
-          P({ x: b.x, y: fb, z: b.z }, b.face, false, true), P(b, b.face, false, b.mount === 'vloer')];
+        const a2 = A2 || a, b2 = B2 || b;
+        return [P(a, a.face, false, a.mount === 'vloer')].concat(A2 ? [P(A2, a.face)] : [], [P({ x: a2.x, y: fa, z: a2.z }, a.face, false, true)])
+          .concat(corners(a2, b2).map(c => P({ x: c.x, y: fa, z: c.z }, null, false, true)),
+            [P({ x: b2.x, y: fb, z: b2.z }, b.face, false, true)], B2 ? [P(B2, b.face)] : [], [P(b, b.face, false, b.mount === 'vloer')]);
       }
-      if (a.face && a.face === b.face) return [P(a, a.face), P({ x: a.x, y: b.y, z: a.z }, a.face), P(b, b.face)];
+      // Langs dezelfde wand: eerst verticaal of eerst horizontaal; zit er een deur of raam tussen, dan via het plafond.
-      if (a.mount === 'buiten' && b.mount === 'buiten') return [P(a), P({ x: b.x, y: a.y, z: a.z }), P(b)];
+      if (a.face && a.face === b.face) {
-      const top = (p) => p.mount === 'plafond' ? p.y : ceilAt(p.x, p.z);
+        const viaA = [P(a, a.face), P({ x: a.x, y: b.y, z: a.z }, a.face), P(b, b.face)];
-      const ya = top(a), yb = top(b), dropB = Math.abs(yb - b.y) > 1;
+        const viaB = [P(a, a.face), P({ x: b.x, y: a.y, z: b.z }, a.face), P(b, b.face)];
+        if (clear(viaA)) return viaA;
+        if (clear(viaB)) return viaB;
+      }
+      if (a.mount === 'buiten' && b.mount === 'buiten') return [P(a)].concat(outside(a, b).map(c => P({ x: c.x, y: a.y, z: c.z })), [P(b)]);
+      // Wandpunt: de plafondhoogte iets de ruimte in meten (de wand zelf hoort bij geen ruimte).
+      const top = (p) => p.mount === 'plafond' ? p.y : p.face && p.face.n ? ceilAt(p.x + p.face.n.x * 50, p.z + p.face.n.z * 50) : ceilAt(p.x, p.z);
+      const A2 = a.mount === 'plafond' ? null : sidestep(a, top), B2 = b.mount === 'plafond' ? null : sidestep(b, top);
+      const a2 = A2 || a, b2 = B2 || b;
+      const ya = top(a2), yb = top(b2), dropB = Math.abs(yb - b.y) > 1;
       const pts = [P(a, a.face, a.mount === 'plafond')];
-      if (Math.abs(ya - a.y) > 1) pts.push(P({ x: a.x, y: ya, z: a.z }, a.face, true));
+      if (A2) pts.push(P(A2, a.face));
-      pts.push(P({ x: b.x, y: ceilAt(b.x, a.z), z: a.z }, null, true));
+      if (Math.abs(ya - a.y) > 1) pts.push(P({ x: a2.x, y: ya, z: a2.z }, a.face, true));
-      pts.push(P({ x: b.x, y: yb, z: b.z }, dropB ? b.face : null, true));
+      corners(a2, b2, true).forEach(c => pts.push(P({ x: c.x, y: ceilAt(c.x, c.z), z: c.z }, null, true)));
-      if (dropB) pts.push(P(b, b.face, false));
+      pts.push(P({ x: b2.x, y: yb, z: b2.z }, dropB ? b.face : null, true));
-      return pts;
+      if (dropB) {
+        if (B2) pts.push(P(B2, b.face));
+        pts.push(P(b, b.face, false));
+      }
+      return followCeiling(pts);
     }
     const length = (pts) => pts.slice(1).reduce((s, q, i) => s + Math.hypot(q.x - pts[i].x, q.y - pts[i].y, q.z - pts[i].z), 0);
     const cost = (a, b) => Math.abs(a.x - b.x) + Math.abs(a.z - b.z) + Math.abs(a.y - b.y);
@@ -201,7 +395,8 @@ window.ElektraModel = (() => {
       groups: [], runs: [], cables: [], wires: [], conduits: [], materials: [], warnings: [], items: [], faces: []
     };
     if (!s.enabled || !units.length) return out;
-    const R = makeRouter(units);
+    const blocked = makeOpeningTest(units, interior);
+    const R = makeRouter(units, rooms, blocked);
     const faces = {};
     units.forEach(u => { faces[u.id] = facesOf(u, interior); });
     const faceOfPiece = (u, p) => faces[u.id].find(f => f.piece === p && f.side === -1);
@@ -522,7 +717,7 @@ window.ElektraModel = (() => {
     });
     if (mkLow) out.apps.forEach(a => addRun(APPLIANCES[a.app].cable, mkLow, Object.assign({}, a.pos, { mount: 'wand', face: a.face, name: a.code }), a.group));
 
-    separateRuns(out.runs);
+    separateRuns(out.runs, blocked);
     const holesOf = makeHoleCounter(units, R);
     out.runs.forEach(r => {
       r.rawMM = R.length(r.path);
@@ -611,7 +806,7 @@ window.ElektraModel = (() => {
   }
 
   // Uitzondering: het laatste stuk naar de meterkast; daar komen de buizen tegen elkaar aan de kast binnen.
-  function separateRuns(runs) {
+  function separateRuns(runs, blocked) {
     const add = (p, d, k) => Object.assign({}, p, { x: p.x + d.x * k, y: p.y + d.y * k, z: p.z + d.z * k });
     const axisOf = (p, q) => {
       const dx = Math.abs(q.x - p.x), dy = Math.abs(q.y - p.y), dz = Math.abs(q.z - p.z);
@@ -682,6 +877,7 @@ window.ElektraModel = (() => {
             const kk = sign * k * step, p2 = add(p, dir, kk), q2 = add(q, dir, kk), s2 = seg(r, p2, q2, rad);
             const j1 = seg(r, p, p2, rad), j2 = seg(r, q2, q, rad);
             if (conflict(s2) || (!freeStart && conflict(j1)) || (!freeEnd && conflict(j2))) continue;
+            if (blocked && (blocked(p2, q2) || blocked(p, p2) || blocked(q2, q))) continue;
             pts = pts.slice(0, i + 1).concat([p2, q2], pts.slice(i + 1));
             placed.push(s2, j1, j2);
             i += 2;
@@ -735,13 +931,13 @@ window.ElektraModel = (() => {
       conduit
     };
   }
-  function build3D(el, materials, stage) {
+  // rough: buizen en inbouwdozen (in de wand en boven het plafond); uit bij de render-export.
+  function build3D(el, materials, layers, rough) {
     const toM = 0.001, group = new THREE.Group();
     if (!el || !el.enabled) return group;
     const mats = materials || createMaterials();
     mats.plateMaterial.color.setHex(PLATE_COLORS[el.settings.plateColor].hex);
-    const st = BuildStages.clamp(stage), show = (key) => BuildStages.shows(st, key);
+    if (!ViewLayers.shows(layers, 'elektra')) return group;
-    const rough = show('elektra') && !show('beplating');
     const box = (w, h, d, c, rotY, mat) => {
       const mesh = new THREE.Mesh(new THREE.BoxGeometry(w * toM, h * toM, d * toM), mat);
       mesh.position.set(c.x * toM, c.y * toM, c.z * toM);
@@ -750,18 +946,18 @@ window.ElektraModel = (() => {
       return mesh;
     };
     const k = el.meterkast;
-    if (k && show('elektra')) {
+    if (k) {
       box(k.w, k.h, k.d, k.center, k.rotY, mats.kastMaterial);
       const front = facePoint(k.face, k.u, k.y + k.h / 2, k.d + 2);
       box(k.w - 30, k.h - 30, 4, front, k.rotY, mats.deurMaterial);
     }
-    if (show('afwerking')) {
+    if (ViewLayers.shows(layers, 'afwerking')) {
       el.combos.forEach(c => box(c.width, PLATE, 10, c.center, c.rotY, mats.plateMaterial));
       el.wcds.forEach(w => box(WCD_W, PLATE, 12, w.center, w.rotY, mats.plateMaterial));
       el.apps.forEach(a => box(PLATE, PLATE, 12, a.center, a.rotY, mats.plateMaterial));
       el.floorWcds.forEach(w => box(130, 8, 130, { x: w.x, y: w.y + 4, z: w.z }, 0, mats.plateMaterial));
     }
-    if (!rough) return group;
+    if (rough === false) return group;
 
     const up = new THREE.Vector3(0, 1, 0);
     const shift = (p) => ({
@@ -859,7 +1055,7 @@ window.ElektraModel = (() => {
           } else {
             n += bom.filter(bp => VERTICAL_KINDS.includes(bp.kind) && between(bp.x + f.W / 2, a.u, b.u) && Math.abs(a.y - bp.y) <= bp.length / 2).length;
           }
-        } else if (!vertical && p.ceil && q.ceil) {
+        } else if (!vertical && p.ceil && q.ceil && !(p.plenum && q.plenum)) {
           const mid = { x: (p.x + q.x) / 2, z: (p.z + q.z) / 2 }, u = R.unitAt(mid.x, mid.z);
           if (u) u.roof.planes.forEach(pl => {
             const dm = roofDeckMap(u, pl), c = clipPlan(p, q, dm.bounds);

js/floor/floor.js

@@ -6,7 +6,10 @@
  */
 
 const FLOOR_TEMPLATE = `
-<div id="floor-app">
+<div id="floor-app" class="ed-app">
+ <div class="ed-main">
+  <div class="ed-toolbar" id="floor-toolbar"></div>
+  <div class="ed-views">
   <div id="floor-left-column">
     <div id="floor-pane-2d-container">
       <div class="pane-2d-sub" id="floor-pane-top">
@@ -18,7 +21,15 @@ const FLOOR_TEMPLATE = `
         <canvas id="floor-canvas-section"></canvas>
       </div>
     </div>
-    <div id="floor-control-panel">
+  </div>
+  <div id="floor-right-column">
+    <div id="floor-pane-3d">
+      <div class="pane-label">3D</div>
+    </div>
+  </div>
+  </div>
+ </div>
+    <div id="floor-control-panel" class="ed-panel">
       <div class="io-toolbar">
         <input type="file" id="f-file-import-json" accept="application/json" style="display:none;">
         <span id="f-io-status" class="io-status"></span>
@@ -27,6 +38,7 @@ const FLOOR_TEMPLATE = `
         <button class="tab-btn active" data-tab="floor-tab-main"><i class="bi bi-rulers"></i> Opbouw</button>
         <button class="tab-btn" data-tab="floor-tab-openings"><i class="bi bi-bullseye"></i> Doorvoeren</button>
         <button class="tab-btn" data-tab="floor-tab-chassis"><i class="bi bi-truck"></i> Chassis</button>
+        <button class="tab-btn" data-tab="floor-tab-specs"><i class="bi bi-clipboard-data"></i> Resultaat</button>
       </div>
 
       <div id="floor-tab-main" class="tab-content active">
@@ -57,20 +69,6 @@ const FLOOR_TEMPLATE = `
             <div class="control-group"><label>Afstand max.</label>
               <div><input type="number" id="f-inp-max-sp" value="600" step="10"><span class="unit">mm</span></div></div>
 
-            <div class="divider"></div>
-            <div class="result-row"><span>Vloerbalken</span><span data-spec="joist-count" class="highlight">-</span></div>
-            <div class="result-row"><span>Vloeroppervlak</span><span data-spec="floor-area" class="highlight">-</span></div>
-            <div class="result-row"><span>Volume balkhout</span><span data-spec="joist-m3" class="highlight">-</span></div>
-            <div class="result-row"><span>Gewicht balkhout</span><span data-spec="joist-kg" class="highlight">-</span></div>
-
-            <div class="divider"></div>
-            <div class="result-row"><span>OSB oppervlak</span><span data-spec="osb-m2" class="highlight">-</span></div>
-            <div class="result-row"><span>OSB volume</span><span data-spec="osb-m3" class="highlight">-</span></div>
-            <div class="result-row"><span>OSB gewicht</span><span data-spec="osb-kg" class="highlight">-</span></div>
-
-            <div class="divider"></div>
-            <div class="result-row"><span>Isolatie</span><span data-spec="void-m3" class="highlight">-</span></div>
-            <div class="result-row"><span>Totaal gewicht</span><span data-spec="total-kg" class="highlight">-</span></div>
           </div>
         </div>
       </div>
@@ -82,9 +80,8 @@ const FLOOR_TEMPLATE = `
       </div>
 
       <div id="floor-tab-chassis" class="tab-content">
-        <div class="material-toggle-group">
+        <div class="control-group"><label for="f-chassis-on">Chassis-laag</label>
-          <button type="button" id="f-btn-chassis-toggle" class="material-toggle-btn">Chassis-laag: Uit</button>
+          <div><label class="ui-switch"><input type="checkbox" id="f-chassis-on"><span></span></label></div></div>
-        </div>
         <div class="controls-grid">
           <div>
             <div class="control-group"><label>Wieldiameter</label>
@@ -99,17 +96,9 @@ const FLOOR_TEMPLATE = `
         </div>
         <div id="f-chassis-warning" class="global-warning" style="display:none;"></div>
       </div>
-    </div>
+      <div id="floor-tab-specs" class="tab-content">
-  </div>
-
-  <div id="floor-right-column">
-    <div id="floor-pane-3d">
-      <div class="pane-label">3D</div>
-      <div class="toolbar-3d" id="floor-toolbar-3d"></div>
-    </div>
-
     <div id="floor-specs-panel-3d">
-      <div class="controls-grid">
+      <div>
         <div>
           <div class="spec-section">
             <h1><i class="bi bi-columns-gap"></i> Balken</h1>
@@ -139,6 +128,7 @@ const FLOOR_TEMPLATE = `
     </div>
   </div>
 </div>
+</div>
 
 <div id="wall-project-overlay">
   <div id="wall-project-modal">
@@ -169,8 +159,8 @@ const FLOOR_TEMPLATE = `
       </div>
     </div>
     <div class="modal-footer">
-      <button type="button" id="wall-project-cancel" class="io-btn">Annuleren</button>
+      <button type="button" id="wall-project-cancel" class="ui-btn" data-esc>Annuleren</button>
-      <button type="button" id="wall-project-save" class="material-toggle-btn active" style="flex:none; padding:6px 18px;">Opslaan</button>
+      <button type="button" id="wall-project-save" class="ui-btn ui-btn-primary">Opslaan</button>
     </div>
   </div>
 </div>
@@ -285,16 +275,14 @@ function mountFloorEditor(container, callbacks) {
   document.querySelectorAll('#floor-tab-main input').forEach(inp => inp.addEventListener('input', updateAll));
 
   function syncChassisToggleLabel() {
-    const btn = document.getElementById('f-btn-chassis-toggle');
+    document.getElementById('f-chassis-on').checked = chassis.enabled;
-    btn.classList.toggle('active', chassis.enabled);
-    btn.textContent = 'Chassis-laag: ' + (chassis.enabled ? 'Aan' : 'Uit');
   }
-  document.getElementById('f-btn-chassis-toggle').addEventListener('click', () => {
+  document.getElementById('f-chassis-on').addEventListener('change', (e) => {
-    chassis.enabled = !chassis.enabled;
+    chassis.enabled = e.target.checked;
     syncChassisToggleLabel();
     updateAll();
   });
-  document.querySelectorAll('#floor-tab-chassis input').forEach(inp => inp.addEventListener('input', () => {
+  document.querySelectorAll('#floor-tab-chassis input[type=number]').forEach(inp => inp.addEventListener('input', () => {
     chassis.wheelDiameter = parseFloat(document.getElementById('f-inp-wheel-d').value) || 400;
     chassis.trackWidth = parseFloat(document.getElementById('f-inp-track').value) || 1200;
     chassis.wheelbase = parseFloat(document.getElementById('f-inp-wheelbase').value) || 1200;
@@ -632,19 +620,21 @@ function mountFloorEditor(container, callbacks) {
   let lastResolvedOpenings = [];
   let lastChassisData = { wheels: [], outOfBounds: false };
 
-  createViewFilter(document.getElementById('floor-toolbar-3d'), [
-    { key: 'beplating', label: roofMode ? 'Beplating (plafond + dakleer)' : 'Beplating (OSB-plaat)' }
-  ], (v) => {
-    osbVisible = v.beplating;
-    update3DScene();
-  });
   let skyMode = Skybox.getMode();
   const skyEnv = Skybox.createEnvironment(scene);
   const applySky = () => {
     skyEnv.fitTo(floorGroup3D, 0);
     Skybox.apply(skyMode, { env: skyEnv, grid, controls, sun: dirLight, ambient: floorAmbient, base: { ambient: 0.6, sun: 0.8 }, shadowRoot: floorGroup3D });
   };
-  Skybox.createToggle(document.getElementById('floor-toolbar-3d'), (m) => { skyMode = m; applySky(); });
+  const bar = UI.editorBar(document.getElementById('floor-toolbar'), document.getElementById('floor-app'), {
+    onResize: () => onWindowResize(),
+    layers: {
+      layers: {}, keys: [],
+      extras: [{ key: 'beplating', label: roofMode ? 'Beplating (plafond + dakleer)' : 'Beplating (OSB-plaat)' }],
+      onExtra: (v) => { osbVisible = v.beplating; update3DScene(); }
+    },
+    onSky: (m) => { skyMode = m; applySky(); }
+  });
 
   function update3DScene() {
     if (floorGroup3D) scene.remove(floorGroup3D);
@@ -691,14 +681,6 @@ function mountFloorEditor(container, callbacks) {
   }
   window.addEventListener('resize', onWindowResize);
 
-  function toggleFullscreen3D() {
-    UI.cycle3D(document.getElementById('floor-app'));
-    requestAnimationFrame(onWindowResize);
-  }
-  function toggleFullscreen2D() {
-    UI.toggle2D(document.getElementById('floor-app'));
-    requestAnimationFrame(onWindowResize);
-  }
 
   function getPureState() {
     return {
@@ -748,8 +730,8 @@ function mountFloorEditor(container, callbacks) {
     },
     exportDesign,
     triggerImport,
-    toggleFullscreen3D,
+    setView: bar.setView,
-    toggleFullscreen2D,
+    viewState: bar.viewState,
     openProjectProperties,
     getStateJson: getPureState,
     loadStateJson: applyPureState

js/house/house-dxf.js

@@ -200,6 +200,7 @@ window.HouseDxf = (() => {
       const s = pp.size / 2;
       dxf.polyline([{ x: pp.x - s, z: pp.z - s }, { x: pp.x + s, z: pp.z - s }, { x: pp.x + s, z: pp.z + s }, { x: pp.x - s, z: pp.z + s }].map(T), true, 'PL-PALEN');
     });
+    parts.posts.walls.forEach(w => dxf.polyline([{ x: w.x0, z: w.z0 }, { x: w.x1, z: w.z0 }, { x: w.x1, z: w.z1 }, { x: w.x0, z: w.z1 }].map(T), true, 'PL-PALEN'));
     (parts.chimneys || []).forEach(ch => {
       dxf.polyline(ch.footprint.map(T), true, 'PL-SCHOORSTEEN');
       dxf.polyline(ch.flueFootprint.map(T), true, 'PL-SCHOORSTEEN');

js/house/house-ifc.js

@@ -49,19 +49,20 @@ window.HouseIfc = (() => {
     };
   }
 
-  function build(state, stage) {
+  // rough: buizen en dozen bouwen; de plaatfase verzamelt alleen platen en heeft ze niet nodig.
+  function build(state, layers, rough) {
     const M = materialsSet();
     const parts = HouseModel.computeParts(state, {
       wallMaterials: M.wall, floorMaterials: M.floor, roofMaterials: M.roof, elektraMaterials: M.elektra, postMaterials: M.post,
-      stage, lampenVisible: false
+      layers, elektraRough: rough
     });
     HouseModel.placeGroups(parts);
     return { parts, classify: classifier(M) };
   }
 
   function generate(state) {
-    const frame = build(state, BuildStages.INDEX.elektra);
+    const frame = build(state, ViewLayers.upTo(1), true);
-    const sheet = build(state, BuildStages.INDEX.beplating);
+    const sheet = build(state, ViewLayers.upTo(2), false);
     const parts = frame.parts;
     if (!parts.units.length) throw new Error('geen units in het ontwerp');
     const bx0 = Math.min(...parts.rects.map(r => r.x0)), bz1 = Math.max(...parts.rects.map(r => r.z1));

js/house/house-model.js

@@ -34,7 +34,7 @@ window.HouseModel = (() => {
   function createDefaultSettings() {
     return {
       spacing: { exterior: { min: 240, max: 480 }, interior: { min: 300, max: 600 } },
-      facade: { type: 'rabat', stone: 'K490', rabatColor: 'naturel', stucColor: 'wit' },
+      facade: { type: 'rabat', stone: 'K490', rabatColor: 'naturel', stucColor: 'wit', felsColor: 'antraciet' },
       cladding: 'horizontaal',
       trasraam: { enabled: true, height: WallModel.TRASRAAM_DEFAULT_MM, finish: 'cementplaat' },
       interiorPaint: true,
@@ -54,7 +54,7 @@ window.HouseModel = (() => {
     return { id, attach, unit, roof: RoofModel.createDefaultRoof(unit.floor), lighting: LightingModel.createDefaultUnitLighting(), facade: { walls: {} } };
   }
 
-  const FACADE_TYPES = { rabat: 'Rabat', steen: 'Steen', stuc: 'Stucwerk' };
+  const FACADE_TYPES = { rabat: 'Rabat', steen: 'Steen', stuc: 'Stucwerk', fels: 'Felsplaten' };
   function facadeFor(state, u, side, piece) {
     const f = state.settings.facade;
     const ow = (u.facade && u.facade.walls && u.facade.walls[side]) || null;
@@ -62,15 +62,18 @@ window.HouseModel = (() => {
     const type = o && FACADE_TYPES[o.type] ? o.type : f.type;
     const stone = o && o.type === 'steen' && WallModel.isStoneFinish(o.stone) ? o.stone : f.stone;
     const stuc = o && o.type === 'stuc' && WallModel.isStucColor(o.stuc) ? o.stuc : f.stucColor;
-    return { type, stone, stuc, override: !!o };
+    const fels = o && o.type === 'fels' && WallModel.isFelsColor(o.fels) ? o.fels : f.felsColor;
+    return { type, stone, stuc, fels, override: !!o };
   }
   function facadeMaterials(state, fc) {
     const tr = state.settings.trasraam;
     const trasraam = tr.enabled ? WallModel.trasraamFor(tr.height, tr.finish) : null;
     const cladding = state.settings.cladding;
-    if (fc.type === 'steen') return { exterior: 'cementplaat', stone: fc.stone, stuc: null, cladding, trasraam, rabatColor: null };
+    if (fc.type === 'steen') return { exterior: 'cementplaat', stone: fc.stone, stuc: null, cladding, trasraam, rabatColor: null, fels: null };
-    if (fc.type === 'stuc') return { exterior: 'cementplaat', stone: null, stuc: fc.stuc, cladding, trasraam, rabatColor: null };
+    if (fc.type === 'stuc') return { exterior: 'cementplaat', stone: null, stuc: fc.stuc, cladding, trasraam, rabatColor: null, fels: null };
-    return { exterior: 'vochtdoek', stone: null, stuc: null, cladding, trasraam, rabatColor: state.settings.facade.rabatColor };
+    // Felsplaten: opbouw als verticale rabat (latten liggend), de banen staan altijd.
+    if (fc.type === 'fels') return { exterior: 'vochtdoek', stone: null, stuc: null, cladding: 'verticaal', trasraam, rabatColor: null, fels: fc.fels };
+    return { exterior: 'vochtdoek', stone: null, stuc: null, cladding, trasraam, rabatColor: state.settings.facade.rabatColor, fels: null };
   }
 
   function newModelState(naam) {
@@ -154,6 +157,7 @@ window.HouseModel = (() => {
     S.lighting.mode = 'gevel';
     S.lighting.direction = 'both';
     if (S.elektra && S.elektra.apparaten) Object.assign(S.elektra.apparaten, { koken: true, oven: true, vaatwasser: true });
+    if (S.elektra) S.elektra.plateColor = 'antraciet';
 
     const A = createUnitEntry('A', null, { width: 11240, depth: 3600, height: H, windowOn: [] });
     const B = createUnitEntry('B', { to: 'A', side: 'achter', align: 'start', offset: 0 }, { width: 10600, depth: 3600, height: H, windowOn: [] });
@@ -243,6 +247,7 @@ window.HouseModel = (() => {
     S.lighting.mode = 'gevel';
     S.lighting.direction = 'both';
     if (S.elektra && S.elektra.apparaten) Object.assign(S.elektra.apparaten, { koken: true, oven: true, vaatwasser: true });
+    if (S.elektra) S.elektra.plateColor = 'antraciet';
 
     const A = createUnitEntry('A', null, { width: W, depth: DA, height: H, windowOn: [] });
     const B = createUnitEntry('B', { to: 'A', side: 'achter', align: 'start', offset: 0 }, { width: W, depth: DB, height: H, windowOn: [] });
@@ -309,6 +314,7 @@ window.HouseModel = (() => {
     S.lighting.mode = 'spots';
     S.lighting.direction = 'both';
     if (S.elektra && S.elektra.apparaten) Object.assign(S.elektra.apparaten, { koken: true, oven: true, vaatwasser: true });
+    if (S.elektra) S.elektra.plateColor = 'antraciet';
 
     const A = createUnitEntry('A', null, { width: 14000, depth: D, height: LO, windowOn: [] });
     const B = createUnitEntry('B', { to: 'A', side: 'achter', align: 'end', offset: 0 }, { width: 4600, depth: 3000, height: LO, windowOn: [] });
@@ -383,6 +389,7 @@ window.HouseModel = (() => {
     S.lighting.mode = 'spots';
     S.lighting.direction = 'both';
     if (S.elektra && S.elektra.apparaten) Object.assign(S.elektra.apparaten, { koken: true, oven: true, vaatwasser: true });
+    if (S.elektra) S.elektra.plateColor = 'antraciet';
 
     const A = createUnitEntry('A', null, { width: W, depth: D, height: LO, windowOn: [] });
     const B = createUnitEntry('B', { to: 'A', side: 'achter', align: 'start', offset: 0 }, { width: W, depth: D, height: LO, windowOn: [] });
@@ -473,6 +480,7 @@ window.HouseModel = (() => {
     S.lighting.mode = 'spots';
     S.lighting.direction = 'both';
     if (S.elektra && S.elektra.apparaten) Object.assign(S.elektra.apparaten, { koken: true, oven: true, vaatwasser: true });
+    if (S.elektra) S.elektra.plateColor = 'antraciet';
 
     const A = createUnitEntry('A', null, { width: 9200 - V, depth: D, height: LO, windowOn: [] });
     const B = createUnitEntry('B', { to: 'A', side: 'achter', align: 'end', offset: 0 }, { width: 9200, depth: D, height: LO, windowOn: [] });
@@ -567,6 +575,7 @@ window.HouseModel = (() => {
     S.lighting.mode = 'spots';
     S.lighting.direction = 'both';
     if (S.elektra && S.elektra.apparaten) Object.assign(S.elektra.apparaten, { koken: true, oven: true, vaatwasser: true });
+    if (S.elektra) S.elektra.plateColor = 'antraciet';
 
     const A = createUnitEntry('A', null, { width: 13000, depth: D, height: LO, windowOn: [] });
     const B = createUnitEntry('B', { to: 'A', side: 'achter', align: 'start', offset: 0 }, { width: 13000, depth: D, height: LO, windowOn: [] });
@@ -654,6 +663,103 @@ window.HouseModel = (() => {
     return st;
   }
 
+  // Model Reest (examples/ontwerp_reest.pdf): 12,9 × 7,85 m. Hoofdvolume 11,5 × 4,8 m onder één lessenaarsdak (hoog
+  // aan de noordgevel) dat aan de westkop 1,4 m doorloopt als overkapping bij de voordeur, aan de zuidkant dicht met
+  // een witte zijwand (PostModel sideWall, geen palen). 4,8 m is te diep voor één unit: twee units (3,4 + 1,4 m, de
+  // naad ten zuiden van het glas in de westgevel) met elk een lessenaar in hetzelfde vlak. Aan de noordwestkant een
+  // aanbouw van 3,89 × 3,05 m met plat dak (toilet, berging, entree), die met een open doorgang op de woonkamer
+  // uitkomt; de voordeur zit onder de overkapping. Zuidgevel en dak in felsplaten (daar geen boeideel: de dakplaat
+  // zet om, en de felsplaten lopen over de zijwand door), de rest verticale rabat; de aanbouw heeft daktrim. De
+  // aanbouw is de eerste unit, zodat alle maten buitenwerks vanaf zijn noordwesthoek gelden, zoals de tekening.
+  // De tekening heeft de zuidgevel van de aanbouw 240 mm zuidelijker (3290); in de configurator ligt hij op de naad.
+  function createReest() {
+    const st = newModelState('Reest');
+    const S = st.settings, HA = 2800, HN = 3500, HM = 2820, HS = 2540, DN = 3400, DS = 1400, V = 1400, FELS = 'antraciet';
+    Object.assign(S.facade, { type: 'rabat', rabatColor: 'naturel', felsColor: FELS });
+    S.cladding = 'verticaal';
+    S.trasraam.enabled = false;
+    Object.assign(S.roof, { fasciaColor: 'wit', overhang: 300, fasciaHeight: 300 });
+    S.roof.posts = PostModel.normalizeSettings({ enabled: true, sideWall: true, sideColor: 'wit', maxSpan: 6000 });
+    S.lighting.mode = 'gevel';
+    S.lighting.direction = 'both';
+    if (S.elektra && S.elektra.apparaten) Object.assign(S.elektra.apparaten, { koken: true, oven: true, vaatwasser: true });
+    if (S.elektra) S.elektra.plateColor = 'antraciet';
+
+    const A = createUnitEntry('A', null, { width: 3890, depth: 3050, height: HA, windowOn: [] });
+    const B = createUnitEntry('B', { to: 'A', side: 'achter', align: 'start', offset: V }, { width: 11500, depth: DN, height: HM, windowOn: [] });
+    const C = createUnitEntry('C', { to: 'B', side: 'achter', align: 'start', offset: 0 }, { width: 11500, depth: DS, height: HS, windowOn: [] });
+    st.units.push(A, B, C);
+    UnitModel.applyRoofForm(B.unit, { type: 'lessenaar', dir: 'voor', low: HM, high: HN });
+    UnitModel.applyRoofForm(C.unit, { type: 'lessenaar', dir: 'voor', low: HS, high: HM });
+    [B, C].forEach(u => { u.roof.covering = 'fels_' + FELS; u.roof.extend = { f: 0, r: 0, b: 0, l: V }; });
+    A.roof.fascia = false;
+    C.facade.walls.achter = { type: 'fels', fels: FELS };
+    [A, B, C].forEach(u => ['voor', 'achter', 'links', 'rechts'].forEach(side => { u.lighting.walls[side] = 'geen'; }));
+    B.lighting.walls.links = 'openingen';
+
+    const { K, binnen, ops } = modelKit(st, HS, 90);
+    // Noord 'right' en zuid 'left' = vanaf de westhoek van de unit; west 'left' = vanaf het noordeind van de wand.
+    ops(A.unit.walls.voor, [['raam', 500, 700, 1400, 'right', 475, K('raam')], ['raam', 800, 1100, 1000, 'right', 2175, K('raam')]]);
+    ops(A.unit.walls.achter, [['voordeur', 1100, 2100, 0, 'left', 230, K('deur', { hinge: 'links', swing: 'buiten', glas: true })]]);
+    ops(B.unit.walls.voor, [
+      ['raam', 600, 2100, 0, 'right', 3390, K('raam')],
+      ['deur', 900, 2100, 0, 'right', 3990, K('deur', { leaf: 'rechts', hinge: 'links', swing: 'buiten', volglas: true })],
+      ['deur', 900, 2100, 0, 'right', 4890, K('deur', { leaf: 'links', hinge: 'rechts', swing: 'buiten', volglas: true })],
+      ['raam', 600, 2100, 0, 'right', 5790, K('raam')],
+      ['raam', 500, 1400, 700, 'right', 7525, K('raam')],
+      ['raam', 500, 1400, 700, 'right', 9975, K('raam')]]);
+    ops(B.unit.walls.links, [['raam', 1800, 2600, 0, 'left', 1480, K('raam')]]);
+    ops(C.unit.walls.achter, [['raam', 1500, 500, 1600, 'left', 2050, K('raam')], ['raam', 1500, 500, 1600, 'left', 7440, K('raam')]]);
+
+    ensureSeamWalls(st, 'A');
+    const seam = st.interiorWalls.find(w => w.seam);
+    if (seam) {
+      // Open doorgang entree → woonkamer (x 1855–3045), gemeten vanaf de binnenkant van de westgevel van B.
+      const tB = WallModel.thicknessOf(WallModel.configFromState(B.unit.walls.links));
+      seam.wall.openings = [{ id: 1, type: 'deur', w: 1190, h: 2300, y: 0, anchor: 'left', offset: Math.round(1855 - V - tB),
+        fill: Object.assign(KozijnModel.defaultFill('deur'), { type: 'geen' }) }];
+    }
+
+    const DH = 2115;
+    // Aanbouw: wanden tot het platte dak. Noord–zuid: 'buiten' = west, 'left' = vanaf de noordkant; west–oost: 'buiten' = zuid, 'left' = vanaf de westkant.
+    const ann = modelKit(st, HA, 90);
+    ann.iw(1335, 190, 1335, 1690);                                                                              // toilet | berging
+    ann.iw(190, 1735, 3700, 1735, [                                                                             // toilet, berging | entree
+      ['deur', 930, DH, 'left', 70, binnen({ hinge: 'links', swing: 'buiten' })],
+      ['deur', 930, DH, 'left', 1260, binnen({ hinge: 'links', swing: 'buiten' })]]);
+    // Hoofdvolume: wanden onder het laagste punt van het dak, slaapkamer en badkamer met een vlak plafond.
+    const main = modelKit(st, HS - 40, 90);
+    main.iw(8715, 3240, 8715, 7660, [['deur', 930, DH, 'left', 1890, binnen({ hinge: 'rechts', swing: 'buiten' })]]); // woonkamer | slaapkamer, badkamer
+    main.iw(8760, 6215, 12710, 6215, [['deur', 930, DH, 'left', 1815,                                         // slaapkamer | badkamer
+      Object.assign(binnen(), { type: 'schuifdeur', leaves: 1, mount: 'opbouw', side: 'binnen', dir: 'links' })]]);
+
+    const { room, fx } = main;
+    const plafond = { ceiling: HS - 40 };
+    room('A', 700, 1000, 'toilet');
+    room('A', 2500, 1000, 'berging', 'Berging');
+    room('A', 1800, 2400, 'hal', 'Entree');
+    room('B', 3000, 1500, 'woonkeuken', 'Woonkamer/keuken');
+    room('B', 9000, 1500, 'slaapkamer', 'Slaapkamer', plafond);
+    room('C', 9500, 600, 'badkamer', '', plafond);
+
+    const xB = (x) => x - V, zB = (z) => z - 3050, zC = (z) => z - 3050 - DN;
+    fx('toilet', 'A', 735, 640, 0, { w: 1100 });
+    fx('boiler', 'A', 3400, 1430, 90);
+    fx('keuken', 'C', xB(3390), zC(7360), 180, { w: 3600 }, { front: 'antraciet', hogeKast: 'geen', spoelbak: 0.29, kookplaat: true, kookplaatPlek: 0.71 });
+    fx('eettafel', 'B', xB(2490), zB(5160), 0, { w: 1000, d: 1000 }, { vorm: 'rond', stoelen: 4 });
+    fx('bank', 'B', xB(5200), zB(4360), 270, { w: 1600, d: 800 }, { chaise: 'geen' });
+    fx('salontafel', 'B', xB(6740), zB(4200), 0, { w: 800, d: 800 }, { vorm: 'rond' });
+    fx('fauteuil', 'B', xB(6940), zB(5600), 90);
+    fx('bed', 'B', xB(10390), zB(4320), 0, { w: 1600, d: 2100 }, { nachtkastjes: false });
+    fx('kledingkast', 'B', xB(12420), zB(4705), 90, { w: 2900, anchor: 'oost' });
+    fx('toilet', 'C', xB(9420), zC(7300), 180, { w: 1000 });
+    fx('wastafel', 'C', xB(10890), zC(7420), 180, { w: 800 });
+    fx('douche', 'C', xB(12260), zC(6960), 180, { w: 900, d: 1400 }, { glas: 'rechts', glasLengte: 800 });
+
+    computeParts(st, { skip3D: true });
+    return st;
+  }
+
   // Standaardmodellen: Bestand › Snel nieuw en het venster Nieuw. De sleutel is de template.
   const MODELS = {
     amstel: { label: 'Woning Amstel', icon: 'house-heart', create: createAmstel },
@@ -661,7 +767,8 @@ window.HouseModel = (() => {
     ijssel: { label: 'Woning IJssel', icon: 'houses', create: createIJssel },
     waal: { label: 'Woning Waal', icon: 'house-add', create: createWaal },
     maas: { label: 'Woning Maas', icon: 'house-check', create: createMaas },
-    rijn: { label: 'Woning Rijn', icon: 'house-gear', create: createRijn }
+    rijn: { label: 'Woning Rijn', icon: 'house-gear', create: createRijn },
+    reest: { label: 'Woning Reest', icon: 'house-up', create: createReest }
   };
 
   function createDefaultState(template) {
@@ -1231,8 +1338,9 @@ window.HouseModel = (() => {
   function computeParts(state, opts) {
     const o = opts || {};
     const build = !o.skip3D;
-    const stage = BuildStages.clamp(o.stage);
+    const layers = ViewLayers.normalize(o.layers);
-    const shows = (key) => BuildStages.shows(stage, key);
+    const shows = (key) => layers[key];
+    const hideFrame = (group, mats) => { if (group && mats && !shows('regelwerk')) ViewLayers.hideByMaterial(group, [mats.woodMaterial, mats.steelMaterial]); };
     applyGlobalSettings(state);
     const rects = unitRects(state);
     const rectById = {};
@@ -1252,11 +1360,11 @@ window.HouseModel = (() => {
     });
     const ridgePairs = houseShape ? {} : doubleLessenaarPairs(state, rects, cuts);
 
-    function buildWall(config, frame, buitenMateriaal, cladding, trasraam, skinExt, facade, skinFrom, spaanplaatBelow, stone, skinAbove, trimTop, battenAbove, stuc, skinTop) {
+    function buildWall(config, frame, buitenMateriaal, cladding, trasraam, skinExt, facade, skinFrom, spaanplaatBelow, stone, skinAbove, trimTop, battenAbove, stuc, skinTop, fels) {
       if (!build) return { group: null, stats: null, specs: null };
       const built = WallModel.build3D(config, frame, {
-        materials: o.wallMaterials, buitenMateriaal, cladding, trasraam, skinExt, facade, skinFrom, spaanplaatBelow, stone, skinAbove, trimTop, battenAbove, stuc, skinTop,
+        materials: o.wallMaterials, buitenMateriaal, cladding, trasraam, skinExt, facade, skinFrom, spaanplaatBelow, stone, skinAbove, trimTop, battenAbove, stuc, skinTop, fels,
-        painted: state.settings.interiorPaint && shows('afwerking'), stage, rabatColor: state.settings.facade.rabatColor
+        painted: state.settings.interiorPaint && shows('afwerking'), layers, rabatColor: state.settings.facade.rabatColor
       });
       return { group: built.group, stats: built.stats, specs: WallModel.computeSpecs(config, built.stats, buitenMateriaal) };
     }
@@ -1275,11 +1383,12 @@ window.HouseModel = (() => {
         const cladding = m.cladding || 'horizontaal';
         const stone = buitenMateriaal === 'cementplaat' ? (m.stone || null) : null;
         const stuc = buitenMateriaal === 'cementplaat' && !stone ? (m.stuc || null) : null;
+        const fels = buitenMateriaal === 'vochtdoek' ? (m.fels || null) : null;
         const trasraam = buitenMateriaal === 'vochtdoek' || stone || stuc ? (m.trasraam || null) : null;
         return Object.assign(p, {
           element: `${u.id}-W${wl.nr}${p.suffix}`,
           label: `Unit ${u.id} ${wl.label.toLowerCase()}` + (base ? ` opbouw (vanaf ${base} mm)` : p.suffix ? ` (${p.suffix})` : ''),
-          buitenMateriaal, cladding, trasraam: base ? null : trasraam, stone, stuc, facadeOwn: own,
+          buitenMateriaal, cladding, trasraam: base ? null : trasraam, stone, stuc, fels, facadeOwn: own,
           place: { cx: rect.cx + c.x, cz: rect.cz + c.z, rotY: wl.rotY, width: p.config.wallWidth, thickness: wl.thickness, normal: wl.normal, floorTop: layout.floorTop + base, baseY: base }
         }); // 3D volgt na assignFacades (latwerk/doek per gevel)
       });
@@ -1301,9 +1410,10 @@ window.HouseModel = (() => {
       const floorData = FloorModel.computeFromState(u.unit.floor, rims);
       const floorSpecs = FloorModel.computeSpecs(floorData.calcData, floorData.resolvedOpenings);
       const floorGroup = build ? FloorModel.build3D(floorData.calcData, floorData.resolvedOpenings, floorData.chassisData, {
-        materials: o.floorMaterials, osbVisible: shows('beplating'),
+        materials: o.floorMaterials, osbVisible: shows('beplating'), outerJoistsOnly: !!o.finishedOnly && shows('beplating'),
         finish: shows('afwerking') ? { key: state.settings.floorFinish, originX: rect.cx * 0.001, originZ: rect.cz * 0.001 } : null
       }) : null;
+      hideFrame(floorGroup, o.floorMaterials);
 
       const walls = layout.walls.map(wl => wallOf(u, rect, layout, wl));
 
@@ -1337,9 +1447,10 @@ window.HouseModel = (() => {
       const roofGroup = build ? RoofModel.buildUnit3D(ur, {
         materials: o.roofMaterials,
         osbVisible: shows('beplating'),
-        dakleerVisible: shows('gevel'),
+        dakleerVisible: shows('dakbedekking'),
         ceilingMaterial: state.settings.interiorPaint && shows('afwerking') && o.roofMaterials ? o.roofMaterials.ceilingMaterial : null
       }) : null;
+      hideFrame(roofGroup, o.roofMaterials);
       const ext = coverExt[u.id];
       if (roofGroup && ext && shows('afwerking')) {
         const fz = rect.z0 - ext.f, bz = rect.z1 + ext.b;
@@ -1625,10 +1736,11 @@ window.HouseModel = (() => {
         });
       }));
     });
-    const facadeDepth = (a, b, nrm) => {
+    // Gevelstuk onder een dakrand (grootste overlap langs de rand); dot < 0 = gevel van een hoger deel ertegenover.
+    const edgePiece = (a, b, nrm) => {
       const horiz = Math.abs(nrm.z) > 0.5;
       const line = horiz ? a.z : a.x, s0 = Math.min(horiz ? a.x : a.z, horiz ? b.x : b.z), s1 = Math.max(horiz ? a.x : a.z, horiz ? b.x : b.z);
-      let best = 0, bestOv = 1;
+      let best = null, bestOv = 1;
       extPieces.forEach(p => {
         const pn = { x: p.place.normal.x, z: p.place.normal.y };
         const dot = pn.x * nrm.x + pn.z * nrm.z;
@@ -1638,15 +1750,20 @@ window.HouseModel = (() => {
         const ov = Math.min(s1, Math.max(horiz ? q0.x : q0.z, horiz ? q1.x : q1.z)) - Math.max(s0, Math.min(horiz ? q0.x : q0.z, horiz ? q1.x : q1.z));
         if (ov <= bestOv) return;
         bestOv = ov;
-        best = Math.sign(dot) * WallModel.claddingOffset(p.buitenMateriaal, p.stone, p.stuc);
+        best = { p, dot };
       });
       return best;
     };
+    const facadeDepth = (a, b, nrm) => {
+      const e = edgePiece(a, b, nrm);
+      return e ? Math.sign(e.dot) * WallModel.claddingOffset(e.p.buitenMateriaal, e.p.stone, e.p.stuc) : 0;
+    };
+    const facadeFels = (a, b, nrm) => { const e = edgePiece(a, b, nrm); return !!(e && e.dot > 0 && e.p.fels); };
     const roofEdge = units.length ? RoofModel.computeEdge(state.settings.roof,
       units.map(u => ({
         unitId: u.id, rect: u.roof.rect, fascia: state.units.find(su => su.id === u.id).roof.fascia !== false,
-        topAt: u.roof.topAt, ridges: u.roof.ridges
+        covering: u.roof.covering, topAt: u.roof.topAt, ridges: u.roof.ridges
-      })), facadeDepth) : null;
+      })), facadeDepth, facadeFels) : null;
     const pointInPoly = (q, poly) => {
       let inside = false;
       for (let i = 0, j = poly.length - 1; i < poly.length; j = i++) {
@@ -1662,13 +1779,13 @@ window.HouseModel = (() => {
       const sg = [10, 60, 150].map(d => ({ x: m.x + nrm.x * d, z: m.z + nrm.z * d }))
         .map(q => roofEdge.segments.find(e => pointInPoly(q, [e.a, e.b, e.outerB, e.outerA]))).find(Boolean);
       if (!sg) return;
-      const h = sg.fascia ? roofEdge.fasciaHeight : roofEdge.trimHeight + roofEdge.edgeAbove;
+      const above = sg.fels ? RoofModel.FELS_EDGE.aboveMM : roofEdge.edgeAbove;
-      p.battenAbove = (p.skinAbove || 0) + roofEdge.edgeAbove - h;
+      p.battenAbove = (p.skinAbove || 0) + above - RoofModel.edgeHeight(roofEdge, sg);
     });
     assignFacades(extPieces.concat(interior.filter(p => p.skinFrom !== undefined)));
     const rooms = RoomModel.compute(state.rooms || [], units, extPieces.concat(interior));
     extPieces.concat(interior).forEach(p => {
-      const built = buildWall(p.config, p.frame, p.buitenMateriaal, p.cladding, p.trasraam, p.skinExt, p.facade, p.skinFrom, p.spaanplaatBelow, p.stone, p.skinAbove, p.trimTop, p.battenAbove, p.stuc, p.skinTop);
+      const built = buildWall(p.config, p.frame, p.buitenMateriaal, p.cladding, p.trasraam, p.skinExt, p.facade, p.skinFrom, p.spaanplaatBelow, p.stone, p.skinAbove, p.trimTop, p.battenAbove, p.stuc, p.skinTop, p.fels);
       if (built.group && p.shiftZ) {
         const outer = new THREE.Group();
         built.group.position.z = p.shiftZ * 0.001;
@@ -1683,18 +1800,32 @@ window.HouseModel = (() => {
     const lighting = LightingModel.compute(state.settings.lighting, state.settings.roof, units, state.units, roofEdge);
     if (roofEdge && chimneys.length) roofEdge.spots = roofEdge.spots.filter(sp => !ChimneyModel.covers(chimneys, sp.x, sp.z, 60));
     const roofEdgeGroup = build && roofEdge ? RoofModel.buildEdge3D(roofEdge, o.roofMaterials, {
-      edgeVisible: shows('afwerking'), spotsVisible: o.lampenVisible !== false && shows('afwerking')
+      edgeVisible: shows('afwerking'), spotsVisible: shows('lampen')
     }) : null;
     lighting.indoor = LightingModel.computeIndoor(state.settings.lighting, units, interior);
     LightingModel.roomSpots(state.settings.lighting, lighting.indoor, rooms, units);
     RoomModel.lowerSpots(rooms, lighting.indoor);
     const lightingGroup = build ? LightingModel.build3D(lighting.lamps, o.lightingMaterials || LightingModel.createMaterials(), lighting.indoor) : null;
-    if (lightingGroup) lightingGroup.visible = o.lampenVisible !== false && shows('afwerking');
+    if (lightingGroup) lightingGroup.visible = shows('lampen');
     const elektra = ElektraModel.compute(state.settings.elektra, units, interior, lighting, roofEdge, rooms);
-    const elektraGroup = build ? ElektraModel.build3D(elektra, o.elektraMaterials, stage) : null;
+    const elektraGroup = build ? ElektraModel.build3D(elektra, o.elektraMaterials, layers, o.finishedOnly ? false : o.elektraRough) : null;
-    if (elektraGroup) elektraGroup.visible = o.elektraVisible !== false && shows('elektra');
+    if (elektraGroup) elektraGroup.visible = shows('elektra');
 
-    const posts = PostModel.compute(state.settings.roof.posts, units, groundY);
+    // Zijwand van een overkapping in het vlak van een gevel: die bekleding loopt erover door.
+    const postOutside = (w, out) => {
+      const line = out.x > 0 ? w.x1 : out.x < 0 ? w.x0 : out.z > 0 ? w.z1 : w.z0;
+      const p = extPieces.find(pc => {
+        const n = { x: pc.place.normal.x, z: pc.place.normal.y }, q = UnitModel.localToWorld(pc.place, 0, pc.place.thickness / 2);
+        return n.x * out.x + n.z * out.z > 0.5 && Math.abs((out.x ? q.x : q.z) - line) < 2 && !pc.place.baseY;
+      });
+      if (!p || (p.buitenMateriaal === 'cementplaat' && !p.stone && !p.stuc)) return null;
+      const kind = p.fels ? 'fels' : p.stone ? 'steen' : p.stuc ? 'stuc' : 'rabat';
+      return {
+        kind, depth: WallModel.claddingOffset(p.buitenMateriaal, p.stone, p.stuc),
+        finish: { fels: p.fels, stone: p.stone, stuc: p.stuc, rabatColor: kind === 'rabat' ? state.settings.facade.rabatColor : null, cladding: p.cladding }
+      };
+    };
+    const posts = PostModel.compute(state.settings.roof.posts, units, groundY, postOutside);
     const postsGroup = build ? PostModel.build3D(posts, o.postMaterials) : null;
     const chimneysGroup = build && chimneys.length ? ChimneyModel.build3D(chimneys, {
       materials: o.chimneyMaterials, wallMaterial: o.wallMaterials && o.wallMaterials.spaanplaatMaterial
@@ -1708,12 +1839,23 @@ window.HouseModel = (() => {
     }) : null;
 
     const roomsGroup = build ? RoomModel.build3D(rooms) : null;
-    if (roomsGroup) roomsGroup.visible = shows('afwerking');
+    if (roomsGroup) roomsGroup.visible = shows('ruimtes') && shows('afwerking');
     const fixtures = FixtureModel.compute(state.fixtures || [], units);
     const fixturesGroup = build ? FixtureModel.build3D(fixtures) : null;
-    if (fixturesGroup) fixturesGroup.visible = shows('afwerking');
+    if (fixturesGroup) fixturesGroup.visible = shows('inrichting');
 
-    return { rects, seams, overlaps: overlappingPairs(rects), units, interior, roofEdge, roofEdgeGroup, lighting, lightingGroup, elektra, elektraGroup, sandwich, sandwichGroup, posts, postsGroup, chimneys, chimneysGroup, rooms, roomsGroup, fixtures, fixturesGroup };
+    const parts = { rects, seams, overlaps: overlappingPairs(rects), units, interior, roofEdge, roofEdgeGroup, lighting, lightingGroup, elektra, elektraGroup, sandwich, sandwichGroup, posts, postsGroup, chimneys, chimneysGroup, rooms, roomsGroup, fixtures, fixturesGroup };
+    if (build && o.finishedOnly) keepFinished(parts, o.wallMaterials);
+    return parts;
+  }
+
+  // finishedOnly (render-export): alleen wat in de afgewerkte woning te zien is. Naast de buitenste vloerbalken en geen
+  // elektraleidingen (hierboven): geen isolatie, latten en vochtdoek achter de gevel, geen lichtkegels, valse plafonds altijd.
+  function keepFinished(parts, wallMaterials) {
+    if (wallMaterials) allWallPieces(parts).forEach(p => ViewLayers.hideByMaterial(p.group,
+      [wallMaterials.isolatieMaterial, wallMaterials.battenMaterial, wallMaterials.doekMaterial]));
+    if (parts.lightingGroup) parts.lightingGroup.traverse(x => { if (x.userData.beam) x.visible = false; });
+    if (parts.roomsGroup && parts.roomsGroup.userData.ceilings) parts.roomsGroup.userData.ceilings.visible = true;
   }
 
   // 3D-groepen op hun plek in de woning (m); elektra, palen en dakrand staan al in woningcoördinaten.
@@ -1937,6 +2079,10 @@ window.HouseModel = (() => {
         {
           naam: `Rabat ${WallModel.CLADDING_THICK_MM} mm (gevelbekleding)`, m2: byMat('vochtdoek').reduce((a, p) => a + (p.stats.rabatAreaM2 || 0), 0),
           m3: null, kg: 0 // gewicht volgt
+        },
+        {
+          naam: 'Felsplaten gevel (staande naad)', m2: byMat('vochtdoek').reduce((a, p) => a + (p.stats.felsAreaM2 || 0), 0),
+          m3: null, kg: byMat('vochtdoek').reduce((a, p) => a + (p.stats.felsAreaM2 || 0), 0) * RoofModel.FELS.kgM2
         }
       ],
       weights,
@@ -1946,9 +2092,10 @@ window.HouseModel = (() => {
         return { unit: u.id, name: rb.profile.name, kgM: rb.profile.kgM, lengthM: rb.length / 1000, kg: rb.steelKg, fillM3: rb.fillM3, fillKg: rb.fillKg,
           util: rb.util, defl: rb.defl, deflMax: rb.deflMax, ok: rb.ok, below: rb.below, loadKNm: rb.loadKNm };
       }),
-      posts: parts.posts.count ? {
+      posts: parts.posts.count || parts.posts.walls.length ? {
         count: parts.posts.count, size: parts.posts.size, wood: (PostModel.WOODS[parts.posts.wood] || {}).label || '',
-        lengthM: parts.posts.lengthMM / 1000, m3: parts.posts.m3, kg: parts.posts.kg
+        lengthM: parts.posts.lengthMM / 1000, m3: parts.posts.m3, kg: parts.posts.kg,
+        walls: parts.posts.walls.length, wallM2: parts.posts.wallM2, outsideM2: parts.posts.outsideM2
       } : null,
       roofEdge: parts.roofEdge ? {
         fasciaLengthM: parts.roofEdge.fasciaLengthMM / 1000,
@@ -2017,6 +2164,7 @@ window.HouseModel = (() => {
     if (!WallModel.isStoneFinish(state.settings.facade.stone)) state.settings.facade.stone = def.facade.stone;
     if (!WallModel.RABAT_COLORS[state.settings.facade.rabatColor]) state.settings.facade.rabatColor = def.facade.rabatColor;
     if (!WallModel.isStucColor(state.settings.facade.stucColor)) state.settings.facade.stucColor = def.facade.stucColor;
+    if (!WallModel.isFelsColor(state.settings.facade.felsColor)) state.settings.facade.felsColor = def.facade.felsColor;
     state.settings.trasraam = Object.assign(def.trasraam, state.settings.trasraam || {});
     state.settings.trasraam.enabled = state.settings.trasraam.enabled !== false;
     if (!(state.settings.trasraam.height > 0)) state.settings.trasraam.height = WallModel.TRASRAAM_DEFAULT_MM;

js/house/house-pdf.js

@@ -139,6 +139,8 @@ window.HousePdf = (() => {
     doc.setLineWidth(0.2);
     doc.setFillColor(160, 124, 84);
     parts.posts.posts.forEach(pp => doc.rect(px(pp.x - pp.size / 2), py(pp.z - pp.size / 2), pp.size * scale, pp.size * scale, 'FD'));
+    doc.setFillColor(235, 235, 232);
+    parts.posts.walls.forEach(w => doc.rect(px(w.x0), py(w.z0), (w.x1 - w.x0) * scale, (w.z1 - w.z0) * scale, 'FD'));
     (parts.chimneys || []).forEach(ch => {
       doc.setFillColor(150, 150, 150);
       poly(ch.footprint, 'FD');
@@ -257,7 +259,8 @@ window.HousePdf = (() => {
     const addWall = (p, y0) => {
       const n = { x: p.place.normal.x, z: p.place.normal.y };
       const zOut = p.place.thickness / 2 + WallModel.claddingOffset(p.buitenMateriaal, p.stone, p.stuc);
-      const color = p.stone ? (WallModel.STONE_COLORS[p.stone] || '#a0724f') : p.stuc ? WallModel.stucHex(p.stuc) : WallModel.rabatHex(state.settings.facade.rabatColor);
+      const color = p.stone ? (WallModel.STONE_COLORS[p.stone] || '#a0724f') : p.stuc ? WallModel.stucHex(p.stuc) : p.fels ? WallModel.felsHex(p.fels)
+        : WallModel.rabatHex(state.settings.facade.rabatColor);
       faces.push({ kind: 'wand', pts: wallFace(p, y0).map(q => toWorld(p, q.x, q.y, zOut)), n, color, bias: 0 });
       const tr = p.trasraam;
       if (tr && tr.top > y0) {
@@ -312,10 +315,9 @@ window.HousePdf = (() => {
 
     const edge = parts.roofEdge;
     if (edge) {
-      const fc = (RoofModel.FASCIA_COLORS[edge.fasciaColor] || RoofModel.FASCIA_COLORS.antraciet).hex;
       const lerp = (a, b, t) => ({ x: a.x + (b.x - a.x) * t, z: a.z + (b.z - a.z) * t });
       edge.segments.forEach(sg => {
-        const h = sg.fascia ? edge.fasciaHeight : edge.trimHeight + edge.edgeAbove;
+        const h = RoofModel.edgeHeight(edge, sg);
         const n = Math.max(1, Math.ceil(Math.hypot(sg.outerB.x - sg.outerA.x, sg.outerB.z - sg.outerA.z) / 100));
         const top = [], bottom = [];
         for (let k = 0; k <= n; k++) {
@@ -324,7 +326,7 @@ window.HousePdf = (() => {
           top.push({ x: O.x, y: Math.max(tI, tO), z: O.z });
           bottom.push({ x: O.x, y: Math.min(tI, tO) - h, z: O.z });
         }
-        faces.push({ kind: 'dakrand', pts: top.concat(bottom.reverse()), n: { x: sg.normal.x, z: sg.normal.z }, color: sg.fascia ? fc : 0xb8bcc0, bias: 3 });
+        faces.push({ kind: 'dakrand', pts: top.concat(bottom.reverse()), n: { x: sg.normal.x, z: sg.normal.z }, color: RoofModel.edgeColor(edge, sg), bias: 3 });
       });
     }
     (parts.chimneys || []).forEach(ch => {
@@ -351,13 +353,15 @@ window.HousePdf = (() => {
       UnitModel.normalizeSplits(u.unit.walls[side].splits).filter(sp => sp.facade).forEach(sp => facades.push(HouseModel.facadeFor(state, u, side, sp.facade)));
     }));
     facades.forEach(fc => {
-      const key = fc.type === 'steen' ? 'steen:' + fc.stone : fc.type === 'stuc' ? 'stuc:' + fc.stuc : 'rabat';
+      const key = fc.type === 'steen' ? 'steen:' + fc.stone : fc.type === 'stuc' ? 'stuc:' + fc.stuc : fc.type === 'fels' ? 'fels:' + fc.fels : 'rabat';
       if (seen.has(key)) return;
       seen.add(key);
       items.push(fc.type === 'steen'
         ? { label: 'Gevel', value: `Steen ${fc.stone}`, thumb: WallModel.stoneThumbUrl(fc.stone, 64), color: WallModel.STONE_COLORS[fc.stone] }
         : fc.type === 'stuc'
           ? { label: 'Gevel', value: `Stucwerk ${((WallModel.STUC_COLORS[fc.stuc] || {}).label || '').toLowerCase()}`, color: WallModel.stucHex(fc.stuc) }
+          : fc.type === 'fels'
+            ? { label: 'Gevel', value: `Felsplaten ${((WallModel.FELS.COLORS[fc.fels] || {}).label || '').toLowerCase()} (staande naad)`, color: WallModel.felsHex(fc.fels) }
             : { label: 'Gevel', value: `Rabat ${((WallModel.RABAT_COLORS[st.facade.rabatColor] || {}).label || '').toLowerCase()} (${(WallModel.CLADDING_DIRECTIONS[st.cladding] || st.cladding).toLowerCase()})`, color: WallModel.rabatHex(st.facade.rabatColor) });
     });
     if (st.trasraam.enabled) {
@@ -762,7 +766,8 @@ window.HousePdf = (() => {
 
   function generate(state) {
     const parts = HouseModel.computeParts(state, {
-      wallMaterials: WallModel.createMaterials(), floorMaterials: FloorModel.createMaterials(), roofMaterials: RoofModel.createMaterials()
+      wallMaterials: WallModel.createMaterials(), floorMaterials: FloorModel.createMaterials(), roofMaterials: RoofModel.createMaterials(),
+      elektraRough: false
     });
     const totals = HouseModel.computeTotals(parts);
     const sheets = sheetList(parts);

js/lighting/lighting-model.js

@@ -324,32 +324,41 @@ window.LightingModel = (() => {
   const OUTDOOR = { lamp: 1.1, spot: 0.9, angle: 0.62, penumbra: 0.85 };
   const INDOOR = { intensity: 1.4, angle: 1.3, penumbra: 0.9, reach: 1.12, decay: 1.0 };
   const DAY_OUTDOOR_FACTOR = 0.35;
-  function buildLights3D(lamps, spots, spotY, indoor, o) {
+  // Lichtbronnen in meters: positie, richting (genormaliseerd), halve kegelhoek; gedeeld door 3D en render-export.
-    const toM = 0.001;
+  function lightSources(lamps, spots, spotY, indoor) {
-    const fo = (o && o.outdoorFactor !== undefined) ? o.outdoorFactor : 1;
+    const toM = 0.001, out = [];
-    const group = new THREE.Group();
+    const add = (kind, x, y, z, tx, ty, tz, intensity, angle, distance, decay, penumbra, ref) => {
-    const add = (x, y, z, tx, ty, tz, intensity, angle, distance, decay, penumbra, ref) => {
+      const len = Math.hypot(tx, ty, tz) || 1;
-      const light = new THREE.SpotLight(0xffd9a0, intensity, distance, angle, penumbra, decay);
+      out.push({ kind, x, y, z, dir: { x: tx / len, y: ty / len, z: tz / len }, intensity, angle, distance, decay, penumbra, ref });
-      light.userData.ref = ref;
-      light.position.set(x, y, z);
-      light.target.position.set(x + tx, y + ty, z + tz);
-      group.add(light);
-      group.add(light.target);
     };
     const tilt = Math.tan(OUTDOOR.angle);
     lamps.forEach(l => {
       const x = l.x * toM + l.normal.x * 0.12, z = l.z * toM + l.normal.z * 0.12, y = l.y * toM;
       const nx = l.normal.x * tilt, nz = l.normal.z * tilt;
-      if (l.direction !== 'up') add(x, y - 0.09, z, nx, -1, nz, OUTDOOR.lamp * fo, OUTDOOR.angle, 4.5, 1.5, OUTDOOR.penumbra, l);
+      if (l.direction !== 'up') add('wandlamp', x, y - 0.09, z, nx, -1, nz, OUTDOOR.lamp, OUTDOOR.angle, 4.5, 1.5, OUTDOOR.penumbra, l);
-      if (l.direction !== 'down') add(x, y + 0.09, z, nx, 1, nz, OUTDOOR.lamp * fo, OUTDOOR.angle, 4.5, 1.5, OUTDOOR.penumbra, l);
+      if (l.direction !== 'down') add('wandlamp', x, y + 0.09, z, nx, 1, nz, OUTDOOR.lamp, OUTDOOR.angle, 4.5, 1.5, OUTDOOR.penumbra, l);
     });
     (spots || []).forEach(p => {
       const n = p.normal || { x: 0, z: 0 }, len = Math.hypot(n.x, n.z) || 1;
-      add(p.x * toM, (p.y !== undefined ? p.y : spotY) * toM - 0.02, p.z * toM, n.x / len * tilt, -1, n.z / len * tilt, OUTDOOR.spot * fo, OUTDOOR.angle, 5.5, 1.5, OUTDOOR.penumbra, p);
+      add('dakrandspot', p.x * toM, (p.y !== undefined ? p.y : spotY) * toM - 0.02, p.z * toM, n.x / len * tilt, -1, n.z / len * tilt, OUTDOOR.spot, OUTDOOR.angle, 5.5, 1.5, OUTDOOR.penumbra, p);
     });
     (indoor || []).forEach(p => {
       const drop = (p.y - p.floorY) * toM;
-      add(p.x * toM, p.y * toM - 0.02, p.z * toM, 0, -1, 0, INDOOR.intensity, INDOOR.angle, drop * INDOOR.reach, INDOOR.decay, INDOOR.penumbra, p);
+      add('binnenspot', p.x * toM, p.y * toM - 0.02, p.z * toM, 0, -1, 0, INDOOR.intensity, INDOOR.angle, drop * INDOOR.reach, INDOOR.decay, INDOOR.penumbra, p);
+    });
+    return out;
+  }
+
+  function buildLights3D(lamps, spots, spotY, indoor, o) {
+    const fo = (o && o.outdoorFactor !== undefined) ? o.outdoorFactor : 1;
+    const group = new THREE.Group();
+    lightSources(lamps, spots, spotY, indoor).forEach(s => {
+      const light = new THREE.SpotLight(0xffd9a0, s.kind === 'binnenspot' ? s.intensity : s.intensity * fo, s.distance, s.angle, s.penumbra, s.decay);
+      light.userData.ref = s.ref;
+      light.position.set(s.x, s.y, s.z);
+      light.target.position.set(s.x + s.dir.x, s.y + s.dir.y, s.z + s.dir.z);
+      group.add(light);
+      group.add(light.target);
     });
     if (o && o.walls) group.add(buildWash3D(lamps, spots, spotY, o.walls, o.groundY || 0, fo));
     return group;
@@ -450,5 +459,5 @@ window.LightingModel = (() => {
     return group;
   }
 
-  return { DEFAULT_SETTINGS, MODES, DIRECTIONS, WALL_OVERRIDES, createDefaultUnitLighting, DAY_OUTDOOR_FACTOR, normalizeSettings, compute, computeIndoor, roomSpots, applySwitches, unitInnerRect, freeIntervals, createMaterials, build3D, buildLights3D };
+  return { DEFAULT_SETTINGS, MODES, DIRECTIONS, WALL_OVERRIDES, createDefaultUnitLighting, DAY_OUTDOOR_FACTOR, normalizeSettings, compute, computeIndoor, roomSpots, applySwitches, unitInnerRect, freeIntervals, createMaterials, build3D, lightSources, buildLights3D };
 })();

js/roof/post-model.js

@@ -7,6 +7,9 @@
 // Palen onder een overkapping: steekt een dak minstens minExt buiten de vloeren uit (veranda), dan komen er
 // palen onder de dakrand. Hoekpalen staan met hun buitenkant gelijk met de dakhoek; een eind dat op een gevel
 // uitkomt rust op die wand. Daartussen zo weinig palen dat de h.o.h.-afstand onder maxSpan blijft.
+// sideWall: een vrije hoek krijgt geen paal maar een dichte zijwand (gestuukt) van de dakhoek terug tot de gevel,
+// met de buitenkant gelijk met de zijkant van het dak. Ligt die buitenkant in het vlak van een gevel, dan loopt de
+// bekleding van die gevel erover door (outsideOf, bijv. felsplaten) en staat de wand gelijk met de bekleding.
 
 window.PostModel = (() => {
   const EPS = 0.5;
@@ -15,12 +18,16 @@ window.PostModel = (() => {
     eiken: { label: 'Eiken', hex: 0xa07c54, kgM3: 750 },
     douglas: { label: 'Douglas', hex: 0xb98a5e, kgM3: 530 }
   };
-  const DEFAULT_SETTINGS = { enabled: true, size: 200, wood: 'eiken', maxSpan: 3600, minExt: 1000 };
+  const DEFAULT_SETTINGS = { enabled: true, size: 200, wood: 'eiken', maxSpan: 3600, minExt: 1000, sideWall: false, sideColor: 'wit' };
+  const SIDE_MM = 200;              // dikte zijwand (regelwerk, plaat en stuc aan beide kanten)
+  const SIDE_TOP_BELOW_MM = 40;     // doorlopende gevelbekleding: tot zo ver onder de bovenkant van het dak
 
   function normalizeSettings(settings) {
     const s = Object.assign({}, DEFAULT_SETTINGS, settings || {});
     s.enabled = s.enabled !== false;
+    s.sideWall = !!s.sideWall;
     if (!WOODS[s.wood]) s.wood = DEFAULT_SETTINGS.wood;
+    if (!WallModel.isStucColor(s.sideColor)) s.sideColor = DEFAULT_SETTINGS.sideColor;
     const num = (v, def, min, max) => (isFinite(v) ? Math.min(max, Math.max(min, Math.round(v))) : def);
     s.size = num(s.size, DEFAULT_SETTINGS.size, 100, 400);
     s.maxSpan = num(s.maxSpan, DEFAULT_SETTINGS.maxSpan, 1000, 8000);
@@ -29,9 +36,10 @@ window.PostModel = (() => {
   }
 
   // units: [{ rect (vloer), roof: { rect, ceilingAt } }] in wereld-mm; groundY = maaiveld (absoluut).
-  function compute(settings, units, groundY) {
+  // outsideOf(wall, out): { finish, kind, depth } van de gevel in het vlak van de buitenkant, of null.
+  function compute(settings, units, groundY, outsideOf) {
     const s = normalizeSettings(settings);
-    const out = { posts: [], count: 0, size: s.size, wood: s.wood, lengthMM: 0, m3: 0, kg: 0 };
+    const out = { posts: [], count: 0, size: s.size, wood: s.wood, lengthMM: 0, m3: 0, kg: 0, walls: [], wallM2: 0, sideColor: s.sideColor };
     if (!s.enabled || !units.length) return out;
     const floors = units.map(u => u.rect);
     const onFloor = (x, z, m) => floors.some(f => x > f.x0 - m && x < f.x1 + m && z > f.z0 - m && z < f.z1 + m);
@@ -79,11 +87,56 @@ window.PostModel = (() => {
 
     const half = s.size / 2;
     const pts = [];
+    const roofAt = (x, z) => units.map(u => u.roof).find(rf => x > rf.rect.x0 - EPS && x < rf.rect.x1 + EPS && z > rf.rect.z0 - EPS && z < rf.rect.z1 + EPS);
+    const endFreeOf = (r, t) => { const p = r.axis === 'z' ? { x: r.at, z: t } : { x: t, z: r.at }; return !onFloor(p.x, p.z, s.size); };
+    // Zijwand op het vrije eind t van run r (dir +1: wand van t de run in, -1: andersom), terug tot de gevel waar de
+    // run naar kijkt. Delen twee runs een vrije hoek (veranda in een binnenhoek), dan is de run met de kortste weg
+    // naar de gevel de voorkant en komt de wand langs de zijkant; het andere eind rust op die wand.
+    const sideCands = [];
+    if (s.sideWall) merged.forEach(r => [[r.a, 1], [r.b, -1]].forEach(([t, dir]) => {
+      if (!endFreeOf(r, t)) return;
+      const lo = Math.min(t, t + dir * SIDE_MM), hi = Math.max(t, t + dir * SIDE_MM);
+      let reach = Infinity;
+      floors.forEach(f => {
+        const [s0, s1, c0, c1] = r.axis === 'z' ? [f.z0, f.z1, f.x0, f.x1] : [f.x0, f.x1, f.z0, f.z1];
+        if (s0 > hi - EPS || s1 < lo + EPS) return;
+        const d = r.n > 0 ? r.at - c1 : c0 - r.at;
+        if (d > -EPS && d < reach) reach = d;
+      });
+      if (!isFinite(reach) || reach < s.size) return;
+      const a = Math.min(r.at, r.at - r.n * reach), b = Math.max(r.at, r.at - r.n * reach);
+      const corner = r.axis === 'z' ? { x: r.at, z: t } : { x: t, z: r.at };
+      const outward = r.axis === 'z' ? { x: 0, z: -dir } : { x: -dir, z: 0 };
+      sideCands.push({ r, t, corner, reach, out: outward, w: r.axis === 'z' ? { x0: a, x1: b, z0: lo, z1: hi } : { x0: lo, x1: hi, z0: a, z1: b } });
+    }));
+    const sameCorner = (p, q) => Math.abs(p.x - q.x) < EPS && Math.abs(p.z - q.z) < EPS;
+    const sideAt = (r, t) => { const c = sideCands.find(d => d.r === r && d.t === t); return !!c && sideCands.some(d => d.built && sameCorner(d.corner, c.corner)); };
+    sideCands.forEach(c => {
+      if (sideCands.some(d => d !== c && sameCorner(d.corner, c.corner) && (d.reach < c.reach - EPS || (Math.abs(d.reach - c.reach) < EPS && sideCands.indexOf(d) < sideCands.indexOf(c))))) return;
+      const w = c.w;
+      const tops = [[w.x0 + 1, w.z0 + 1], [w.x1 - 1, w.z0 + 1], [w.x0 + 1, w.z1 - 1], [w.x1 - 1, w.z1 - 1]]
+        .map(([x, z]) => { const rf = roofAt(x, z); return rf ? rf.ceilingAt(x, z) : null; }).filter(v => v !== null);
+      if (!tops.length || !(Math.max(...tops) > groundY)) return;
+      const wall = Object.assign({}, w, { y0: groundY, y1: Math.round(Math.max(...tops)), color: s.sideColor, out: c.out, outside: null });
+      const o = outsideOf ? outsideOf(wall, c.out) : null;
+      if (o) {
+        if (c.out.x > 0) wall.x1 += o.depth; else if (c.out.x < 0) wall.x0 -= o.depth;
+        if (c.out.z > 0) wall.z1 += o.depth; else if (c.out.z < 0) wall.z0 -= o.depth;
+        Object.assign(wall, { outside: o.finish, outsideKind: o.kind });
+        // Zoals de gevel: de bekleding loopt tot onder de dakrand door (over de kant van het dakpakket).
+        const roofTops = [[w.x0 + 1, w.z0 + 1], [w.x1 - 1, w.z0 + 1], [w.x0 + 1, w.z1 - 1], [w.x1 - 1, w.z1 - 1]]
+          .map(([x, z]) => { const rf = roofAt(x, z); return rf && rf.topAt ? rf.topAt(x, z) : null; }).filter(v => v !== null);
+        if (roofTops.length) wall.y1 = Math.max(wall.y1, Math.round(Math.min(...roofTops) - SIDE_TOP_BELOW_MM));
+      }
+      out.walls.push(wall);
+      c.built = true;
+    });
     merged.forEach(r => {
       const pos = (t) => (r.axis === 'z' ? { x: r.at - r.n * half, z: t } : { x: t, z: r.at - r.n * half });
       // Een eind dat op of tegen een vloer uitkomt rust op die gevel.
       const endFree = (t) => { const p = r.axis === 'z' ? { x: r.at, z: t } : { x: t, z: r.at }; return !onFloor(p.x, p.z, s.size); };
-      const fa = endFree(r.a), fb = endFree(r.b);
+      // Een dichte zijwand neemt de plaats van de hoekpaal in; het eind rust dan op die wand.
+      const fa = endFree(r.a) && !sideAt(r, r.a), fb = endFree(r.b) && !sideAt(r, r.b);
       const pa = fa ? r.a + half : r.a, pb = fb ? r.b - half : r.b;
       if (pb - pa < EPS) return;
       const n = Math.max(1, Math.ceil((pb - pa) / s.maxSpan - 1e-9));
@@ -94,7 +147,8 @@ window.PostModel = (() => {
     });
     pts.forEach(p => {
       if (out.posts.some(q => Math.abs(q.x - p.x) < s.size && Math.abs(q.z - p.z) < s.size)) return;
-      const roof = units.map(u => u.roof).find(rf => p.x > rf.rect.x0 - EPS && p.x < rf.rect.x1 + EPS && p.z > rf.rect.z0 - EPS && p.z < rf.rect.z1 + EPS);
+      if (out.walls.some(w => p.x > w.x0 - half && p.x < w.x1 + half && p.z > w.z0 - half && p.z < w.z1 + half)) return;
+      const roof = roofAt(p.x, p.z);
       if (!roof) return;
       // Hoogste hoek: bij een hellend dak verdwijnt de paal aan de lage kant in het dakpakket, zonder kier.
       const top = Math.max(...[[-1, -1], [1, -1], [-1, 1], [1, 1]].map(([a, b]) => roof.ceilingAt(p.x + a * (half - 1), p.z + b * (half - 1))));
@@ -105,6 +159,10 @@ window.PostModel = (() => {
     out.lengthMM = out.posts.reduce((t, p) => t + p.y1 - p.y0 - SHOE_MM, 0);
     out.m3 = out.lengthMM * s.size * s.size / 1e9;
     out.kg = out.m3 * WOODS[s.wood].kgM3;
+    const wallArea = (w) => Math.max(w.x1 - w.x0, w.z1 - w.z0) * (w.y1 - w.y0) / 1e6;
+    out.wallM2 = out.walls.reduce((t, w) => t + wallArea(w), 0);
+    out.outsideM2 = {};
+    out.walls.filter(w => w.outsideKind).forEach(w => { out.outsideM2[w.outsideKind] = (out.outsideM2[w.outsideKind] || 0) + wallArea(w); });
     return out;
   }
 
@@ -117,7 +175,7 @@ window.PostModel = (() => {
 
   function build3D(data, materials) {
     const toM = 0.001, group = new THREE.Group();
-    if (!data || !data.posts.length) return group;
+    if (!data || !(data.posts.length || (data.walls || []).length)) return group;
     const m = materials || createMaterials();
     const woodMat = m.wood[data.wood] || m.wood.eiken;
     data.posts.forEach(p => {
@@ -132,8 +190,28 @@ window.PostModel = (() => {
       stem.position.set(p.x * toM, (p.y0 + 10 + (SHOE_MM - 10) / 2) * toM, p.z * toM);
       group.add(stem);
     });
+    (data.walls || []).forEach(w => {
+      const c = [(w.x0 + w.x1) / 2 * toM, (w.y0 + w.y1) / 2 * toM, (w.z0 + w.z1) / 2 * toM];
+      const geo = new THREE.BoxGeometry((w.x1 - w.x0) * toM, (w.y1 - w.y0) * toM, (w.z1 - w.z0) * toM);
+      // UV in wereldmeters, zoals de gevels: texturen op dezelfde schaal.
+      const pos = geo.attributes.position, nrm = geo.attributes.normal, uv = geo.attributes.uv;
+      for (let k = 0; k < pos.count; k++) {
+        const x = pos.getX(k) + c[0], y = pos.getY(k) + c[1], z = pos.getZ(k) + c[2];
+        if (Math.abs(nrm.getX(k)) > 0.5) uv.setXY(k, z, y); else if (Math.abs(nrm.getY(k)) > 0.5) uv.setXY(k, x, z); else uv.setXY(k, x, y);
+      }
+      uv.needsUpdate = true;
+      // Volgorde van de vlakken in BoxGeometry: +x, -x, +y, -y, +z, -z.
+      const stuc = WallModel.stucMaterial(w.color), mats = [stuc, stuc, stuc, stuc, stuc, stuc];
+      const outMat = w.outside && w.out ? WallModel.claddingMaterial(w.outside) : null;
+      if (outMat) mats[w.out.x > 0 ? 0 : w.out.x < 0 ? 1 : w.out.z > 0 ? 4 : 5] = outMat;
+      const box = new THREE.Mesh(geo, mats);
+      box.position.set(...c);
+      box.castShadow = true;
+      box.receiveShadow = true;
+      group.add(box);
+    });
     return group;
   }
 
-  return { WOODS, SHOE_MM, DEFAULT_SETTINGS, normalizeSettings, compute, createMaterials, build3D };
+  return { WOODS, SHOE_MM, SIDE_MM, DEFAULT_SETTINGS, normalizeSettings, compute, createMaterials, build3D };
 })();

js/roof/roof-model.js

@@ -12,6 +12,9 @@ window.RoofModel = (() => {
   const DENSITY_DAKLEER_KGM2 = 1.4;
   const TRIM_THICK_MM = 25;
   const EDGE_ABOVE_MM = 80;
+  // Felsplaat op dak én gevel: geen boeideel; de dakplaat zet om over de rand (net vóór de gevelbekleding), zonder
+  // opstand (de waterkant van een lessenaar), tot over de bovenkant van de gevelplaten.
+  const FELS_EDGE = { lipMM: 2, aboveMM: 2, heightMM: 120 };
   const SPOT_RATIO = 0.4;
   const OVERHANG_MIN = 200, OVERHANG_MAX = 400;
 
@@ -35,7 +38,9 @@ window.RoofModel = (() => {
   // Riet e.d. alleen bij een hellend dak; plat valt terug op dakleer.
   // Riet: één keuze per textuur assets/textures/dak/riet_<nr>.jpg (nummer hier toevoegen).
   const RIET = { thickMM: 180, kgM2: 3.8, tileMM: 1000, nrs: ['001', '002', '003'], colors: { '001': '#947d69', '002': '#7c4c3f', '003': '#735e43' } };
-  const FELS = { thickMM: 25, kgM2: 6.5, seamMM: 500, colors: { zink: ['Felsplaat zink', '#8e9497'], antraciet: ['Felsplaat antraciet', '#3d4146'], zwart: ['Felsplaat zwart', '#1f2022'] } };
+  // Kleuren en naadafstand gedeeld met felsplaten op de gevel (WallModel.FELS).
+  const FELS = { thickMM: 25, kgM2: 6.5, seamMM: WallModel.FELS.SEAM_MM,
+    colors: Object.fromEntries(Object.entries(WallModel.FELS.COLORS).map(([k, c]) => [k, ['Felsplaat ' + c.label.toLowerCase(), c.hex]])) };
   const COVERINGS = Object.assign({
     dakleer: { label: 'Dakleer (EPDM)', kind: 'dakleer', color: '#2a2a2a', thickMM: DAKLEER_MM, kgM2: DENSITY_DAKLEER_KGM2 }
   }, ...RIET.nrs.map(nr => ({
@@ -923,7 +928,8 @@ window.RoofModel = (() => {
   }
 
   // facadeDepth negatief = gevel van een hoger deel die naar dit dak kijkt: de rand stopt tegen die gevel.
-  function computeEdge(settings, roofs, facadeDepth) {
+  // facadeFels(a, b, normal): de gevel onder deze rand heeft felsplaten (met een felsdak: geen boeideel).
+  function computeEdge(settings, roofs, facadeDepth, facadeFels) {
     const s = normalizeSettings(settings);
     const rects = roofs.map(r => r.rect);
     if (!roofs.length) return null;
@@ -967,15 +973,18 @@ window.RoofModel = (() => {
         const j = (i + 1) % n, b = base[j];
         const mid = { x: (a.x + b.x) / 2, z: (a.z + b.z) / 2 };
         const owner = members.find(r => onRectEdge(r.rect, mid)) || members[0];
-        const fascia = owner.fascia !== false;
+        const normal = rectilinearNormal(a, b);
+        const fels = coverKind(owner.covering) === 'fels' && !!facadeFels && !!facadeFels(a, b, normal);
+        const fascia = owner.fascia !== false && !fels;
         const off = fascia ? offBoei : offTrim;
         // Tegen een hoger dak vervalt de ribbe (daar staat de gevel), boven een lager dak blijft hij zonder spots.
         const nb = others.find(r => onRectEdge(r.rect, mid));
         const dropped = !!nb && nb.topAt(mid.x, mid.z) > owner.topAt(mid.x, mid.z);
+        const above = fels ? FELS_EDGE.aboveMM : EDGE_ABOVE_MM;
         return {
-          a, b, owner: owner.unitId, fascia, normal: rectilinearNormal(a, b),
+          a, b, owner: owner.unitId, fascia, fels, covering: owner.covering, normal,
           outerA: off[i], outerB: off[j], spotA: offSpot[i], spotB: offSpot[j],
-          topAt: (p) => owner.topAt(p.x, p.z) + EDGE_ABOVE_MM, ridges: owner.ridges || [],
+          topAt: (p) => owner.topAt(p.x, p.z) + above, ridges: owner.ridges || [],
           overRoof: !!nb && !dropped, dropped
         };
       });
@@ -995,6 +1004,23 @@ window.RoofModel = (() => {
       });
       segs.forEach((sg, i) => Object.assign(sg, shifted[i], { facadeDepth: depRaw[i] }));
 
+      // Rand zonder overstek (daktrim, felsrand): de felsrand ligt net vóór de gevelbekleding en loopt bij een hoek
+      // door tot de buitenkant van de buurrand; een boeideel ernaast stopt op de buitenkant van zo'n rand.
+      const edgeOff = (k) => segs[k].fels ? Math.max(TRIM_THICK_MM, depRaw[k] + FELS_EDGE.lipMM) : TRIM_THICK_MM;
+      const mv = (p, nrm, d) => ({ x: p.x + nrm.x * d, z: p.z + nrm.z * d });
+      segs.forEach((sg, i) => {
+        const ends = [['a', 'outerA', (i - 1 + n) % n], ['b', 'outerB', (i + 1) % n]];
+        if (sg.fels) ends.forEach(([k, ok, j]) => {
+          const nb = segs[j], q = mv(sg[k], sg.normal, edgeOff(i));
+          sg[ok] = perp(sg.normal, nb.normal) && !nb.fascia && !nb.dropped ? mv(q, nb.normal, edgeOff(j)) : q;
+        });
+        else if (sg.fascia) ends.forEach(([k, ok, j]) => {
+          const nb = segs[j];
+          if (nb.fascia || nb.dropped || !perp(sg.normal, nb.normal)) return;
+          sg[ok] = mv(mv(sg[k], sg.normal, s.overhang), nb.normal, edgeOff(j));
+        });
+      });
+
       const insideOther = (p) => others.some(r => p.x > r.rect.x0 + 0.5 && p.x < r.rect.x1 - 0.5 && p.z > r.rect.z0 + 0.5 && p.z < r.rect.z1 - 0.5);
       segs.forEach((sg, i) => {
         if (sg.dropped) return;
@@ -1024,7 +1050,9 @@ window.RoofModel = (() => {
       fasciaHeight: s.fasciaHeight, trimHeight: s.trimHeight, fasciaColor: s.fasciaColor,
       top, edgeAbove: EDGE_ABOVE_MM,
       fasciaLengthMM: segments.filter(sg => sg.fascia).reduce((t, sg) => t + segLen(sg), 0),
-      trimLengthMM: segments.filter(sg => !sg.fascia).reduce((t, sg) => t + segLen(sg), 0),
+      // Felsrand: zetwerk van de dakplaten, zit in de prijs van de felsplaten.
+      trimLengthMM: segments.filter(sg => !sg.fascia && !sg.fels).reduce((t, sg) => t + segLen(sg), 0),
+      felsEdgeLengthMM: segments.filter(sg => sg.fels).reduce((t, sg) => t + segLen(sg), 0),
       soffitM2: segments.filter(sg => sg.fascia).reduce((t, sg) => t + quadArea([sg.a, sg.b, sg.outerB, sg.outerA]), 0) / 1e6,
       spots: []
     };
@@ -1056,6 +1084,17 @@ window.RoofModel = (() => {
     return geo;
   }
 
+  // Hoogte van de rand vanaf sg.topAt naar beneden: boeideel, felsrand of daktrim (met opstand boven het dak).
+  function edgeHeight(edge, sg) {
+    return sg.fascia ? edge.fasciaHeight : sg.fels ? FELS_EDGE.heightMM : edge.trimHeight + edge.edgeAbove;
+  }
+  // Kleur van de rand in tekeningen (hex-getal).
+  function edgeColor(edge, sg) {
+    if (sg.fascia) return (FASCIA_COLORS[edge.fasciaColor] || FASCIA_COLORS.antraciet).hex;
+    const c = sg.fels && COVERINGS[sg.covering];
+    return c ? parseInt(c.color.slice(1), 16) : 0xb8bcc0;
+  }
+
   function buildEdge3D(edge, materials, opts) {
     const o = opts || {};
     const toM = 0.001;
@@ -1075,9 +1114,10 @@ window.RoofModel = (() => {
         const t = (p) => alongZ ? p.z : p.x;
         polys = polys.flatMap(pl => [clipPoly(pl, p => g0 - t(p)), clipPoly(pl, p => t(p) - g1)]).filter(pl => pl.length >= 3);
       });
-      const h = sg.fascia ? edge.fasciaHeight : edge.trimHeight + edge.edgeAbove;
+      const h = edgeHeight(edge, sg);
+      const mat = sg.fascia ? materials.fasciaMaterial : sg.fels ? coveringMaterial(sg.covering) || materials.trimMaterial : materials.trimMaterial;
       polys.forEach(pl => {
-        const mesh = new THREE.Mesh(prismGeometry(pl, sg.topAt, h), sg.fascia ? materials.fasciaMaterial : materials.trimMaterial);
+        const mesh = new THREE.Mesh(prismGeometry(pl, sg.topAt, h), mat);
         mesh.visible = o.edgeVisible !== false;
         group.add(mesh);
       });
@@ -1112,6 +1152,6 @@ window.RoofModel = (() => {
     DAKLEER_MM, BESCHOT_MM, EDGE_ABOVE_MM, RIET, FELS, coverKind, OVERHANG_MIN, OVERHANG_MAX, DEFAULT_SETTINGS, SPOT_RATIO, FASCIA_COLORS, COVERINGS, coveringFor, coveringThumbUrl,
     createDefaultRoof, thickness, createMaterials, build3D, computeSpecs,
     computeShape, shapeFromProfile, shapeLines, wallProfile, profileHeight, computeUnitRoof, computeJoinedRoof, sharedRidgeBeam, joinValue, buildUnit3D, capRegions,
-    computeEdge, buildEdge3D, normalizeSettings
+    FELS_EDGE, computeEdge, buildEdge3D, edgeHeight, edgeColor, normalizeSettings
   };
 })();

js/wall/wall-model.js

@@ -72,6 +72,50 @@ window.WallModel = (() => {
       return mat;
     }
 
+    // Felsplaten (staande naad) op de gevel: zelfde opbouw als verticale rabat (doek, latten, bekleding), alleen het
+    // materiaal verschilt. Kleuren ook voor het dak (RoofModel.FELS). In 3D de naden als textuur over het blok.
+    const FELS = {
+      SEAM_MM: 500, TILE_SEAMS: 6,
+      COLORS: {
+        zink: { label: 'Zink', hex: '#8e9497' },
+        antraciet: { label: 'Antraciet', hex: '#3d4146' },
+        zwart: { label: 'Zwart', hex: '#1f2022' }
+      }
+    };
+    const isFelsColor = (key) => !!FELS.COLORS[key];
+    const felsHex = (key) => (FELS.COLORS[key] || FELS.COLORS.antraciet).hex;
+    const felsMaterials = {};
+    function felsMaterial(key) {
+      const k = isFelsColor(key) ? key : 'antraciet';
+      if (felsMaterials[k]) return felsMaterials[k];
+      let mat;
+      const canvas = typeof document !== 'undefined' && document.createElement('canvas');
+      const ctx = canvas && canvas.getContext && canvas.getContext('2d');
+      if (!ctx) mat = new THREE.MeshStandardMaterial({ color: felsHex(k), roughness: 0.4, metalness: 0.55 });
+      else {
+        const B = 100, N = FELS.TILE_SEAMS; // 5 mm/px
+        canvas.width = B * N;
+        canvas.height = 16;
+        const base = new THREE.Color(felsHex(k));
+        const shade = (f) => '#' + base.clone().multiplyScalar(f).getHexString();
+        const col = (a, b, color) => { ctx.fillStyle = color; ctx.fillRect(a, 0, b - a, canvas.height); };
+        for (let i = 0; i < N; i++) {
+          const a = i * B, f = 0.97 + ((i * 29) % 7) / 100; // per baan net iets anders
+          col(a, a + B, shade(f));
+          col(a + 6, a + 14, shade(f * 1.04));    // lichte zetting naast de naad
+          col(a, a + 2, shade(f * 0.6));          // schaduw van de naad
+          col(a + 2, a + 5, shade(f * 1.35));     // staande naad (licht)
+        }
+        const tex = new THREE.CanvasTexture(canvas);
+        tex.wrapS = tex.wrapT = THREE.RepeatWrapping;
+        tex.repeat.set(1000 / (FELS.SEAM_MM * N), 1);
+        tex.anisotropy = 8;
+        mat = new THREE.MeshStandardMaterial({ color: 0xffffff, map: tex, roughness: 0.4, metalness: 0.55 });
+      }
+      felsMaterials[k] = mat;
+      return mat;
+    }
+
     function claddingOffset(buitenMateriaal, stone, stuc) {
       if (buitenMateriaal === 'vochtdoek') return 2 * BATTEN.thick + CLADDING_THICK_MM;
       if (buitenMateriaal !== 'cementplaat') return 0;
@@ -121,6 +165,14 @@ window.WallModel = (() => {
       return mat;
     }
 
+    // Materiaal van een gevelbekleding (UV in meters): felsplaten, steen, stuc of rabat; null = kale plaat.
+    function claddingMaterial(f) {
+      if (isFelsColor(f.fels)) return felsMaterial(f.fels);
+      if (isStoneFinish(f.stone)) return stoneMaterial(f.stone);
+      if (isStucColor(f.stuc)) return stucMaterial(f.stuc);
+      return f.rabatColor ? rabatMaterial(f.rabatColor, f.cladding) : null;
+    }
+
     // Hoogte vanaf het loopvlak (= onderkant van de wand).
     const TRASRAAM_DEFAULT_MM = 350;
     function trasraamFor(heightMM, finish) {
@@ -751,8 +803,8 @@ window.WallModel = (() => {
     function build3D(CONFIG, calcData, opts) {
       const { woodMaterial, spaanplaatMaterial, doekMaterial, cementplaatMaterial, battenMaterial } = opts.materials;
       const buitenMateriaal = opts.buitenMateriaal || 'vochtdoek';
-      const stage = BuildStages.clamp(opts.stage);
+      const layers = ViewLayers.normalize(opts.layers);
-      const show = (key) => BuildStages.shows(stage, key);
+      const show = (key) => layers[key];
       const spaanplaatVisible = opts.spaanplaatVisible !== false && show('beplating');
       const buitenVisible = opts.buitenVisible !== false;
       const cladding = opts.cladding || 'horizontaal';
@@ -763,6 +815,7 @@ window.WallModel = (() => {
       const skinFrom = opts.skinFrom > 0 ? opts.skinFrom : 0;
       const painted = !!opts.painted;
       const stone = buitenMateriaal === 'cementplaat' && isStoneFinish(opts.stone) ? opts.stone : null;
+      const felsKey = buitenMateriaal === 'vochtdoek' && isFelsColor(opts.fels) ? opts.fels : null;
       // spaanplaatBelow: naadwand geheel in één unit; onder het dak van de andere unit is het een binnenwand.
       const spaanplaatBelow = !!opts.spaanplaatBelow && skinFrom > 0 && buitenMateriaal === 'vochtdoek';
       const rabatOn = buitenMateriaal === 'vochtdoek' && buitenVisible && show('gevel');
@@ -792,7 +845,7 @@ window.WallModel = (() => {
       let spaanplaatBuitenAreaM2 = 0;
       let spaanplaatBuitenVolumeM3 = 0;
       let battenLengthM = 0, battenVolumeM3 = 0, battenCount = 0, battenPieces = 0;
-      let rabatAreaM2 = 0;
+      let rabatAreaM2 = 0, felsAreaM2 = 0;
       let trasraamAreaM2 = 0, trasraamVolumeM3 = 0;
       let stoneAreaM2 = 0, stoneIsolatieM3 = 0;
       let stucAreaM2 = 0;
@@ -1294,6 +1347,7 @@ window.WallModel = (() => {
             return shape;
           }) : [];
         rabatAreaM2 = rabatShapes.reduce((sum, shape) => sum + shapeAreaWithHoles(shape), 0);
+        if (felsKey) { felsAreaM2 = rabatAreaM2; rabatAreaM2 = 0; }
         if (rabatOn && rabatShapes.length) {
           const geo = new THREE.ExtrudeGeometry(rabatShapes, { steps: 1, depth: rabatDepthMM * toM, bevelEnabled: false });
           const gridM = (facade && facade.gridY0 !== undefined ? facade.gridY0 : skinStartY(trasraam)) * toM;
@@ -1303,7 +1357,7 @@ window.WallModel = (() => {
             if (Math.abs(nrm.getX(k)) > 0.5) uv.setXY(k, z, y); else if (Math.abs(nrm.getY(k)) > 0.5) uv.setXY(k, x, z); else uv.setXY(k, x, y);
           }
           uv.needsUpdate = true;
-          const mesh = new THREE.Mesh(geo, rabatMaterial(opts.rabatColor, cladding));
+          const mesh = new THREE.Mesh(geo, felsKey ? felsMaterial(felsKey) : rabatMaterial(opts.rabatColor, cladding));
           mesh.position.set(0, 0, zDoek);
           mesh.castShadow = true;
           mesh.receiveShadow = true;
@@ -1311,7 +1365,7 @@ window.WallModel = (() => {
         }
       }
 
-      if (show('gevel') && window.KozijnModel) {
+      if (show('kozijnen') && window.KozijnModel) {
         const sh = CONFIG.sheathingThick, half = CONFIG.studDepth / 2;
         const exterior = buitenMateriaal === 'vochtdoek' || buitenMateriaal === 'cementplaat';
         const place = exterior ? { zOut: half + sh, depth: KozijnModel.PROFILE.depth, exterior: true }
@@ -1384,13 +1438,14 @@ window.WallModel = (() => {
           }
         });
       }
+      if (!show('regelwerk')) ViewLayers.hideByMaterial(wallGroup3D, [woodMaterial]);
 
       return {
         group: wallGroup3D,
         stats: {
           woodVolumeM3, spaanplaatVolumeM3, spaanplaatAreaM2, cementplaatVolumeM3, cementplaatAreaM2, doekAreaM2,
           spaanplaatBuitenAreaM2, spaanplaatBuitenVolumeM3, horizBeamCount,
-          battenLengthM, battenVolumeM3, battenCount, battenPieces, rabatAreaM2, trasraamAreaM2, trasraamVolumeM3, trasraamStoneAreaM2, trasraamIsolatieM3, stoneAreaM2, stoneIsolatieM3, stucAreaM2
+          battenLengthM, battenVolumeM3, battenCount, battenPieces, rabatAreaM2, felsAreaM2, trasraamAreaM2, trasraamVolumeM3, trasraamStoneAreaM2, trasraamIsolatieM3, stoneAreaM2, stoneIsolatieM3, stucAreaM2
         }
       };
     }
@@ -1619,8 +1674,8 @@ window.WallModel = (() => {
     }
 
     return {
-      STANDARD_BEAM, STOCK_LENGTHS_MM, CORNER_STUDS, EXTERIOR_MATERIALS, OPENING_TYPES, BATTEN, CLADDING_DIRECTIONS, CLADDING_THICK_MM, RABAT, RABAT_COLORS, rabatHex, STUC, STUC_COLORS, isStucColor, stucHex, claddingOffset, cornerExt, TRASRAAM_DEFAULT_MM, STONE, STONE_COLORS, TRASRAAM_STONES, isStoneFinish, stoneThumbUrl, trasraamFor, skinStartY, computeBattens, planPurchase, purchaseText,
+      STANDARD_BEAM, STOCK_LENGTHS_MM, CORNER_STUDS, EXTERIOR_MATERIALS, OPENING_TYPES, BATTEN, CLADDING_DIRECTIONS, CLADDING_THICK_MM, RABAT, RABAT_COLORS, rabatHex, FELS, isFelsColor, felsHex, STUC, STUC_COLORS, isStucColor, stucHex, claddingOffset, cornerExt, TRASRAAM_DEFAULT_MM, STONE, STONE_COLORS, TRASRAAM_STONES, isStoneFinish, stoneThumbUrl, trasraamFor, skinStartY, computeBattens, planPurchase, purchaseText,
-      stoneMaterial, stucMaterial, sheathingHoles, skinSegmentsAtY, topLine, skinConfig, wallTopPoints, topPlateOutlines, openingTopAt, openingTopMax, openingArea, openingSpanAtY,
+      stoneMaterial, stucMaterial, felsMaterial, claddingMaterial, sheathingHoles, skinSegmentsAtY, topLine, skinConfig, wallTopPoints, topPlateOutlines, openingTopAt, openingTopMax, openingArea, openingSpanAtY,
       validateState, resolveOpenings, computeBOM, groupBOM, buildConfig, configFromState, thicknessOf, computeFrame,
       createMaterials, build3D, computeSpecs
     };

js/wall/wall.js

@@ -6,7 +6,10 @@
  */
 
 const WALL_TEMPLATE = `
-  <div id="app-container">
+  <div id="app-container" class="ed-app">
+   <div class="ed-main">
+    <div class="ed-toolbar" id="wall-toolbar"></div>
+    <div class="ed-views">
     <div id="left-column">
       <div id="pane-2d-container">
         <div class="pane-2d-sub pane-2d-primary" id="pane-2d-front">
@@ -23,9 +26,17 @@ const WALL_TEMPLATE = `
             <canvas id="canvas-2d-side"></canvas>
           </div>
         </div>
+      </div>
+    </div>
+    <div id="right-column">
+      <div id="pane-3d">
+        <div class="pane-label">3D</div>
+      </div>
+    </div>
+    </div>
    </div>
 
-      <div id="control-panel">
+      <div id="control-panel" class="ed-panel">
         <div class="io-toolbar">
           <input type="file" id="file-import-json" accept="application/json" style="display:none;">
           <span id="io-status" class="io-status"></span>
@@ -34,6 +45,7 @@ const WALL_TEMPLATE = `
           <button class="tab-btn active" data-tab="tab-wall"><i class="bi bi-rulers"></i> Opbouw</button>
           <button class="tab-btn" data-tab="tab-opening"><i class="bi bi-door-open"></i> Openingen</button>
           <button class="tab-btn" data-tab="tab-materials"><i class="bi bi-layers"></i> Materiaal</button>
+          <button class="tab-btn" data-tab="tab-specs"><i class="bi bi-clipboard-data"></i> Resultaat</button>
         </div>
 
         <!-- TAB 1: WAND -->
@@ -104,10 +116,6 @@ const WALL_TEMPLATE = `
                 <div><input type="number" id="inp-max-sp" value="480" step="10" min="150" max="1500"><span class="unit">mm</span></div>
               </div>
 
-              <div class="divider"></div>
-              <div class="result-row"><span>Verticale balken</span><span data-spec="vert-beams" class="highlight">-</span></div>
-              <div class="result-row"><span>Horizontale balken</span><span data-spec="horiz-beams" class="highlight">-</span></div>
-              <div class="result-row"><span>Dakhelling</span><span data-spec="roof-angle" class="highlight">-</span></div>
             </div>
           </div>
         </div>
@@ -138,17 +146,10 @@ const WALL_TEMPLATE = `
           </div>
         </div>
 
-      </div>
-    </div>
-
-    <div id="right-column">
-      <div id="pane-3d">
-        <div class="pane-label">3D</div>
-        <div class="toolbar-3d" id="wall-toolbar-3d"></div>
-      </div>
 
+        <div id="tab-specs" class="tab-content">
       <div id="specs-panel-3d">
-        <div class="controls-grid">
+        <div>
           <div>
             <div class="spec-section">
               <h1><i class="bi bi-columns-gap"></i> Balken</h1>
@@ -188,6 +189,7 @@ const WALL_TEMPLATE = `
       </div>
     </div>
   </div>
+</div>
 
   <div id="wall-project-overlay">
     <div id="wall-project-modal">
@@ -218,8 +220,8 @@ const WALL_TEMPLATE = `
         </div>
       </div>
       <div class="modal-footer">
-        <button type="button" id="wall-project-cancel" class="io-btn">Annuleren</button>
+        <button type="button" id="wall-project-cancel" class="ui-btn" data-esc>Annuleren</button>
-        <button type="button" id="wall-project-save" class="material-toggle-btn active" style="flex:none; padding:6px 18px;">Opslaan</button>
+        <button type="button" id="wall-project-save" class="ui-btn ui-btn-primary">Opslaan</button>
       </div>
     </div>
   </div>
@@ -333,16 +335,6 @@ function mountWallEditor(container, callbacks) {
       updateAll();
     }
 
-    function toggleFullscreen3D() {
-      UI.cycle3D(document.getElementById('app-container'));
-      requestAnimationFrame(onWindowResize);
-    }
-
-    function toggleFullscreen2D() {
-      UI.toggle2D(document.getElementById('app-container'));
-      requestAnimationFrame(onWindowResize);
-    }
-
     const PROJECT_PROP_IDS = ['inp-proj-naam', 'inp-proj-plaats', 'inp-proj-straat', 'inp-proj-nummer',
       'inp-proj-tekenaar', 'inp-proj-titel', 'inp-proj-element', 'inp-proj-opmerking'];
     let projectPropsSnapshot = null;
@@ -608,7 +600,7 @@ function mountWallEditor(container, callbacks) {
     function getPureState() {
       return {
         wall: collectWallParams(),
-        materials: { interior: 'spaanplaat', exterior: buitenMateriaal, cladding, trasraam, stone, stuc, rabatColor },
+        materials: { interior: 'spaanplaat', exterior: buitenMateriaal, cladding, trasraam, stone, stuc, rabatColor, fels },
         openings: openings.map(rawOpening)
       };
     }
@@ -637,6 +629,7 @@ function mountWallEditor(container, callbacks) {
       stone = (state.materials && state.materials.stone) || null;
       stuc = (state.materials && state.materials.stuc) || null;
       rabatColor = (state.materials && state.materials.rabatColor) || null;
+      fels = (state.materials && state.materials.fels) || null;
       syncMaterialButtons();
 
       openings = state.openings.map(rawOpening);
@@ -1279,14 +1272,14 @@ function mountWallEditor(container, callbacks) {
 
     const wallMaterials = WallModel.createMaterials();
 
-    // Alleen knoppen met data-material/-cladding: de "Opslaan"-knop van Project eigenschappen heeft ook de klasse material-toggle-btn.
     let buitenMateriaal = 'vochtdoek';
     let cladding = 'horizontaal';
     let trasraam = null;
     let stone = null;
     let stuc = null;
     let rabatColor = null;
-    let stage = BuildStages.FINAL;
+    let fels = null;
+    let layers = ViewLayers.all();
     function syncMaterialButtons() {
       document.querySelectorAll('.material-toggle-btn[data-material]').forEach(b => b.classList.toggle('active', b.dataset.material === buitenMateriaal));
       document.querySelectorAll('.material-toggle-btn[data-cladding]').forEach(b => b.classList.toggle('active', b.dataset.cladding === cladding));
@@ -1303,29 +1296,32 @@ function mountWallEditor(container, callbacks) {
 
     let spaanplaatVisible = true;
     let buitenVisible = true;
-    createViewFilter(document.getElementById('wall-toolbar-3d'), [
-      { key: 'binnen', label: 'Beplating binnenzijde' },
-      { key: 'buiten', label: 'Beplating buitenzijde' }
-    ], (v) => {
-      spaanplaatVisible = v.binnen;
-      buitenVisible = v.buiten;
-      update3DScene();
-    });
     let skyMode = Skybox.getMode();
     const skyEnv = Skybox.createEnvironment(scene);
     const applySky = () => {
       skyEnv.fitTo(wallGroup3D, 0);
       Skybox.apply(skyMode, { env: skyEnv, grid, controls, sun: dirLight, ambient, base: { ambient: 0.6, sun: 0.8 }, shadowRoot: wallGroup3D });
     };
-    Skybox.createToggle(document.getElementById('wall-toolbar-3d'), (m) => { skyMode = m; applySky(); });
+    const toolbar = document.getElementById('wall-toolbar');
-    BuildStages.createBar(pane3D, stage, (st) => { stage = st; update3DScene(); });
+    const bar = UI.editorBar(toolbar, document.getElementById('app-container'), {
+      left: `<div class="tb-group tb-tools">${UI.tb('Spiegelen', 'symmetry-vertical', 'data-wt="mirror" title="Horizontaal spiegelen (Shift+H)"')}</div>`,
+      onResize: onWindowResize,
+      layers: {
+        layers, keys: ['regelwerk', 'beplating', 'doek', 'latwerk', 'gevel', 'kozijnen', 'afwerking'],
+        onChange: (l) => { layers = l; update3DScene(); },
+        extras: [{ key: 'binnen', label: 'Beplating binnenzijde' }, { key: 'buiten', label: 'Beplating buitenzijde' }],
+        onExtra: (v) => { spaanplaatVisible = v.binnen; buitenVisible = v.buiten; update3DScene(); }
+      },
+      onSky: (m) => { skyMode = m; applySky(); }
+    });
+    toolbar.querySelector('[data-wt="mirror"]').addEventListener('click', () => mirrorHorizontal());
 
     let lastWallStats = null;
 
     function update3DScene() {
       if (wallGroup3D) scene.remove(wallGroup3D);
       const result = WallModel.build3D(CONFIG, calcData, {
-        materials: wallMaterials, buitenMateriaal, cladding, trasraam, stone, stuc, rabatColor, spaanplaatVisible, buitenVisible, stage
+        materials: wallMaterials, buitenMateriaal, cladding, trasraam, stone, stuc, rabatColor, fels, spaanplaatVisible, buitenVisible, layers
       });
       wallGroup3D = result.group;
       lastWallStats = result.stats;
@@ -1419,8 +1415,8 @@ function mountWallEditor(container, callbacks) {
       exportDesign,
       triggerImport,
       mirrorHorizontal,
-      toggleFullscreen3D,
+      setView: bar.setView,
-      toggleFullscreen2D,
+      viewState: bar.viewState,
       openProjectProperties,
       getStateJson: getPureState,
       loadStateJson: applyPureState

kosten/intern.csv

@@ -30,6 +30,7 @@ gevel.vochtdoekMontageM;Montage vochtdoek per strekkende meter wand;s/m;600
 gevel.rabatMontage;Montage rabat;s/m²;600
 gevel.steenMontage;Montage steenstrips;s/m²;1800
 gevel.stucMontage;Stucwerk aanbrengen (wapenen, pleisteren);s/m²;1500
+gevel.felsMontage;Montage felsplaten gevel (ook dagkanten en hoeken);s/m²;2100
 dak.dakleerMontage;Montage dakleer;s/m²;600
 dak.rietMontage;Montage riet;s/m²;3600
 dak.beschotMontage;Montage dakbeschot;s/m²;150
@@ -41,6 +42,7 @@ dak.nokPlaatsen;Stalen nokbalk plaatsen, stellen en vastzetten;s;2700
 dak.nokVulhoutMontage;Vulhout in de holling van de nokbalk aanbrengen (beide zijden);s/m;240
 dak.nokPersoneel;Personeel bij plaatsen nokbalk (i.p.v. de bezetting);man;3
 dak.paalMontage;Paal plaatsen: stellen, aftoppen, vastzetten aan het dak;s/st.;2700
+dak.zijwandMontage;Zijwand overkapping maken en plaatsen;s/m²;5400
 vloer.afwerkingMontage;Montage vloerafwerking;s/m²;1200
 vloer.sandwichMontage;Montage per sandwichpaneel;s;600
 afwerking.valsPlafondMontage;Montage vals plafond;s/m²;1800

kosten/leveranciers.csv

@@ -12,6 +12,7 @@ gevel.vochtdoekM2;Vochtdoek;€/m²;1,5;;;
 gevel.rabatM2;Rabat (gevelbekleding);€/m²;35;;;
 gevel.steenM2;Steenstrips (gevel + trasraam);€/m²;60;;;
 gevel.stucM2;Stucwerk gevel (wapening + sierpleister op cementgebonden plaat);€/m²;45;;;
+gevel.felsM2;Felsplaten gevel, staande naad (staal, klangen, ondergrond);€/m²;70;;;
 dak.dakleerM2;Dakleer (EPDM);€/m²;18;;;
 dak.rietM2;Riet;€/m²;90;;;
 dak.beschotM2;Dakbeschot OSB 18 mm (bovenop de sporen);€/m²;14;;;
@@ -23,6 +24,7 @@ dak.staalKg;Stalen nokbalk IPE S235 (op maat gezaagd, geboord, gegrond);€/kg;2
 dak.nokOplegging;Oplegging nokbalk (stalen schoen + bouten), 2 per balk;€/st.;45;;;
 dak.paalHoutM3;Paalhout overkapping (eiken, geschaafd);€/m³;2400;;;
 dak.paalvoet;Paalvoet verzinkt, verstelbaar (incl. ankers);€/st.;40;;;
+dak.zijwandM2;Zijwand overkapping (regelwerk, cementgebonden plaat en stuc aan beide kanten, fundering);€/m²;140;;;
 vloer.afwerkingM2;Vloerafwerking;€/m²;35;;;
 vloer.sandwichM2;Sandwichpaneel;€/m²;35;;;
 afwerking.valsPlafondM2;Vals plafond (regelwerk + gipsplaat, afgewerkt);€/m²;38;;;